- پیشگفتار 1
- مقدمه 4
- بخش اول: آشنایی با ادیان ابراهیمی، آفرینش عالم از دیدگاه ادیان و پایان شناسی عالم از منظر علوم 6
- اشاره 6
- فصل اول: آشنایی با ادیان ابراهیمی 7
- اشاره 7
- الف. دین یهود 8
- آشنایی با یهودیت 8
- ب. عهد عتیق 9
- 2. فریسیان 10
- اشاره 10
- ج. فرقه های یهود 10
- 1. صدوقیان 10
- 3. اسنی ها 11
- 5. یهودیان عادی 12
- آشنایی با مسیحیت 12
- الف. دین مسیحیت 12
- 4. زیلوت ها 12
- ب. کتاب مقدس 13
- اشاره 15
- ج. فرقه های مسیحیت 15
- 1. کاتولیک (به معنای اصلی و جامع) 15
- 3. پروتستان 16
- 2. ارتودوکس (به معنای راست دین، دین و عقیده صحیح) 16
- الف. دین اسلام 17
- آشنایی با اسلام 17
- ب. قرآن مجید 18
- ج. فرقه های اسلامی 19
- اشاره 21
- فصل دوم: آفرینش عالم از دیدگاه ادیان 21
- دین یهود 22
- دین مسیحیت 25
- دین اسلام 25
- اشاره 25
- آیات 26
- آیه نخست 26
- آیه دوم 27
- آیه سوم 28
- روایات 29
- اشاره 32
- فصل سوم: معنای پایان عالم 32
- الف. از منظر علم نجوم 33
- ب. دوام عالم از منظر فلسفه و کلام 34
- بخش دوم: پایان شناسی عالم در ادیان ابراهیمی 35
- اشاره 35
- فصل اول: مفهوم آخرالزمان در دین یهود 36
- فصل دوم: مفهوم آخرالزمان در مسیحیت 42
- فصل سوم: مفهوم آخرالزمان در دین اسلام 51
- بخش سوم: وقایع پیش از پایان عالم در ادیان ابراهیمی 59
- اشاره 59
- فصل اول: بعد کیهانی پیش از پایان عالم 60
- اشاره 60
- بُعد کیهانی پیش از پایان عالم در دین یهود 61
- 1. خشکسالی 61
- 2. بیماری های مهلک و بی درمان 61
- اشاره 61
- 4. ویرانی و خرابی شهرها 62
- 3. آفت و آب و هوای بد 62
- اشاره 63
- 1. خسوف و کسوف متعدد و اتفاقات آسمانی 63
- بُعد کیهانی پیش از پایان عالم در دین مسیحیت 63
- 2. وقوع زلزله و حوادث طبیعی 64
- 3. بروز مرگ و بلایا 64
- بُعد کیهانی پیش از پایان عالم در دین اسلام 65
- اشاره 65
- 3. وقوع زلزله در شام پیش از خروج سفیانی 67
- 2. وقوع بیماری طاعون 67
- 1. قحطی شدید 67
- 5. آمدن باران فراوان 68
- 4. اتفاقات آسمانی 68
- 7. خسوف و کسوف بسیار 69
- 6. طلوع ستاره ای از مشرق 69
- 8. طلوع خورشید از مغرب 70
- فصل دوم: بُعد اجتماعی پیش از پایان عالم در ادیان ابراهیمی 73
- اشاره 73
- عهد در ادیان 74
- بُعد اجتماعی پیش از پایان عالم در دین یهود 74
- امید به رهایی 76
- امیدواری به آینده 79
- آمدن مردی از شرق 79
- وقایع مؤثر در اندیشه آخرالزمان در دین یهود 81
- امید به آخرالزمان در دین یهود 84
- منجی در منابع یهود 86
- امید به منجی در دین یهود 86
- اشاره 86
- اشعیای نبی 87
- سفر پیدایش 87
- موعود شناسی 88
- کتاب دانیال 88
- مزمور داوود 88
- موعود شناسی در منابع یهود 91
- پادشاه موعود در دین یهود 92
- مسیح قوم یهود 93
- 1. ظهور الیاس 95
- وقایع اجتماعی پیش از پایان عالم در دین یهود 95
- اشاره 95
- 2. بروز جنگ و اختلاف 95
- 3. بازگشت بنی اسرائیل به سرزمین موعود و محوریت اورشلیم 96
- 4. فزونی دانش 96
- وعده های پیامبران پیشین 97
- هزاره گرایی 98
- بُعد اجتماعی پیش از پایان عالم در دین مسیحیت 98
- اندیشه موعود 99
- وقایع اجتماعی پیش از ظهور منجی در دین مسیحیت 101
- 1. اختلافات اقوام، جنگ و درگیریها 101
- 3. ظهور ضد مسیح 102
- 2. وجود ظلم و بی عدالتی حکام 102
- 5. ویرانی و سقوط اورشلیم 103
- 4. آمدن الیاس قبل از ظهور مسیح 103
- 6. خرابی هیکل 104
- 7. ظهور پیامبران دروغین 105
- وعده های پیامبران پیشین 106
- امر به آمادگی جامعه و زمینه سازی ظهور 106
- اشاره 107
- انجیل متی 107
- منجی در دین مسیحیت 107
- رساله اول به تسالونیکیان 108
- انجیل مرقس 108
- انجیل لوقا 108
- مکاشفات یوحنا 109
- انجیل یوحنا 109
- 1. جدایی و تفرقه در اجتماع 109
- بُعد اجتماعی پیش از پایان عالم در دین اسلام 109
- 3. خروج آتش از شرق 110
- 2. رواج فساد و ظلم در جامعه 110
- 1. خروج سفیانی 111
- 4. آمدن فتنه های پی درپی 111
- 5. شورش و قیام ها 111
- 2. خروج یمانی 112
- 3. قتل نفس زکیه 112
- 4. خروج دجال 112
- 5. ظهور قیام های بسیار در نقاط مختلف 114
- علامات اجتماعی آخرالزمان در حدیث پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم 114
- 1. استبداد حکومت ها 115
- ویژگی های حکومت ها پیش از واقعه آخرالزمان 115
- اشاره 115
- 3. تزلزل و ناتوانی حکومت ها 116
- 4. نبود امنیت و هرج و مرج 116
- 2. نفوذ زنان و کودکان 116
- هزاره گرایی در اسلام 117
- منجی و زمینه های اعتقاد به آن 117
- 5. بروز جنگ ها و اختلافات 117
- امید در اسلام 118
- منجی اسلام از دیدگاه ادیان 119
- اشاره 121
- اسامی و القاب منجی 121
- منجی در اسلام 121
- بشارت منجی در دین اسلام 122
- حکومت جهانی در اسلام 127
- اشاره 128
- فصل سوم: بُعد معنوی پیش از پایان عالم در ادیان ابراهیمی 128
- بعد اخلاقی جامعه 129
- دین یهود 129
- مسیحیت 130
- سردی عواطف 130
- از هم پاشیدن خانواده ها 130
- وضعیت دین 131
- بُعد معنوی پیش از پایان عالم در اسلام 131
- رواج فساد و گناه در جامعه 131
- زمینه های اخلاقی 132
- جنبه های فردی 132
- علایم معنوی آخرالزمان در حدیث پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم 133
- اشاره 134
- بخش چهارم: واقعه آخرالزمان در ادیان ابراهیمی 134
- اشاره 135
- فصل اول: بُعد کیهانی آخرالزمان در ادیان ابراهیمی 135
- دین یهود 136
- دین مسیح 138
- الف. آیات 139
- دین اسلام 139
- ب. روایات 140
- اشاره 141
- اَشراط الساعه 141
- 1. ظاهر شدن دود در آسمان 143
- علایم کیهانی اشراط الساعه 143
- 2. متلاشی شدن کوهها 144
- 5. ایجاد آسمان و زمین جدید 145
- 3. انفجار دریاها 145
- 4. زلزله های عظیم و ویرانگر 145
- اشاره 147
- فصل دوم: بُعد اجتماعی آخرالزمان در ادیان ابراهیمی 147
- حکومت مصلح موعود در کتب یهود 148
- بُعد اجتماعی آخرالزمان در دین یهود 148
- ماشیح 149
- سلطنت 151
- پایان جهان و حکومت خدا 152
- صلح و آرامش 154
- 1. توحید و خدا پرستی 155
- 2. برقراری عدالت 155
- ویژگی های حکومت منجی در دین یهود 155
- اشاره 155
- 4. آرامش و امنیت 156
- 5. بهبود وضع اقتصادی 156
- 3. نابودی قدرت ها و تسلط بر جهان 156
- پسر انسان 157
- بُعد اجتماعی آخرالزمان در دین مسیحیت 157
- اصطلاح پسر انسان در انجیل ها 158
- سلطنت 160
- آینده جوامع بشری از دیدگاه قرآن 165
- بُعد اجتماعی آخرالزمان در دین اسلام 165
- حکومت جهانی واحد 166
- ویژگی های حکومت منجی در اسلام 169
- حکومت در آخرالزمان 169
- 1. مبارزه با ظلم و ستم 169
- اشاره 169
- 2. مبارزه با انحرافات دینی 170
- 4. ایجاد امنیت در جامعه 171
- 3. عدالت در حکومت 171
- 5. بالا رفتن سطح زندگی 172
- 6. بالا رفتن عقول و فهم بشری 173
- 7. فتوحات حضرت 174
- 8. پیروزی اسلام و جهانی شدن آن 174
- 9. استخراج معادن و گنج های زمین 175
- علایم اجتماعی اشراط الساعه 177
- اشاره 177
- نزول عیسی 178
- خروج یاجوج و ماجوج 179
- اشاره 181
- فصل سوم: بُعد معنوی آخرالزمان در ادیان ابراهیمی 181
- بُعد معنوی آخرالزمان در دین یهود 182
- وحدت در دین 182
- اشاره 183
- رجعت 183
- رجعت در دین یهود 184
- بعث و قیامت 185
- روز خداوند 187
- داوری در دین یهود 188
- نجات در ادیان 191
- اشاره 191
- راه های نجات 193
- نجات در دین یهود 193
- گناه مانعی برای نجات 194
- کیفر و پاداش 195
- بهشت و جهنم 197
- اشاره 197
- بهشت 198
- جهنم 199
- رستاخیز 200
- بُعد معنوی آخرالزمان در دین مسیحیت 200
- قیامت 202
- زندگی پس از مرگ 203
- پادشاهی خدا 205
- روز خداوند 208
- اشاره 209
- عوامل نجات 209
- نجات در دین مسیحیت 209
- نظر پولُس درباره گناه و نجات 211
- موانع نجات 211
- کیفر و پاداش 214
- بهشت و جهنم در دین مسیح 215
- بُعد معنوی آخرالزمان در دین اسلام 216
- نوسازی و اصلاح دین 216
- احیای اسلام ناب و حقیقی 217
- وحدت در دین 217
- روز خداوند 218
- دین آینده جهان از نظر اسلام 219
- الف. قرآن (آیات) 219
- اشاره 219
- ب. روایات 220
- رجعت 221
- اشاره 221
- رجعت در آیات 221
- اشاره 223
- نجات در اسلام 223
- رجعت در روایات 223
- عوامل نجات 224
- موانع نجات 225
- اشاره 226
- اشراط الساعه 226
- معاد 227
- قیامت 228
- زندگی و حیات اخروی 229
- اشاره 229
- بهشت 230
- جهنم 232
- اشاره 235
- بخش پنجم: مقایسه آخرالزمان در ادیان ابراهیمی 235
- فصل اول: مقایسه مفهوم آخرالزمان 236
- اشاره 236
- مسیحیت 237
- یهود 237
- اسلام 237
- اشاره 240
- فصل دوم: مقایسه اتفاقات کیهانی در آخرالزمان 240
- اشاره 241
- وقایع کیهانی قبل از متن آخرالزمان 241
- وقایع مربوط به متن آخرالزمان 241
- اشاره 244
- فصل سوم: مقایسه وقایع اجتماعی در آخرالزمان 244
- حکومت در ادیان ابراهیمی 246
- امید در ادیان 250
- اشاره 250
- امید به آخرالزمان 251
- امید به آینده 251
- امید به منجی 252
- هزاره گرایی 253
- اشاره 254
- موعودشناسی 254
- عیسی علیه السلام و انتظار ادیان 256
- اشاره 259
- فصل چهارم: مقایسه بُعد معنوی ادیان ابراهیمی 259
- 1. دین آینده جهان 261
- 2. اصلاح دین 263
- اشاره 264
- 3. نجات در ادیان 264
- معاد 268
- قیامت 269
- رجعت 271
- حیات آخرتی 274
- روز خداوند 274
- کیفر و پاداش 275
- بهشت و جهنم 276
- اشاره 277
- آینده بشریت از دیدگاه مکاتب 277
- اختلاف در ایدئولوژی 279
- اشاره 279
- الف. نظر بدبینان 279
- اشاره 280
- 2. وجود زمینه های مشترک در انسان ها 280
- 1. تربیت پذیری انسان 280
- ب. نظر خوش بینان 280
- 3. سیر تکاملی انسان 281
- 4. قانون عکس العمل 281
- 5. تمایل فطری به صلح و عدالت 282
- ج. نظر شکاکان 282
- کتابنامه 283
نیز بیش از آن است که عددی برای آن ذکر شود. به عقیده اسلام، هر شخصی، دو قیامت دارد؛ قیامت صغرا که در دوره آخرالزمان است و مخصوص دین اسلام است(1) و قیامت کبرا که مراد قیامت و حسابرسی در پیشگاه عدل الهی است برخلاف عقیده یهود، تمام افراد از صالح و طالح در آن حضور دارند.(2)
رجعت
رجعت یا رستاخیز که به معنای زنده شدن و برگشتن دوباره است و در ادیان، به معنای برگشتن مردگان و زنده شدن دوباره آن ها برای داوری و شرکت در حکومت عدل است. در هر سه دین ابراهیمی، به آن، وعده داده شده است. در دین یهود، اعتقاد به ظهور ماشیح با اعتقاد به رستاخیز مردگان و رجعت همراه است. بعضی از علمای آن ها معتقدند دوران ماشیح، مرحله انتقال از دنیای کنونی به جهان آخرت است.
یهود قایل است که اسباط دهگانه در دوران ماشیح جمع شده و به اسرائیل مراجعه می کنند؛ قوانین طبیعت به گونه ای معجزه آسا تغییر می کند و کسانی که قرار است در حکومت ماشیح حضور داشته باشند، زنده می شوند. حتی به گفته گنجیه ای از تلمود، اعتقاد به رستاخیز مردگان از اهمیت خاصی برخوردار است و انکار آن، گناه بزرگ محسوب می شود.البته به نظر می رسد از بین یهودیان، صدوقیان به این مسأله اعتقاد ندارند.
فرزندانت را از مشرق و مغرب، از شمال و جنوب جمع خواهم کرد.(3)
در دین مسیح نیز اعتقاد به رجعت وجود دارد و از آن به «اجماع زنده» تعبیر می کنند. نیز زنده شدن مسیح را بعد از مصلوب شدن، دلیل رستاخیز و زنده شدن مجدد می داند.
اگر مسیح زنده نشده است؛ پس تمام پیغام ها و موعظه های ما دروغ است و ایمان و اعتماد
1- از این جهت قیامت می گویند که عده ای از خوبان محض و شریران محض زنده می شوند و به جهت مقایسه با قیامت کبری، چون محدودتر است و همه زنده نخواهند شد «صغری» می باشد.
2- مرسلات (77): 38.
3- عهد عتیق، اشعیا، 43: 5_6.