منجی در ادیان صفحه 89

شیخ طوسی در تبیان(1) و مرحوم طبرسی در مجمع البیان(2) مراد از تبیاناً لکلّ شئ را بیان اموری می دانند که مربوط به دین است. زمخشری(3) هم معتقد است که آیه در ارتباط با امور دینی است، نه چیزهایی که به دین ارتباط ندارند. شارع، امور مربوط به سعادت افراد را بیان کرده است؛ البته برخی از این امور را به صراحت مطرح کرده و برخی را هم به سنّت و قواعد کشف احکام ارجاع داده است.

فخر رازی(4) هم بر این اعتقاد است که این آیه بیانگر امور دینی است از نظر وی قرآن مشتمل بر همه علوم نیست و اگر هم در برخی آیات از چگونگی خلقت آسمان و زمین و سایر موجودات سخن به میان آمده از باب اشاره و تنبیه بوده است؛ نه آن که قرآن خواسته تا از دانش های مختلف بحث و گفت وگو کند. جان کلام این که: جامعیت قرآن فقط در زمینه عقاید و مسائل مربوط به احکام است.

علامه طباطبایی رحمه الله بر این نظر است که تمامی آن چه مربوط به هدایت و کمال و سعادت افراد است در قرآن مطرح شده است. لذا در ذیل آیه 89 نحل می نویسد:

«این آیه شریفه، قرآن کریم را با صفات برجسته اش توصیف

1- طوسی، التبیان فی تفسیرالقرآن، ج6، ص 418 .
2- طبرسی، مجمع البیان، ج6، ص 318 .
3- زمخشری، کشاف، ج2، ص 628 .
4- فخر رازی، مفاتیح الغیب، ج 3، ج 17، ص 97 .