آسیب شناسی جامعه منتظر صفحه 70

است، به حکم عقل باید به مهم ترین و مفیدترین علوم پرداخت و درصدد کسب آن ها برآمد.

از این رو دسته ای از علوم و آگاهی ها برای انسان مفید نیستند، در عین اینکه به کسب مجموعه ای از دانستنی ها می انجامد، در مقایسه با مسایل اصلی و کلی، پیگیری آن ها نه تنها سودی نداشته که ممکن است به سبب اتلاف وقت آسیب زا باشد. (1) در روایتی آمده است: رسول خدا صلی الله علیه و آله وارد مسجد شد و مشاهده کرد جماعتی گرد مردی را گرفته اند. فرمود: «چه خبر است؟» گفتند: «علامه ای است». فرمود: «علامه چیست؟» گفتند: «داناترین مردم به دودمان عرب و حوادث ایشان و نیز به روزگار جاهلیت و اشعار عربی است».

پیامبر فرمود:

این ها علمی است که نادانش را زیانی ندهد و عالمش را سودی نبخشد. سپس فرمود: همانا علم سه چیز است، آیه محکم، فریضه عادله و سنت پا برجا و غیر از این ها فضل است. (2)

در روایات دیگر نیز از علم بی فایده نام برده شده و آمده است که رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم از علم بی فایده (علم لاینفع) به خدا پناه برده اند. (3)

علم غیر مفید و آنچه پیامبر در روایت پیشینیان را «لایُضُّر من جهله

1- نهج البلاغه، ص394؛ بحارالأنوار، ج1، ص219.
2- کافی، ج1، ص33.
3- کنزالفوائد، ج1، ص385؛ مستدرک الوسائل، ج5، ص70.