- پیشگفتار 1
- مقدمه 4
- بخش اول: آشنایی با ادیان ابراهیمی، آفرینش عالم از دیدگاه ادیان و پایان شناسی عالم از منظر علوم 6
- اشاره 6
- اشاره 7
- فصل اول: آشنایی با ادیان ابراهیمی 7
- الف. دین یهود 8
- آشنایی با یهودیت 8
- ب. عهد عتیق 9
- 2. فریسیان 10
- ج. فرقه های یهود 10
- اشاره 10
- 1. صدوقیان 10
- 3. اسنی ها 11
- آشنایی با مسیحیت 12
- الف. دین مسیحیت 12
- 4. زیلوت ها 12
- 5. یهودیان عادی 12
- ب. کتاب مقدس 13
- اشاره 15
- ج. فرقه های مسیحیت 15
- 1. کاتولیک (به معنای اصلی و جامع) 15
- 3. پروتستان 16
- 2. ارتودوکس (به معنای راست دین، دین و عقیده صحیح) 16
- الف. دین اسلام 17
- آشنایی با اسلام 17
- ب. قرآن مجید 18
- ج. فرقه های اسلامی 19
- اشاره 21
- فصل دوم: آفرینش عالم از دیدگاه ادیان 21
- دین یهود 22
- دین مسیحیت 25
- اشاره 25
- دین اسلام 25
- آیات 26
- آیه نخست 26
- آیه دوم 27
- آیه سوم 28
- روایات 29
- فصل سوم: معنای پایان عالم 32
- اشاره 32
- الف. از منظر علم نجوم 33
- ب. دوام عالم از منظر فلسفه و کلام 34
- اشاره 35
- بخش دوم: پایان شناسی عالم در ادیان ابراهیمی 35
- فصل اول: مفهوم آخرالزمان در دین یهود 36
- فصل دوم: مفهوم آخرالزمان در مسیحیت 42
- فصل سوم: مفهوم آخرالزمان در دین اسلام 51
- بخش سوم: وقایع پیش از پایان عالم در ادیان ابراهیمی 59
- اشاره 59
- اشاره 60
- فصل اول: بعد کیهانی پیش از پایان عالم 60
- بُعد کیهانی پیش از پایان عالم در دین یهود 61
- 1. خشکسالی 61
- 2. بیماری های مهلک و بی درمان 61
- اشاره 61
- 4. ویرانی و خرابی شهرها 62
- 3. آفت و آب و هوای بد 62
- بُعد کیهانی پیش از پایان عالم در دین مسیحیت 63
- اشاره 63
- 1. خسوف و کسوف متعدد و اتفاقات آسمانی 63
- 3. بروز مرگ و بلایا 64
- 2. وقوع زلزله و حوادث طبیعی 64
- اشاره 65
- بُعد کیهانی پیش از پایان عالم در دین اسلام 65
- 1. قحطی شدید 67
- 3. وقوع زلزله در شام پیش از خروج سفیانی 67
- 2. وقوع بیماری طاعون 67
- 5. آمدن باران فراوان 68
- 4. اتفاقات آسمانی 68
- 7. خسوف و کسوف بسیار 69
- 6. طلوع ستاره ای از مشرق 69
- 8. طلوع خورشید از مغرب 70
- فصل دوم: بُعد اجتماعی پیش از پایان عالم در ادیان ابراهیمی 73
- اشاره 73
- بُعد اجتماعی پیش از پایان عالم در دین یهود 74
- عهد در ادیان 74
- امید به رهایی 76
- آمدن مردی از شرق 79
- امیدواری به آینده 79
- وقایع مؤثر در اندیشه آخرالزمان در دین یهود 81
- امید به آخرالزمان در دین یهود 84
- امید به منجی در دین یهود 86
- اشاره 86
- منجی در منابع یهود 86
- اشعیای نبی 87
- سفر پیدایش 87
- موعود شناسی 88
- مزمور داوود 88
- کتاب دانیال 88
- موعود شناسی در منابع یهود 91
- پادشاه موعود در دین یهود 92
- مسیح قوم یهود 93
- اشاره 95
- 1. ظهور الیاس 95
- 2. بروز جنگ و اختلاف 95
- وقایع اجتماعی پیش از پایان عالم در دین یهود 95
- 3. بازگشت بنی اسرائیل به سرزمین موعود و محوریت اورشلیم 96
- 4. فزونی دانش 96
- وعده های پیامبران پیشین 97
- بُعد اجتماعی پیش از پایان عالم در دین مسیحیت 98
- هزاره گرایی 98
- اندیشه موعود 99
- وقایع اجتماعی پیش از ظهور منجی در دین مسیحیت 101
- 1. اختلافات اقوام، جنگ و درگیریها 101
- 3. ظهور ضد مسیح 102
- 2. وجود ظلم و بی عدالتی حکام 102
- 4. آمدن الیاس قبل از ظهور مسیح 103
- 5. ویرانی و سقوط اورشلیم 103
- 6. خرابی هیکل 104
- 7. ظهور پیامبران دروغین 105
- وعده های پیامبران پیشین 106
- امر به آمادگی جامعه و زمینه سازی ظهور 106
- انجیل متی 107
- اشاره 107
- منجی در دین مسیحیت 107
- رساله اول به تسالونیکیان 108
- انجیل مرقس 108
- انجیل لوقا 108
- بُعد اجتماعی پیش از پایان عالم در دین اسلام 109
- انجیل یوحنا 109
- 1. جدایی و تفرقه در اجتماع 109
- مکاشفات یوحنا 109
- 2. رواج فساد و ظلم در جامعه 110
- 3. خروج آتش از شرق 110
- 1. خروج سفیانی 111
- 4. آمدن فتنه های پی درپی 111
- 5. شورش و قیام ها 111
- 3. قتل نفس زکیه 112
- 2. خروج یمانی 112
- 4. خروج دجال 112
- علامات اجتماعی آخرالزمان در حدیث پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم 114
- 5. ظهور قیام های بسیار در نقاط مختلف 114
- ویژگی های حکومت ها پیش از واقعه آخرالزمان 115
- 1. استبداد حکومت ها 115
- اشاره 115
- 2. نفوذ زنان و کودکان 116
- 3. تزلزل و ناتوانی حکومت ها 116
- 4. نبود امنیت و هرج و مرج 116
- منجی و زمینه های اعتقاد به آن 117
- هزاره گرایی در اسلام 117
- 5. بروز جنگ ها و اختلافات 117
- امید در اسلام 118
- منجی اسلام از دیدگاه ادیان 119
- اشاره 121
- اسامی و القاب منجی 121
- منجی در اسلام 121
- بشارت منجی در دین اسلام 122
- حکومت جهانی در اسلام 127
- اشاره 128
- فصل سوم: بُعد معنوی پیش از پایان عالم در ادیان ابراهیمی 128
- دین یهود 129
- بعد اخلاقی جامعه 129
- سردی عواطف 130
- مسیحیت 130
- از هم پاشیدن خانواده ها 130
- رواج فساد و گناه در جامعه 131
- بُعد معنوی پیش از پایان عالم در اسلام 131
- وضعیت دین 131
- زمینه های اخلاقی 132
- جنبه های فردی 132
- علایم معنوی آخرالزمان در حدیث پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم 133
- بخش چهارم: واقعه آخرالزمان در ادیان ابراهیمی 134
- اشاره 134
- اشاره 135
- فصل اول: بُعد کیهانی آخرالزمان در ادیان ابراهیمی 135
- دین یهود 136
- دین مسیح 138
- الف. آیات 139
- دین اسلام 139
- ب. روایات 140
- اَشراط الساعه 141
- اشاره 141
- علایم کیهانی اشراط الساعه 143
- 1. ظاهر شدن دود در آسمان 143
- 2. متلاشی شدن کوهها 144
- 3. انفجار دریاها 145
- 4. زلزله های عظیم و ویرانگر 145
- 5. ایجاد آسمان و زمین جدید 145
- اشاره 147
- فصل دوم: بُعد اجتماعی آخرالزمان در ادیان ابراهیمی 147
- حکومت مصلح موعود در کتب یهود 148
- بُعد اجتماعی آخرالزمان در دین یهود 148
- ماشیح 149
- سلطنت 151
- پایان جهان و حکومت خدا 152
- صلح و آرامش 154
- 1. توحید و خدا پرستی 155
- اشاره 155
- ویژگی های حکومت منجی در دین یهود 155
- 2. برقراری عدالت 155
- 5. بهبود وضع اقتصادی 156
- 4. آرامش و امنیت 156
- 3. نابودی قدرت ها و تسلط بر جهان 156
- بُعد اجتماعی آخرالزمان در دین مسیحیت 157
- پسر انسان 157
- اصطلاح پسر انسان در انجیل ها 158
- سلطنت 160
- آینده جوامع بشری از دیدگاه قرآن 165
- بُعد اجتماعی آخرالزمان در دین اسلام 165
- حکومت جهانی واحد 166
- ویژگی های حکومت منجی در اسلام 169
- حکومت در آخرالزمان 169
- اشاره 169
- 1. مبارزه با ظلم و ستم 169
- 2. مبارزه با انحرافات دینی 170
- 4. ایجاد امنیت در جامعه 171
- 3. عدالت در حکومت 171
- 5. بالا رفتن سطح زندگی 172
- 6. بالا رفتن عقول و فهم بشری 173
- 7. فتوحات حضرت 174
- 8. پیروزی اسلام و جهانی شدن آن 174
- 9. استخراج معادن و گنج های زمین 175
- علایم اجتماعی اشراط الساعه 177
- اشاره 177
- نزول عیسی 178
- خروج یاجوج و ماجوج 179
- اشاره 181
- فصل سوم: بُعد معنوی آخرالزمان در ادیان ابراهیمی 181
- وحدت در دین 182
- بُعد معنوی آخرالزمان در دین یهود 182
- اشاره 183
- رجعت 183
- رجعت در دین یهود 184
- بعث و قیامت 185
- روز خداوند 187
- داوری در دین یهود 188
- نجات در ادیان 191
- اشاره 191
- راه های نجات 193
- نجات در دین یهود 193
- گناه مانعی برای نجات 194
- کیفر و پاداش 195
- بهشت و جهنم 197
- اشاره 197
- بهشت 198
- جهنم 199
- رستاخیز 200
- بُعد معنوی آخرالزمان در دین مسیحیت 200
- قیامت 202
- زندگی پس از مرگ 203
- پادشاهی خدا 205
- روز خداوند 208
- نجات در دین مسیحیت 209
- اشاره 209
- عوامل نجات 209
- موانع نجات 211
- نظر پولُس درباره گناه و نجات 211
- کیفر و پاداش 214
- بهشت و جهنم در دین مسیح 215
- بُعد معنوی آخرالزمان در دین اسلام 216
- نوسازی و اصلاح دین 216
- وحدت در دین 217
- احیای اسلام ناب و حقیقی 217
- روز خداوند 218
- اشاره 219
- دین آینده جهان از نظر اسلام 219
- الف. قرآن (آیات) 219
- ب. روایات 220
- اشاره 221
- رجعت 221
- رجعت در آیات 221
- اشاره 223
- رجعت در روایات 223
- نجات در اسلام 223
- عوامل نجات 224
- موانع نجات 225
- اشاره 226
- اشراط الساعه 226
- معاد 227
- قیامت 228
- اشاره 229
- زندگی و حیات اخروی 229
- بهشت 230
- جهنم 232
- اشاره 235
- بخش پنجم: مقایسه آخرالزمان در ادیان ابراهیمی 235
- اشاره 236
- فصل اول: مقایسه مفهوم آخرالزمان 236
- یهود 237
- مسیحیت 237
- اسلام 237
- اشاره 240
- فصل دوم: مقایسه اتفاقات کیهانی در آخرالزمان 240
- وقایع کیهانی قبل از متن آخرالزمان 241
- وقایع مربوط به متن آخرالزمان 241
- اشاره 241
- فصل سوم: مقایسه وقایع اجتماعی در آخرالزمان 244
- اشاره 244
- حکومت در ادیان ابراهیمی 246
- امید در ادیان 250
- اشاره 250
- امید به آینده 251
- امید به آخرالزمان 251
- امید به منجی 252
- هزاره گرایی 253
- اشاره 254
- موعودشناسی 254
- عیسی علیه السلام و انتظار ادیان 256
- اشاره 259
- فصل چهارم: مقایسه بُعد معنوی ادیان ابراهیمی 259
- 1. دین آینده جهان 261
- 2. اصلاح دین 263
- اشاره 264
- 3. نجات در ادیان 264
- معاد 268
- قیامت 269
- رجعت 271
- روز خداوند 274
- حیات آخرتی 274
- کیفر و پاداش 275
- بهشت و جهنم 276
- آینده بشریت از دیدگاه مکاتب 277
- اشاره 277
- اشاره 279
- الف. نظر بدبینان 279
- اختلاف در ایدئولوژی 279
- 2. وجود زمینه های مشترک در انسان ها 280
- اشاره 280
- 1. تربیت پذیری انسان 280
- ب. نظر خوش بینان 280
- 3. سیر تکاملی انسان 281
- 4. قانون عکس العمل 281
- 5. تمایل فطری به صلح و عدالت 282
- ج. نظر شکاکان 282
- کتابنامه 283
امت ها در دنیا و در آخرالزمان صورت می گیرد که گاهی از آن، به «روز خدا» نیز تعبیر شده است.
فرق دوم بین یهود و اسلام، این است که در یهود، کیفر و عذاب گاهی به سبب گناه دیگری است، مثل عذاب فرزند به علت گناه پدر؛ در حالی که در اسلام این مسأله مردود است و هر شخصی به علت گناه خود عذاب می شود و کسی بار گناه دیگری را به دوش نمی کشد.
فرق سوم این که در دین یهود و مسیح آمده است: هر کس بیشتر سختی دیده، از نعمت بیشتر و هر فردی از شریران که بیشتر در راحتی بوده، از عذاب سخت تری برخوردار خواهد شد؛ ولی در اسلام، سختی یا راحتی دنیایی ملاک عذاب یا نعمت آخرتی نیست؛ ممکن است مؤمنی در آسایش دنیایی باشد و در آخرت نیز، از نعمت ابدی برخوردار شود یا شخص کافری در عین سختی و مشقت دنیایی، در آخرت نیز دچار عذاب شود.
بهشت و جهنم
اعتقاد به بهشت که جایگاه ابدی صالحان و جهنم که محل عذاب گناهکاران است، مورد اتفاق سه دین مورد بحث است. آن ها قایلند بهشت برای کسانی آماده می شود که به دستورات الهی عمل کنند و به خدا و رسولش ایمان داشته باشند. در مقابل، جهنّم برای کسانی است که به دیگران ظلم کرده و سد راه دین و کافر شدند. هر سه دین اتفاق دارند نعمت های بهشتی، ابدی است و هر کس وارد آن شود، برای همیشه از آن بهره مند می گردد. درباره جهنم نیز می توان ادعا کرد برای عده ای خاص، ابدی و پایان ناپذیر است. به طور کلی ادیان ابراهیمی، اوصاف بهشت و جهنم را مشابه یک دیگر توصیف نموده اند، برای ورود به بهشت، شرایطی و برای واردان به جهنم، اقسامی ذکر کرده اند. در عین حال برای نجات از جهنم و عذاب آن، راه هایی را بیان کرده اند که تقریباً نزدیک به یک دیگر است؛ اما در تفصیل و تعداد و مصداق، با یک دیگر تفاوت هایی دارند. ادیان ابراهیمی برای بهشت و جهنم، طبقات و درجات یا درکاتی قایل شده اند.
بین این ادیان در چند مورد، درباره بهشت و جهنم، اختلاف وجود دارد: