- پیشگفتار 1
- اشاره 3
- فصل اوّل: مهدویت از منظر شرق شناسان 3
- مقدمه 4
- معنای لغوی و اصطلاحی شرق شناسی 9
- دوره های شرق شناسی 13
- اشاره 20
- فصل دوم: دیدگاه پدیدارشناسانه هانری کربن پیرامون مهدویت 20
- مقدمه 22
- روش پژوهشی هانری کربن در شیعه شناسی 25
- زمینه های فکری کربن پیش از آشنایی با فرهنگ اسلامی 34
- تفکر هانری کربن درباره عرفان و فلسفه اسلامی 37
- تأثیر آرای شهاب الدین سهروردی بر پدیدارشناسی هانری کربن 39
- 1 _ 1) نبوت باطنیه 44
- اشاره 44
- عوامل تأثیرگذار بر نگرش هانری کربن در باره مهدویت 44
- 1) شهاب الدین سهروردی 44
- 2 _ 1) عالم مثال 46
- 2) _ فرقه اسماعیلیه 50
- 4) _ سید حیدر آملی 52
- 3) _ ابن عربی 52
- تقریب باطنی مذاهب 53
- نماد شناسی تطبیقی 54
- تفسیر باطنی هانری کربن از اسلام 56
- تفسیر مهدویت از دیدگاه هانری کربن 62
- دکترین مهدویت از منظر هانری کربن 64
- مفهوم انتظار از دیدگاه هانری کربن 67
- نقد آرای هانری کربن درباره مهدویت 70
- نتیجه سخنان هانری کربن درباره دکترین مهدویت 78
- اشاره 80
- فصل سوم: مهدویت از دیدگاه جیمز دارمستتر 80
- مقدمه 81
- روش تحقیق دارمستتر 83
- نگرش دارمستتر پیرامون مهدویت 86
- نقد و بررسی آراء دارمستتر 91
- فصل چهارم: مهدویت از دیدگاه فانفلوتن 94
- اشاره 94
- مقدمه 95
- روش تحقیق فان فلوتن در شناخت اسلام و مهدویت 96
- نگرش فان فلوتن درباره مهدویت 98
- نقد و بررسی آراء فان فلوتن 103
- فصل پنجم: مهدویت از دیدگاه ایگناتس گلدتسیهر 106
- اشاره 106
- مقدمه 107
- روش تحقیق گلدتسیهر 108
- نگرش گلدتسیهر پیرامون مهدویت 110
- نقد و بررسی آراء گلدتسیهر 116
- اشاره 119
- فصل ششم: پژوهش ادوارد براون درباره فرقه های منسوب به مهدویت 119
- مقدمه 120
- شیوه تحقیقی ادوارد براون 122
- تالیفات ادوارد براون 122
- آثار ادوارد براون درباره فرقه های منسوب به مهدویت 124
- دلایل گرایش ادوارد براون به تحقیق در باره فرقه بابیت و بهائیت 126
- مدعیان جانشینی علی محمد باب 133
- داوری های ادوارد براون در باره بابیه و بهائیت 137
- فصل هفتم: مهدویت از دیدگاه مارگولیوث 139
- اشاره 139
- مقدمه 140
- نگرش مارگولیوث پیرامون مهدویت 141
- نقد و بررسی نگرش مارگولیوث 148
- فصل هشتم: نگرش ژوزف کنت دو گوبینو 149
- اشاره 149
- مقدمه 150
- کنت دوگوبینو در ایران 151
- نگرش کنت دو گوبینو پیرامون مذهب شیعه و شیخیه 154
- نگرش گوبینو پیرامون مهدویت 156
- مقایسه میان اهل الحق و بهائیت 159
- فصل نهم: دیدگاه همیلتون گیب درباره شیعه و مهدویت 162
- اشاره 162
- مقدمه 163
- تالیفات همیلتون گیب 164
- اندیشه های همیلتون گیب در باره اسلام 166
- دیدگاه همیلتون گیب درباره امامت از منظر شیعه 167
- سیاست و مهدویت در تفکر همیلتون گیب 174
- اشاره 184
- فصل دهم: دیدگاه آنه ماری شیمل درباره مهدویت 184
- مقدمه 185
- تالیفات آنه ماری شیمل 187
- شیوه پژوهشی آنه ماری شیمل 188
- تفاوت شریعت و فرهنگ 193
- نگرش آنه ماری شیمل در باره تشیع و مهدویت 193
- جایگاه اسطوره شناسی در اندیشه آنه ماری شیمل 195
- امامت در اندیشه شیعه 198
- فرقه های شیعی 202
- فهرست منابع 207
مقدمه
به طور متداول خاورشناسانی که در زمینه فرهنگ اسلامی تحقیق نموده اند، به قرآن شناسی پرداخته و درباره مهدویت کتاب مستقلی نداشته اند و به آن در ضمن مباحث دیگر پرداخته اند، اما از جمله خاورشناسانی که درباره مهدویت سخن گفته و در این راستا کتاب مستقلی را تالیف نموده است، «جیمز دارمستتر»(1) (1894 _ 1849) است. وی از نادر خاور شناسانی است که بنا به دلایلی که ذکر خواهد شد، درباره مهدویت کتاب مستقل نوشته است.
دارمستتر از جمله استادان زبان شناس و اوستا شناس فرانسوی است که در دانشگاه سوربن اشتغال داشته و در عرصه فرهنگ شرق به ویژه ایران باستان تخصص یافته است. از جمله آثار او کتابی است با عنوان «اورمزد و اهریمن» که در سال 1877 نوشته شده و در پاریس چاپ گردیده است،از جمله دیگر آثار او کتاب: «مجموعه قوانین زردشت یا وندیداد اوستا» است که به وسیله آقای موسی جوان با عنوان «تفسیر اوستا» به فارسی ترجمه شده است.(2) وی در زمینه مذهب زرتشت شهرت یافته است، به طوری که بعضی از اندیشمندان درباره اوستا و
1- . James Darmesteter
2- این کتاب با آدرس کتاب شناسی ذیل ترجمه شده است: « جیمز دارمستتر، تفسیر اوستا، موسی جوان، ویراسته علی اصغر عبداللهی، دنیای کتاب، تهران، س 1382». همچنین کتاب دیگری از مترجم همین اثر در راستای اوستا با کتابشناسی ذیل ترجمه شده است: « دیباچه ترجمه فارسی کتاب تفسیر اوستا ترجمه گاتاها، جیمز دارمستتر، موسی جوان، (بی جا، بی نا)، س 1348»؛ شیخ آقا بزرگ تهرانی. الذریعه، ج4، ص 141 و ج 7، ص 134.