- مقدمه 1
- اشاره 4
- 1- لزوم معرفت امام 5
- اشاره 5
- ب) شناخت امام، عامل هدایت 6
- الف) شناخت امام، شرط اسلام واقعی 6
- ج) شناخت امام و ثواب یاری ایشان در زمان ظهور 7
- د) شناخت امام، راه معرفت خدا 8
- 2- توجه ادیان و مکاتب گوناگون به موضوع مهدویّت 9
- اشاره 10
- 3- به روز بودن موضوع مهدویّت 10
- اول - روش های مبارزه ی مهدی ستیزان 11
- اشاره 11
- الف) انکار مهدویّت 11
- ب) تحریف 12
- ج) تخریب 13
- دوم - ارائه ی راهبرد جهانی مهدوی 14
- د) جایگزین سازی 14
- عرصه های پژوهش 16
- اشاره 18
- اهمیّت موضوع آسیب شناسی مهدویّت 19
- مفهوم آسیب شناسی 19
- مهم ترین آسیب های مهدویّت 20
- 1- برداشت های انحرافی از مفهوم انتظار 20
- اشاره 20
- 2- نشان دادن چهره ای خشن از امام عصر علیه السلام 22
- 3- طرح مباحث غیر ضروری 23
- 4- تعجیل و شتابزدگی 24
- 5- تعیین وقت برای ظهور 25
- 6- تطبیق نشانه های ظهور بر مصادیق خاص 26
- 7- ملاقات گرایی 27
- راه های مبارزه با آسیب های فرهنگ مهدویّت 28
- عرصه های پژوهش 29
- اشاره 31
- نام و القاب 33
- میلاد 35
- مادر 36
- چگونگی ولادت 37
- 3- عبادت 39
- 1- زهد 39
- 4- سخت کوشی و جهاد 39
- 2- تقوا 39
- 6- سخاوت 40
- 7- خشوع 40
- 5- عدالت 40
- 10- صبر و بردباری 41
- 9- نصیحت و خیرخواهی 41
- 8- موضع گیری در برابر بدعت ها 41
- اشاره 42
- 1- دوره ی اختفا 42
- دوره های زندگی حضرت 42
- 3- عصر ظهور 43
- عرصه های پژوهش 44
- اشاره 46
- ب) تفسیر و تأویل 48
- 1- تفسیر 48
- ج) جایگاه پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم و ائمه ی اطهار علیهم السلام 49
- اشاره 51
- 2- معرفی با صفت و ویژگی 51
- 1- معرفی با اسم 51
- 1- غلبه بر جمیع ادیان 52
- گلچینی از آیات مهدویّت 52
- 2- خلافت مؤمنان، وعده ی الهی 54
- 4- وراثت و پیشوایی مستضعفان، خواست خدا 58
- عرصه های پژوهش 60
- اشاره 62
- اشاره 63
- الف) کتاب های ویژه ی امام عصر علیه السلام 63
- 4- أربع رسالات فی الغیبه 64
- 5- الغیبه للحُجَّه 64
- 3- الفُصُولُ العشره فی الغیبه 64
- 2- الغیبه 64
- 7- بحارالانوار (جلدهای 51، 52، 53) 65
- 6- المُعجمُ الأحادیث الامام المهدی علیه السلام 65
- ب) تواتر احادیث امام مهدی علیه السلام 65
- 8- منتخب الاثر 65
- ج) امام مهدی علیه السلام در پرتو احادیث 66
- اشاره 66
- 2- حدیث «مَن ماتَ» 68
- 3- حدیث «إثنی عَشَر خلیفه» 70
- د) عرصه های مشترک عامه و خاصه در موضوع مهدویّت 71
- 1- اصل قضیه ی مهدویّت 71
- 2- وجوب اعتقاد به امر ظهور و قیام حضرت مهدی علیه السلام 72
- 3- جهانی بودن دعوت و حکومت امام مهدی علیه السلام 72
- 4- نزول عیسی علیه السلام و اقتدا به امام زمان علیه السلام 72
- 5- اتّفاق بر لقب مهدی علیه السلام 73
- 6- امام مهدی علیه السلام از فرزندان فاطمه علیها السلام 73
- 8- خسف بیداء به عنوان یکی از علایم ظهور 74
- 7- امداد الهی 74
- 9- مشخصات ظاهری امام علیه السلام 75
- 10- فراوانی نعمت در زمان امام علیه السلام 75
- 12- عدالت فراگیر 76
- 13- هم نام با پیامبر صلی الله علیه و آله 76
- عرصه های پژوهش 78
- اشاره 80
- 1- موعود در آیین یهود 82
- 2- موعود در آیین مسیحیّت 84
- 3- موعود در آیین زرتشت 86
- 4- موعود در آیین هندو 88
- ملل جهان در انتظار مصلح موعود جهانی 91
- اسامی مقدّس منجی موعود در کتب مذهبی اهل ادیان 92
- عرصه های پژوهش 94
- اشاره 96
- 1- دیده نشدن امام علیه السلام 97
- اشاره 98
- 2- ناشناس بودن امام علیه السلام 98
- تحلیل دو نظریه 100
- پیشینه ی غیبت 101
- اشاره 105
- 1- غیبت صغری 105
- انواع غیبت 105
- 2- غیبت کبری 106
- غیبت امام علیه السلام در قرآن 107
- اشاره 109
- علل غیبت 109
- 1- امتحان مردم در زمان غیبت 110
- 2- نبودن بیعت کسی بر گردن ایشان 111
- 3- حفظ جان و ترس از کشته شدن 112
- 4- قدر ناشناسی مردم 113
- عرصه های پژوهش 115
- اشاره 117
- اول: واسطه ی فیض 119
- اشاره 122
- ب) هدایت تکوینی 122
- دوم: هدایت تکوینی 122
- الف) هدایت تشریعی 122
- سوّم: امید بخشی 123
- پنجم: تهذیب نفس 126
- هفتم: پاسخ گویی به سؤالات 128
- هشتم: بهره مندی از دعا و استغفار حضرت علیه السلام 129
- عرصه های پژوهش 131
- اشاره 133
- اهل بیت علیهم السلام مشتاق دیدار امام مهدی علیه السلام 134
- الف) امکان دیدار 136
- ب) نفی نیابت 137
- اشاره 138
- ج) امکان زیارت 138
- 1- دلیل عقلی 138
- 2- دلیل نقلی (روایات) 139
- 3- دلیل عینی 141
- الف) نقل تشرّفات 141
- اشاره 141
- د) انواع دیدار 142
- اشاره 142
- ب) دعاها و اذکار صادر شده از ناحیه ی حضرت 142
- 1- دیدار عام (ملاقات بدون شناخت) 143
- 1- دلیل قاطع بر اثبات وجود امام زمان علیه السلام 145
- ه) برکات دیدار امام زمان علیه السلام 145
- اشاره 145
- 3- احساس آرامش و امنیّت روانی 146
- 5- افزایش و تعمیق توجه 146
- 2- افزایش یقین و ایمان شیعیان 146
- 4- اصلاح و تربیت 146
- و) موانع دیدار امام زمان علیه السلام 147
- اشاره 148
- ز) آسیب های بحث دیدار 148
- 1- ترویج خرافات 148
- 3- افراط و تفریط در نقل تشرفات 149
- عرصه های پژوهش 151
- اشاره 153
- مفهوم انتظار 154
- وجوب انتظار موعود 155
- فضیلت انتظار 157
- اشاره 159
- 1- صبر 159
- آثار انتظار 159
- 2- امید 160
- 3- اصلاح و خودسازی 161
- 4- آماده کردن خود برای پیوستن به امام علیه السلام 162
- 5- تربیت منتظران راستین 162
- وظایف منتظران 163
- 1- دعا برای سلامتی حضرت 163
- مناجات منتظران 163
- 2- دعا برای تجدید عهد و پیمان با حضرت 164
- 3- دعا برای ظهور حضرت 165
- 4- دعا برای جزو یاران و همراهان حضرت بودن 166
- عرصه های پژوهش 167
- اشاره 169
- اهمیّت موضوع 170
- اشاره 170
- 1- آیه ی 54 سوره ی مائده 172
- الف) اوصاف و ویژگی های یاوران امام مهدی علیه السلام در قرآن 172
- اشاره 172
- 2- آیه ی 105 سوره ی انبیاء 173
- 3- آیه ی 62 سوره ی یونس 174
- 5- آیه ی 200 سوره ی آل عمران 175
- 6- آیه ی 148 سوره ی بقره 175
- ب) ویژگی های یاوران حضرت در آیینه ی روایات 176
- 1- بینش عمیق 176
- الف) بینش عمیق نسبت به حق تعالی 176
- اشاره 176
- ج) بینش عمیق نسبت به انسان و هستی 177
- ب) بینش عمیق نسبت به امام علیه السلام 177
- 2- عبادت و بندگی 178
- 3- مَحبّت 179
- 5- شجاعت 180
- 4- اطاعت 180
- 6- بردباری 181
- 7- یک دلی 182
- 8- ایثار 182
- 9- علم و بصیرت 183
- 10- نظم 183
- عرصه های پژوهش 185
- اشاره 187
- تعریف 189
- تفاوت 189
- شرایط ظهور 189
- اشاره 189
- الف) قانون جامع 190
- ج) یاران 191
- ب) رهبری 191
- د) آمادگی و پذیرش عمومی 192
- اشاره 194
- اشاره 194
- 1- نشانه های حتمی 194
- الف) خروج سفیانی 195
- ب) خسف بیداء 195
- ج) خروج یمانی 196
- ه) قتل نفس زکیه 198
- عرصه های پژوهش 200
- اشاره 202
- هدف تشکیل حکومت 203
- 1. احیای کتاب و سنت 205
- برنامه های حکومت 205
- 2. گسترش معرفت و اخلاق 205
- اشاره 205
- اشاره 205
- الف) برنامه ی فرهنگی 205
- 3. نهضت علمی 206
- 4. مبارزه با بدعت ها 206
- اشاره 207
- 1. بهره وری از منابع طبیعی 207
- ب) برنامه ی اقتصادی 207
- 2. توزیع عادلانه ی ثروت 207
- اشاره 208
- 1. احیا و گسترش امر به معروف و نهی از منکر 208
- 2. مبارزه با فساد و رذایل اخلاقی 208
- ج) برنامه ی اجتماعی 208
- 4. عدالت قضایی 209
- دستاوردهای حکومت 209
- 1- عدالت فراگیر 209
- اشاره 209
- 2- رشد فکری و اخلاقی و ایمانی 210
- 5- خیر و برکت فراوان 211
- 4- سلامت جسمی و روانی 211
- 3- اتحاد و همدلی 211
- 6- ریشه کن شدن فقر 212
- 7- حاکمیت اسلام و نابودی کفر 212
- 9- گسترش دانش 213
- 8- امنیّت عمومی 213
- اشاره 214
- الف) قلمرو و مرکز آن 214
- ویژگی های حکومت 214
- ب) مدت حکومت 215
- اشاره 216
- 1. سیره ی جهادی و مبارزاتی 216
- ج) سیره ی حکومتی امام 216
- 2. سیره ی قضایی امام 217
- 4. سیره ی اقتصادی امام 217
- 3. سیره ی مدیریتی امام 217
- ه) مقبولیت عمومی 218
- د) سیره ی شخصی امام 218
- عرصه های پژوهش 220
- اشاره 222
- معنای رجعت 223
- ویژگی های رجعت 224
- الف) دوره ی پیدایش عقیده ی رجعت 225
- اشاره 225
- تاریخچه ی رجعت 225
- ب) دوره ی رشد و بالندگی عقیده ی رجعت (95 تا 260 ه .ق) 227
- ج) دوره ی گسترش و تکامل (260 ه ق به بعد) 228
- الف) رجعت، یوم الله 229
- ب) اعتقاد به رجعت، ویژگی شیعه 229
- ج) اعتقاد به رجعت، شرط ایمان 229
- اهمیّت رجعت 229
- معاد و رجعت 230
- د) انکار رجعت، انکار قدرت خداوند 230
- 1- ذلّت کفّار و منافقین و عزّت مؤمنین 231
- اشاره 231
- 3- تحقق وعده های خداوند در قرآن 232
- 4- نصرت دین و حکومت عدل جهانی 233
- الف) رجعت در امّت ها ی پیشین 234
- 1- رجعت در قرآن 234
- اشاره 234
- ب) وقوع رجعت در آینده (قبل از قیامت) 236
- 2- رجعت در روایات 239
- 1- زیارت جامعه ی کبیره 240
- تصریح ادعیه و زیارات به عقیده ی رجعت 240
- اشاره 240
- 2- زیارت آل یس 240
- 4- زیارت امام حسین علیه السلام 241
- 5- زیارت وارث 241
- 6- زیارت حضرت بقیّه الله علیه السلام در روز نیمه ی شعبان 241
- آثار رجعت در زندگی معتقدان 242
- 1- امید و حرکت 242
- 2- ایجاد روحیه ی استقامت برای مؤمنان 242
- 3- تسکین دل مؤمنان 242
- عرصه های پژوهش 244
- اشاره 246
- آگاهی از شیعیان 247
- امان زمین 247
- حفظ شیعیان 248
- حضرت فاطمه علیها السلام الگوی امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف 248
- سعادت دیدار 248
- نماز اول وقت 249
- وجود همیشگی امام 249
- فضیلت تسبیح تربت سیّد الشّهداء 249
- کیفیت در خواست حاجت 250
- عاقبت به خیری 250
- به سوی او 250
- عمل به سنّت مبنای مودّت 251
- نابودی باطل 251
- مشیّت خداوند و خواست اهل بیت علیهم السلام 251
- آزار دهندگان امام زمان علیه السلام 252
- حکم منکرین امام زمان علیه السلام 252
- نهی از تکلّف 252
- نهی از تشکیک 253
- حرمت اموال مردم 253
- دعا برای تعجیل فرج 253
- دفع بلا از شیعه 253
- استغفار در حق یکدیگر 254
- برآوردن حاجات مردم 254
- استغفار سبب غفران 254
- فلسفه ی امامت 255
- سجده ی شکر 255
- اهل بیت محور حق 255
- بهره مندی انسان از امام غایب 256
- امید به اجابت دعا 256
- غیبت از مقدرات الهی است 256
- دعا برای فرج 257
1- شیخ صدوق، کمال الدین و تمام النعمه، ج 1، ص 318.
2- شیخ صدوق، کمال الدین و تمام النعمه، ج 1، ص 318، ح 8.
3- ر.ک. منتخب الأنوار المضیئه، ص 152.
امام علی علیه السلام در این زمینه می فرمایند:
«إِنَّ القائِمَ مِنَّا إِذا قَامَ لَم یَکُن لِأَحَدٍ فی عُنُقِهِ بیعهِ فلِذلک تُخفی ولادَتَهُ و یَغیبُ شَخصَهُ»؛(1) «همانا قائم ما وقتی قیام کند بیعت احدی بر او نیست پس به همین خاطر ولادتش پنهان می باشد و از نظرها غایب می گردد.»
خود حضرت نیز در پاسخ به سؤالات اسحاق بن یعقوب می فرمایند:
«إِنَّهُ لَم یَکُن لِأَحَدٍ مِن آبائی علیهم السلام إِلّا وَ قَد وَقَعَت فی عُنُقِهِ بَیعَهٌ لِطاغِیهِ زَمَانِهِ وَ إِنِّی أَخرُجُ حینَ أَخرُجُ وَ لابَیعَهَ لِأَحَدٍ مِنَ الطَّوَاغیت فِی عُنُقِی»؛(2) «هیچ یک از پدران من نبودند مگر آن که بیعتی از طاغوت زمان خود بر گردن داشتند، اما من وقتی قیام کنم، بیعت احدی از طاغوت های زمانه بر گردنم نیست.»
3- حفظ جان و ترس از کشته شدن
یکی دیگر از حکمت هایی که برای غیبت حضرت ذکر شده است ترس از کشته شدن است. زراره می گوید: از امام صادق علیه السلام شنیدم که می فرمودند:
«إِنَّ لِلقائِمِ غَیبَهٌ قَبلَ أَن یَقُومَ»؛(3) «همانا برای قائم علیه السلام ما غیبتی است قبل از این که قیام نماید.» عرض کردم: سبب آن چیست؟ حضرت فرمودند: «ترس از کشته شدن.»
با این که کشته شدن در راه خدا آرزوی دیرینه ی معصومین علیهم السلام و هر انسان آزاده ای بوده و هست و حضرت مهدی علیه السلام فرزند همان امامی است که وقتی ضربت شمشیر بر فرق مبارکشان فرود آمد، نوای زیبای «فُزتُ و رَبِّ الکعبَه» او گوش عرشیان را نوازش داد، اما علت این که حضرت غایب شدند تا کشته نشوند و زنده بمانند، دو مسأله ی مهم می باشد:
الف) وضعیت حضرت مهدی علیه السلام با همه ی ائمه ی قبل از خود کاملاً متفاوت بود. به جهت این که دوست و دشمن به واسطه ی اخبار و روایات فراوان در این زمینه، می دانستند کسی که