- پیشگفتار 1
- اشاره 4
- صورت برهان لطف محصّل 10
- مشروح برهان لطف و اثبات مهدویّت 11
- صورت برهان لطف مقرّب 11
- تعریف لطف 12
- اقسام لطف 13
- اشاره 13
- لطف محصّل 14
- پیش فرض های قاعده لطف محصّل 14
- اشاره 14
- طرح برهان لطف محصّل در اثبات اصل امامت 20
- اشاره 21
- لطف مقرّب 21
- تفاوت لطف مقرّب و محصّل 22
- پیش فرض های قاعده لطف مقرّب 23
- طرح برهان لطف مقرّب و اثبات اصل امامت 27
- قاعده لطف و اثبات مهدویت 28
- اشاره 33
- صورت برهان امکان اشرف 34
- تفاوت دو قاعده لطف و امکان اشرف 35
- پیشینه بحث 35
- بیان مفردات 38
- اشاره 38
- انگیزه طرح و جایگاه قاعده 40
- براهین قاعده 41
- فرزانگان و قاعده امکان اشرف 43
- اثبات وجود امام از طریق برهان امکان اشرف 45
- کارایی قاعده بر اثبات مدعا 46
- اثبات پیش فرض 47
- نتیجه گفتار در آینه روایات 54
- رد پای قاعده امکان اشرف در کلا م و فلسفه مسیحیت 56
- صورت برهان واسطه فیض 59
- تفصیل برهان واسطه فیض 60
- فیض در متون دینی 61
- فیض در لغت 61
- فیض در اصطلاح 62
- انگیزه طرح مباحث فیض 65
- تاریخچه 67
- اشاره 70
- برهان لزوم واسطه در فیض 70
- پیش فرض های براهینِ اثبات واسطه در فیض 74
- ویژگی های نخستین صادر از منظر حکیمان 77
- تعبیرهای متون دینی از نخستین صادر (واسطه فیض) 80
- اشاره 80
- دو. النور 81
- اشاره 84
- مرحله یکم: پذیرش اصل نظام اسباب 84
- ائمه علیهم السلام و واسطهء در فیض 84
- مرحله دوم: اعتقاد به آفرینش نظام مند و واحد بودن نخستین صادر 86
- مرحله سوم: برتری و شایستگی وجود نوری انبیاء و ائمه علیهم السلام 87
- مرحله چهارم: برخورداری نبی، ولیّ و امام علیه السلام از تصرف تکوینی 89
- مصداق نخستین صادر (واسطه در فیض) از نظر متفکران مسلمان 92
- اشاره 92
- معنای صحیح واسطه در فیض 99
- نتیجه و جمع بندی نهایی 107
- صورت برهان 109
- یادآوری معنا و مقام امام 110
- همخوانی امام شریعت با انسان کامل طریقت 113
- ریشه های اندیشه انسان کامل 115
- تعریف و پیشینه اصطلاح انسان کامل 117
- اشاره 117
- حقیقت انسان و جایگاه او در هستی 120
- ضرورت وجود مستمرّ انسان کامل در پهنه هستی 121
- ضرورت انسان کامل از دیدگاه عرفان 123
- اشاره 123
- مراتب عرفانی یا چینش نظام هستی 124
- اجمال چینش هستی از نظر عارف 124
- مقام اول: مقام ذات 126
- تفصیل چینش هستی از نظر عارف 126
- مقام دوم: تعین اول 128
- مقام سوم: تعین ثانی 130
- مقام چهارم: عالم عقل (ارواح) 133
- مقام پنجم: عالم مثال (برزخ) 133
- دلیل اول (مشاهده در آینه تمام نما) 137
- اشاره 137
- طرح و اثبات پیش فرض های برهان انسان کامل 138
- دلیل دوم ولیّ اسم خدا و مایه بقاء عالم 145
- دلیل سوم میوه و غرض خلقت 150
- اشاره 150
- در هر زمان، تنها یک انسان کامل، قائم است 155
- اشاره 157
- تطبیق انسان کامل بر امام علیه السلام 157
- الف. سیما و اوصاف پیشوایان الهی در قرآن 157
- ج. سیما و اوصاف انسان کامل در فرهنگ عرفانی 170
- نتیجه 178
- اشاره 192
- گونه های دلایل نقلی اثبات مهدویّت 195
- یکم. دستور مطلق و همیشگی بر اطاعت از ولیّ امر 199
- اشاره 199
- دوم. همواره با صادقین باشید 203
- سوم. وعده پیروزی صالحان و حکومت جهانی 210
- چهارم. وجود همیشگی امام؛ لازمه استمرار عهد الهی 214
- پنجم. وجود یک هادی برای هر قوم 215
- ششم. قیامت و امام اختصاصی برای هر قوم 216
- یکم. خبر از امامان دوازده گانه 218
- اشاره 218
- دوم. همراهی همیشگی فردی از عترت با قرآن 226
- سوم. تکلیف همیشگی بر شناخت امام زمان 235
- سخن آخر 238
مفهوم امامت در قالب خلفای راشدین، مصداق یافته است.
اما به اعتقاد اهل تشیع، امام، تداوم بخش راه انبیاء - به ویژه راه رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم - و برخوردار از موهبت عصمت و علم برتر است و از آن جا که شناخت و معرفی چنین شخصی، می بایست از جانب خدا صورت بگیرد، بحث امامت – چونان اصل نبوت- در دایره اصول دین قرار می گیرد.
در دیدگاه این مکتب، امام در قالب دوازده تن از اهل بیت پیامبر علیهم السلام تجسم یافته که دوازدهمین آنان، غایب است. در این نگاه، تمام شئون و وظایف پیامبر- جزء دریافت وحی و کسب مقام نبوت- برای امام نیز مطرح می باشد. به اعتقاد ایشان، مسأله نبوت و دریافت وحی، پس از رحلت خاتم الانبیاء صلی الله علیه و آله و سلم پایان یافته است؛ اما وظایف دیگر پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم - چون مرجعیت دینی(1) (تفسیر معصومانه از دین)، هدایت و ارشاد امت(2) و نیز ولایت و تصرف در امو ر مردم(3) و سرپرستی و حکومت بر آنان(4) و تزکیه، تعلیم و الگوی عملی(5)- هم چنان جاری است؛ چه، پذیرفتنی نیست که شأن حکومت، تعطیل نشود و انتخاب رهبر سیاسی، حتی بر خاک سپاری جنازه رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم مقدم شود، اما دیگر شؤون تعطیل گردد.(6)
شیعه برای اثبات الهی بودن منصب امامت و نیز خلافت بلافصل حضرت علی علیه السلام و یازده فرزندش علیهم السلام، دلایل عقلی و نقلی فراوانی دارد؛ هم چنان که بر اساس دلایل متقنی، به وجود امام حی اما غائب، ایمان آورده است.
این نوشتار، در دو بخش به بررسی برخی ادله عقلی و نقلی اثبات مهدویّت می بپردازد؛ که امید است، مورد رضایت حضرت صاحب الامر عجل الله تعالی فرجه الشریف قرار گیرد.
1- مائده /15 و19 ؛نحل / 44 و 64.
2- مائده/ 16 ؛ نور /54 ؛ احزاب/ 44 و45؛ نحل/ 125؛ انبیاء/ 73؛ سجده/ 24
3- مائده/ 55 ؛ احزاب/ 6و36 ؛ نساء /65.
4- تمام آیاتی که د ستور اجرای حدود و امر به معروف و نهی از منکر و بر پایی عدالت را می دهد اثبات شأن حکومت برای رسول اکرم می کند مانند: آل عمران /104، نساء/141 مائده/8 توبه/103 حدید/25 شوری/ 7
5- بقره / 151؛ آل عمران / 164 ؛ احزاب / 2 و 45؛ نور / 54؛ نحل / 125 ؛ انبیاء / 73 ؛ جمعه / 2
6- رک: شیعه در اسلام، علامه طباطبائی، ص170، وظایف امام و گستره آن و لزوم نصب و معرفی امام توسط پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم .