آخرالزمان در ادیان ابراهیمی صفحه 268

از راه های نجات گفته شده است.

دسته دوم: وقایعی که به جزا و پاداش، رجعت، قیامت، بهشت و جهنم مربوط است، بین دین یهود و مسیحیت از یک سو و دین اسلام از سویی دیگر متفاوت است؛ زیرا از نظر اسلام، امور فوق مربوط به عالم آخرت و زندگی بعد از دنیا است؛ در حالی که از نظر دین یهود و مسیحیت، در انتهای همین عالم، همراه تغییر و تحوّلی در زمین و آسمان، رخ خواهد داد.

اختلاف دیگر در تبیین خصوصیات امور فوق است؛ برای مثال، دین یهود و مسیح در کتب مقدس، گاهی رجعت و معاد را مخصوص پیروان خود می دانند؛ اما اسلام اعتقاد دارد معاد، برای همه انسان ها تحقق می یابد. همچنین در اسلام و مسیحیت، دو رجعت وارد شده است؛ اما دین یهود قایل به یک رجعت است که توضیح بیشتر، در جای خود خواهد آمد.

معاد

بسیاری از ادیان _ به ویژه ادیان توحیدی _ با اشاره به مسأله معاد، برخی اجمالاً و برخی مشروحاً خصوصیات و جزئیات آن را بیان کرده اند. معاد، به معنای عود و برگشتن و در اصطلاح، برگشتن ارواح به بدن های مردگان و زنده شدن مجدد آن ها برای حسابرسی می باشد. مقتضای عدل الهی نیز چنین است. اگر معاد نباشد، زندگی انسان، محدود، سرشار از گرفتاری و مشکلات، پوچ و بی هدف می شود.

تفاوت ادیان ابراهیمی در معاد بیشتر به زمان تحقق معاد مربوط است؛ زیرا از بیشتر عبارات کتب یهود و مسیح، چنین برداشت می شود که معاد، در همین دنیا صورت می گیرد؛ زمانی که منجی ظهور می کند و هنوز عده ای در قید حیات هستند و از آن پس، زندگی ابدی و جاودانه می شود؛ اما در اسلام، معاد مربوط به زمانی است که عالم به پایان می رسد و پس از مدتی که هیچ موجودی در قید حیات نیست، به اذن خداوند مردگان دوباره از قبرهای خویش بر می خیزند و برای حضور در دادگاه الهی آماده می شوند. به عبارت دیگر معاد، در جهانی متفاوت از جهان کنونی رخ خواهد داد. بنابر اعتقاد یهود و مسیح، معاد برای همه انسان ها اتفاق نمی افتد؛ در حالی که در اسلام، معاد شامل همه انسان ها می شود. معاد واقعه مسلّم و