آخرالزمان در ادیان ابراهیمی صفحه 71

نفر از نسل حسین بن علی است. او همان خورشیدی است که از محل غروبش طلوع می کند.(1)

بعضی از بزرگان نیز به این مطلب تصریح کرده اند.(2) احتمال دیگری هم وجود دارد که بگوییم این علامت، از علایم برپایی قیامت باشد و آن زمان که اوضاع عالم و کیهان دگرگون می شود و علامت فوق هم یکی از آن موارد است. حدیثی نیز از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم نقل شده که بیانگر همین مطلب است:

عشر قبل الساعه لابدّ فیها، السفیانی و الدجال و الدّخان و الدّابه و خروج القائم و طلوع الشمس من مغربها و نزول عیسی و خسف بالمشرق و خسف بجزیره العرب و نار تخرج من قعر عَدَن تسوق النار الی المحشر.(3)

مؤید این تفسیر، قرار دادن علامت فوق در کنار ظهور منجی و بعد از آن است وگرنه اگر منظور معنای اول بود، باید به تنهایی ذکر می شد و نمی شود گفت عطف تفسیری و بیان کننده و توصیف آن است؛ زیرا پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم فرموده است که ده علامت از علایم آخرالزمان است و در صورت عطف تفسیری و توضیح علامت قبل می شود نُه علامت. مؤید دیگر، پیدایش خسوف و کسوف برخلاف قواعد نجومی است که به تصریح امام علیه السلام تا کنون چنین چیزی رخ نداده و در حالت عادی غیر ممکن است. در انتهای این بخش، آیه ای از قرآن آورده می شود که طبق بعضی از روایات و تفاسیر، مربوط به همین دوره یا دست کم یکی از مصادیق آیه می باشد:

«ما شما را به چیزی از قبیل ترس و گرسنگی و کاهش در اموال و جانها و محصولات می آزماییم، و به صابرین و شکیبایان مژده بده».(4)

امام صادق علیه السلام در تفسیر آیه فوق فرموده است که پیش از آمدن قائم علیه السلام علامت هایی برای امتحان مؤمنان خواهد آمد. آن حضرت، درباره علامت ها می فرماید:

بیماری های گوناگون که سبب ترس و دلهره است و بالا رفتن نرخ ها که سبب گرسنگی است و کاهش در اموال و جان ها که قحطی و مرگ و میر فراوان است و نقص در محصولات که به علت نیامدن باران است؛ پس آن هنگام، به آن ها که در عقیده به ما ثابت می مانند مژده

1- بحارالانوار، ج 52، ص 195.
2- وافی، ج 2، ص 446.
3- بحارالانوار، ج 52، ص 209.
4- بقره (2): 155.