- مقدمه 1
- اشاره 4
- 1- لزوم معرفت امام 5
- اشاره 5
- ب) شناخت امام، عامل هدایت 6
- الف) شناخت امام، شرط اسلام واقعی 6
- ج) شناخت امام و ثواب یاری ایشان در زمان ظهور 7
- د) شناخت امام، راه معرفت خدا 8
- 2- توجه ادیان و مکاتب گوناگون به موضوع مهدویّت 9
- اشاره 10
- 3- به روز بودن موضوع مهدویّت 10
- اول - روش های مبارزه ی مهدی ستیزان 11
- الف) انکار مهدویّت 11
- اشاره 11
- ب) تحریف 12
- ج) تخریب 13
- د) جایگزین سازی 14
- دوم - ارائه ی راهبرد جهانی مهدوی 14
- عرصه های پژوهش 16
- اشاره 18
- اهمیّت موضوع آسیب شناسی مهدویّت 19
- مفهوم آسیب شناسی 19
- اشاره 20
- 1- برداشت های انحرافی از مفهوم انتظار 20
- مهم ترین آسیب های مهدویّت 20
- 2- نشان دادن چهره ای خشن از امام عصر علیه السلام 22
- 3- طرح مباحث غیر ضروری 23
- 4- تعجیل و شتابزدگی 24
- 5- تعیین وقت برای ظهور 25
- 6- تطبیق نشانه های ظهور بر مصادیق خاص 26
- 7- ملاقات گرایی 27
- راه های مبارزه با آسیب های فرهنگ مهدویّت 28
- عرصه های پژوهش 29
- اشاره 31
- نام و القاب 33
- میلاد 35
- مادر 36
- چگونگی ولادت 37
- 1- زهد 39
- 2- تقوا 39
- 4- سخت کوشی و جهاد 39
- 3- عبادت 39
- 5- عدالت 40
- 6- سخاوت 40
- 7- خشوع 40
- 10- صبر و بردباری 41
- 9- نصیحت و خیرخواهی 41
- 8- موضع گیری در برابر بدعت ها 41
- 1- دوره ی اختفا 42
- اشاره 42
- دوره های زندگی حضرت 42
- 3- عصر ظهور 43
- عرصه های پژوهش 44
- اشاره 46
- 1- تفسیر 48
- ب) تفسیر و تأویل 48
- ج) جایگاه پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم و ائمه ی اطهار علیهم السلام 49
- 1- معرفی با اسم 51
- اشاره 51
- 2- معرفی با صفت و ویژگی 51
- 1- غلبه بر جمیع ادیان 52
- گلچینی از آیات مهدویّت 52
- 2- خلافت مؤمنان، وعده ی الهی 54
- 4- وراثت و پیشوایی مستضعفان، خواست خدا 58
- عرصه های پژوهش 60
- اشاره 62
- اشاره 63
- الف) کتاب های ویژه ی امام عصر علیه السلام 63
- 5- الغیبه للحُجَّه 64
- 2- الغیبه 64
- 3- الفُصُولُ العشره فی الغیبه 64
- 4- أربع رسالات فی الغیبه 64
- 7- بحارالانوار (جلدهای 51، 52، 53) 65
- 8- منتخب الاثر 65
- ب) تواتر احادیث امام مهدی علیه السلام 65
- 6- المُعجمُ الأحادیث الامام المهدی علیه السلام 65
- اشاره 66
- ج) امام مهدی علیه السلام در پرتو احادیث 66
- 2- حدیث «مَن ماتَ» 68
- 3- حدیث «إثنی عَشَر خلیفه» 70
- د) عرصه های مشترک عامه و خاصه در موضوع مهدویّت 71
- 1- اصل قضیه ی مهدویّت 71
- 4- نزول عیسی علیه السلام و اقتدا به امام زمان علیه السلام 72
- 3- جهانی بودن دعوت و حکومت امام مهدی علیه السلام 72
- 2- وجوب اعتقاد به امر ظهور و قیام حضرت مهدی علیه السلام 72
- 5- اتّفاق بر لقب مهدی علیه السلام 73
- 6- امام مهدی علیه السلام از فرزندان فاطمه علیها السلام 73
- 8- خسف بیداء به عنوان یکی از علایم ظهور 74
- 7- امداد الهی 74
- 9- مشخصات ظاهری امام علیه السلام 75
- 10- فراوانی نعمت در زمان امام علیه السلام 75
- 13- هم نام با پیامبر صلی الله علیه و آله 76
- 12- عدالت فراگیر 76
- عرصه های پژوهش 78
- اشاره 80
- 1- موعود در آیین یهود 82
- 2- موعود در آیین مسیحیّت 84
- 3- موعود در آیین زرتشت 86
- 4- موعود در آیین هندو 88
- ملل جهان در انتظار مصلح موعود جهانی 91
- اسامی مقدّس منجی موعود در کتب مذهبی اهل ادیان 92
- عرصه های پژوهش 94
- اشاره 96
- 1- دیده نشدن امام علیه السلام 97
- 2- ناشناس بودن امام علیه السلام 98
- اشاره 98
- تحلیل دو نظریه 100
- پیشینه ی غیبت 101
- 1- غیبت صغری 105
- انواع غیبت 105
- اشاره 105
- 2- غیبت کبری 106
- غیبت امام علیه السلام در قرآن 107
- علل غیبت 109
- اشاره 109
- 1- امتحان مردم در زمان غیبت 110
- 2- نبودن بیعت کسی بر گردن ایشان 111
- 3- حفظ جان و ترس از کشته شدن 112
- 4- قدر ناشناسی مردم 113
- عرصه های پژوهش 115
- اشاره 117
- اول: واسطه ی فیض 119
- اشاره 122
- الف) هدایت تشریعی 122
- ب) هدایت تکوینی 122
- دوم: هدایت تکوینی 122
- سوّم: امید بخشی 123
- پنجم: تهذیب نفس 126
- هفتم: پاسخ گویی به سؤالات 128
- هشتم: بهره مندی از دعا و استغفار حضرت علیه السلام 129
- عرصه های پژوهش 131
- اشاره 133
- اهل بیت علیهم السلام مشتاق دیدار امام مهدی علیه السلام 134
- الف) امکان دیدار 136
- ب) نفی نیابت 137
- 1- دلیل عقلی 138
- ج) امکان زیارت 138
- اشاره 138
- 2- دلیل نقلی (روایات) 139
- الف) نقل تشرّفات 141
- 3- دلیل عینی 141
- اشاره 141
- د) انواع دیدار 142
- اشاره 142
- ب) دعاها و اذکار صادر شده از ناحیه ی حضرت 142
- 1- دیدار عام (ملاقات بدون شناخت) 143
- 1- دلیل قاطع بر اثبات وجود امام زمان علیه السلام 145
- ه) برکات دیدار امام زمان علیه السلام 145
- اشاره 145
- 4- اصلاح و تربیت 146
- 3- احساس آرامش و امنیّت روانی 146
- 2- افزایش یقین و ایمان شیعیان 146
- 5- افزایش و تعمیق توجه 146
- و) موانع دیدار امام زمان علیه السلام 147
- ز) آسیب های بحث دیدار 148
- اشاره 148
- 1- ترویج خرافات 148
- 3- افراط و تفریط در نقل تشرفات 149
- عرصه های پژوهش 151
- اشاره 153
- مفهوم انتظار 154
- وجوب انتظار موعود 155
- فضیلت انتظار 157
- آثار انتظار 159
- 1- صبر 159
- اشاره 159
- 2- امید 160
- 3- اصلاح و خودسازی 161
- 5- تربیت منتظران راستین 162
- 4- آماده کردن خود برای پیوستن به امام علیه السلام 162
- مناجات منتظران 163
- 1- دعا برای سلامتی حضرت 163
- وظایف منتظران 163
- 2- دعا برای تجدید عهد و پیمان با حضرت 164
- 3- دعا برای ظهور حضرت 165
- 4- دعا برای جزو یاران و همراهان حضرت بودن 166
- عرصه های پژوهش 167
- اشاره 169
- اشاره 170
- اهمیّت موضوع 170
- اشاره 172
- 1- آیه ی 54 سوره ی مائده 172
- الف) اوصاف و ویژگی های یاوران امام مهدی علیه السلام در قرآن 172
- 2- آیه ی 105 سوره ی انبیاء 173
- 3- آیه ی 62 سوره ی یونس 174
- 6- آیه ی 148 سوره ی بقره 175
- 5- آیه ی 200 سوره ی آل عمران 175
- الف) بینش عمیق نسبت به حق تعالی 176
- ب) ویژگی های یاوران حضرت در آیینه ی روایات 176
- اشاره 176
- 1- بینش عمیق 176
- ب) بینش عمیق نسبت به امام علیه السلام 177
- ج) بینش عمیق نسبت به انسان و هستی 177
- 2- عبادت و بندگی 178
- 3- مَحبّت 179
- 4- اطاعت 180
- 5- شجاعت 180
- 6- بردباری 181
- 8- ایثار 182
- 7- یک دلی 182
- 9- علم و بصیرت 183
- 10- نظم 183
- عرصه های پژوهش 185
- اشاره 187
- تفاوت 189
- شرایط ظهور 189
- تعریف 189
- اشاره 189
- الف) قانون جامع 190
- ج) یاران 191
- ب) رهبری 191
- د) آمادگی و پذیرش عمومی 192
- اشاره 194
- اشاره 194
- 1- نشانه های حتمی 194
- الف) خروج سفیانی 195
- ب) خسف بیداء 195
- ج) خروج یمانی 196
- ه) قتل نفس زکیه 198
- عرصه های پژوهش 200
- اشاره 202
- هدف تشکیل حکومت 203
- اشاره 205
- 1. احیای کتاب و سنت 205
- برنامه های حکومت 205
- اشاره 205
- 2. گسترش معرفت و اخلاق 205
- الف) برنامه ی فرهنگی 205
- 3. نهضت علمی 206
- 4. مبارزه با بدعت ها 206
- اشاره 207
- 2. توزیع عادلانه ی ثروت 207
- 1. بهره وری از منابع طبیعی 207
- ب) برنامه ی اقتصادی 207
- 2. مبارزه با فساد و رذایل اخلاقی 208
- اشاره 208
- 1. احیا و گسترش امر به معروف و نهی از منکر 208
- ج) برنامه ی اجتماعی 208
- اشاره 209
- 1- عدالت فراگیر 209
- 4. عدالت قضایی 209
- دستاوردهای حکومت 209
- 2- رشد فکری و اخلاقی و ایمانی 210
- 3- اتحاد و همدلی 211
- 4- سلامت جسمی و روانی 211
- 5- خیر و برکت فراوان 211
- 7- حاکمیت اسلام و نابودی کفر 212
- 6- ریشه کن شدن فقر 212
- 8- امنیّت عمومی 213
- 9- گسترش دانش 213
- اشاره 214
- الف) قلمرو و مرکز آن 214
- ویژگی های حکومت 214
- ب) مدت حکومت 215
- اشاره 216
- 1. سیره ی جهادی و مبارزاتی 216
- ج) سیره ی حکومتی امام 216
- 2. سیره ی قضایی امام 217
- 4. سیره ی اقتصادی امام 217
- 3. سیره ی مدیریتی امام 217
- د) سیره ی شخصی امام 218
- ه) مقبولیت عمومی 218
- عرصه های پژوهش 220
- اشاره 222
- معنای رجعت 223
- ویژگی های رجعت 224
- الف) دوره ی پیدایش عقیده ی رجعت 225
- تاریخچه ی رجعت 225
- اشاره 225
- ب) دوره ی رشد و بالندگی عقیده ی رجعت (95 تا 260 ه .ق) 227
- ج) دوره ی گسترش و تکامل (260 ه ق به بعد) 228
- ج) اعتقاد به رجعت، شرط ایمان 229
- اهمیّت رجعت 229
- الف) رجعت، یوم الله 229
- ب) اعتقاد به رجعت، ویژگی شیعه 229
- معاد و رجعت 230
- د) انکار رجعت، انکار قدرت خداوند 230
- اشاره 231
- 1- ذلّت کفّار و منافقین و عزّت مؤمنین 231
- 3- تحقق وعده های خداوند در قرآن 232
- 4- نصرت دین و حکومت عدل جهانی 233
- الف) رجعت در امّت ها ی پیشین 234
- 1- رجعت در قرآن 234
- اشاره 234
- ب) وقوع رجعت در آینده (قبل از قیامت) 236
- 2- رجعت در روایات 239
- 2- زیارت آل یس 240
- 1- زیارت جامعه ی کبیره 240
- اشاره 240
- تصریح ادعیه و زیارات به عقیده ی رجعت 240
- 4- زیارت امام حسین علیه السلام 241
- 6- زیارت حضرت بقیّه الله علیه السلام در روز نیمه ی شعبان 241
- 5- زیارت وارث 241
- 3- تسکین دل مؤمنان 242
- آثار رجعت در زندگی معتقدان 242
- 1- امید و حرکت 242
- 2- ایجاد روحیه ی استقامت برای مؤمنان 242
- عرصه های پژوهش 244
- اشاره 246
- آگاهی از شیعیان 247
- امان زمین 247
- سعادت دیدار 248
- حضرت فاطمه علیها السلام الگوی امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف 248
- حفظ شیعیان 248
- فضیلت تسبیح تربت سیّد الشّهداء 249
- نماز اول وقت 249
- وجود همیشگی امام 249
- عاقبت به خیری 250
- کیفیت در خواست حاجت 250
- به سوی او 250
- عمل به سنّت مبنای مودّت 251
- مشیّت خداوند و خواست اهل بیت علیهم السلام 251
- نابودی باطل 251
- آزار دهندگان امام زمان علیه السلام 252
- حکم منکرین امام زمان علیه السلام 252
- نهی از تکلّف 252
- نهی از تشکیک 253
- دفع بلا از شیعه 253
- حرمت اموال مردم 253
- دعا برای تعجیل فرج 253
- استغفار سبب غفران 254
- استغفار در حق یکدیگر 254
- برآوردن حاجات مردم 254
- سجده ی شکر 255
- فلسفه ی امامت 255
- اهل بیت محور حق 255
- غیبت از مقدرات الهی است 256
- امید به اجابت دعا 256
- بهره مندی انسان از امام غایب 256
- دعا برای فرج 257
1- علامه مجلسی، بحارالانوار، ج 51، ص 350.
2- حسین گنجی، ارتباط معنوی با حضرت مهدی علیه السلام ، ص 22.
3- حسین گنجی، ارتباط معنوی با حضرت مهدی علیه السلام ، ص 62.
4- طیار مراغی و حسن زاده، اسوه ی عرفان، ص 110؛ به نقل از روح مجرد، ص 513.
توفیق الهی، توجه قلبی، مواظبت عملی، رعایت تقوا و استمرار بر گونه ای خاص از عبادت خداوند و اطاعت اولیائش بوده است. با این همه، نقش زمان های خاص چون شب های جمعه، نیمه ی شعبان، نیمه ی رجب، و مکان هایی خاص چون مکه ی مکرمه، مدینه ی منوره، مسجد سهله، مسجد کوفه، و مسجد جمکران را برای حصول دیدار خاص و ملاقات همراه با شناخت حضرت و بهره مندی از عنایات و الطاف ویژه ی آن حضرت، نباید نادیده گرفت.
آخرین تحلیل ما نکته ای عرفانی است، و آن این که، در واقع امام علیه السلام را هیچ کس به آن گونه که هست درک نمی کند چرا که او در قالبی نگنجد. مرحوم حاج آقا اسماعیل دولابی از این زاویه به این مسئله ی عالی نگریست که فرمود: این که در روایت آمده است که هر کس ادعای مشاهده ی امام زمان عجّل الله تعالی فرجه الشریف را کرد تکذیبش کنید، به این معناست که آن چه دیده است فقط پرتو مختصری از امام زمان عجّل الله تعالی فرجه الشریف است و مطلب خیلی بالاتر از این است. از طرف دیگر کسی که چیزی را دید، نباید به دیگران بگوید. لذا ما وظیفه ی تکذیب داریم، گرچه ممکن است راست بگوید.(1)
ه) برکات دیدار امام زمان علیه السلام
اشاره
ممکن است این پرسش مطرح گردد که نقل تشرفات و ملاقات ها چه فواید و آثار مثبتی دارد؟ در این رابطه، که این مسأله نیز همانند سایر مقدسات دینی و مذهبی می تواند مورد سوء استفاده ی اشخاص سودجو برای رسیدن به اغراض پلیدشان باشد. امّا چنین کار هایی نباید ما را از آثار مثبت این مسأله غافل نماید. به نظر می رسد راه اعتدال و روش صحیح این است که ما ضمن آسیب شناسی این مسأله آثار تربیتی و فواید مثبت بحث دیدار با حضرت علیه السلام را که هم روشن گر و هم بسیار سازنده است، مورد توجه قرار دهیم. در این جا به عنوان نمونه، به چند مورد از آثار مثبت دیدار اشاره می کنیم:
1- دلیل قاطع بر اثبات وجود امام زمان علیه السلام
اصل مهدویّت و حیات طبیعی حضرت از مسلمات و ضروریات مذهب شیعه می باشد. ولی باید توجه داشت که در این برهه ی زمانی از یک سو بسیاری از عموم مردم مخصوصاً جوانان، اطلاعات چندانی نسبت به حضرت ندارند و از سوی دیگر دشمنان هم که به اهمیّت این محور