سیر برخورد قرآن با یهود صفحه 262

1- العبر، ج1، ص416.

2- مغازی، ج 1، ص129؛ الصحیح من سیره النبی الاعظم، ج4، ص145.

3- نبردهای محمّد صلی الله علیه و آله و سلم، ص102.

4- الکامل یا تاریخ بزرگ اسلام و ایران، ج1، ص154-155.

5- طبری در ذکر وقایع این غزوه، از آمدن زن مسلمان به نزد زرگر یهودی مطلبی را عنوان نمی کند ( تاریخ الرسل والملوک، ج3، ص997).

6- السیره النبویه، ج3، ص51؛. المغازی، ج 1، ص177؛ البدایه و النهایه، ج4، ص5.

7- الصحیح من سیره النبی الاعظم، ج4، ص153. تاریخ سیاسی و اجتماعی اسلام، ص77.

مزید بر علت بود. آن ها فتنه جو و یاغی و همیشه آماده نبرد بودند. یهود «بنی قینقاع» از همه یهودیان جسورتر بود، 700 مرد جنگی داشتند، شغلشان زرگری بود و با رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم پیمان سازش و عدم تعرّض داشتند؛ اما پس از واقعه «بدر» از راه نافرمانی و حسد درآمدند و پیمان خود را نقض کردند. پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم نیز با آن ها قطع رابطه کرده بود؛ اگرچه پیمان هایی میان آن ها وجود داشت و پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم نیز همیشه مراقب بود که مفاد پیمان را اجرا کند و از رابطه قرابت فکری یهود با قریش که هر دو مخالف اسلام بودند، اطلاع داشت و شاید محرک دیگر پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم ماجرای بازار بود.(1)

پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم در شوال سال دوم هجرت، قلعه آن ها را به محاصره درآورد و این محاصره ده روز به طول انجامید. آنان هم پیمان خزرج بودند و از آن میان، عباده بن صامت از هم پیمانی با آن ها تبری جست و گفت: «ای رسول خدا! خدا و رسولش را دوست دارم و از این هم پیمانان بیزاری می جویم».(2) مسأله بنی قینقاع، علاوه بر جهات سیاسی، صورت اخلاقی نیز به خود گرفت. اقدام آنان یک نوع نقض مقررات بود.(3)

7-1-1. رویارویی پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم با ابعاد گسترده عملکرد بنی قینقاع

درباره غزوه پیامبر با بنی قینقاع، موارد ذیل حاصل می شود:

1. محاصره بنی قینقاع را نوعی محاصره اقتصادی می توان نامید؛ زیرا اجازه داده نشد کسی به درون قلعه آن ها رفت و آمد کند و تدارکات به آن ها برسد و پس از پانزده روز، کار بر آن ها سخت شد و بدون قید و شرط، تسلیم پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم شده و اسلحه هایشان را تحویل دادند؛(4)

2. پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم با توجه به گذشته تاریخی آن ها که حکایت از وجود اختلاف میان آن ها داشت و هرکدام از این گروه های مدینه با یکی از دو طایفه عرب اوس یا خزرج هم پیمان بودند که میان این دو گروه عرب نیز اختلاف وجود داشت، روشن کرد که در این محاصره، هیچ یک از دیگر طوایف یهودی مدینه به یاری آن ها بر نمی خیزد؛

3. اگر فتنه آن ها ادامه می یافت، مدینه دچار آشفتگی می شد که امکان رویارویی گروه های