- مقدمه 1
- اشاره 4
- اشاره 5
- 1- لزوم معرفت امام 5
- ب) شناخت امام، عامل هدایت 6
- الف) شناخت امام، شرط اسلام واقعی 6
- ج) شناخت امام و ثواب یاری ایشان در زمان ظهور 7
- د) شناخت امام، راه معرفت خدا 8
- 2- توجه ادیان و مکاتب گوناگون به موضوع مهدویّت 9
- اشاره 10
- 3- به روز بودن موضوع مهدویّت 10
- الف) انکار مهدویّت 11
- اشاره 11
- اول - روش های مبارزه ی مهدی ستیزان 11
- ب) تحریف 12
- ج) تخریب 13
- دوم - ارائه ی راهبرد جهانی مهدوی 14
- د) جایگزین سازی 14
- عرصه های پژوهش 16
- اشاره 18
- اهمیّت موضوع آسیب شناسی مهدویّت 19
- مفهوم آسیب شناسی 19
- 1- برداشت های انحرافی از مفهوم انتظار 20
- اشاره 20
- مهم ترین آسیب های مهدویّت 20
- 2- نشان دادن چهره ای خشن از امام عصر علیه السلام 22
- 3- طرح مباحث غیر ضروری 23
- 4- تعجیل و شتابزدگی 24
- 5- تعیین وقت برای ظهور 25
- 6- تطبیق نشانه های ظهور بر مصادیق خاص 26
- 7- ملاقات گرایی 27
- راه های مبارزه با آسیب های فرهنگ مهدویّت 28
- عرصه های پژوهش 29
- اشاره 31
- نام و القاب 33
- میلاد 35
- مادر 36
- چگونگی ولادت 37
- 1- زهد 39
- 2- تقوا 39
- 4- سخت کوشی و جهاد 39
- 3- عبادت 39
- 5- عدالت 40
- 6- سخاوت 40
- 7- خشوع 40
- 9- نصیحت و خیرخواهی 41
- 8- موضع گیری در برابر بدعت ها 41
- 10- صبر و بردباری 41
- 1- دوره ی اختفا 42
- اشاره 42
- دوره های زندگی حضرت 42
- 3- عصر ظهور 43
- عرصه های پژوهش 44
- اشاره 46
- 1- تفسیر 48
- ب) تفسیر و تأویل 48
- ج) جایگاه پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم و ائمه ی اطهار علیهم السلام 49
- 1- معرفی با اسم 51
- اشاره 51
- 2- معرفی با صفت و ویژگی 51
- گلچینی از آیات مهدویّت 52
- 1- غلبه بر جمیع ادیان 52
- 2- خلافت مؤمنان، وعده ی الهی 54
- 4- وراثت و پیشوایی مستضعفان، خواست خدا 58
- عرصه های پژوهش 60
- اشاره 62
- اشاره 63
- الف) کتاب های ویژه ی امام عصر علیه السلام 63
- 5- الغیبه للحُجَّه 64
- 3- الفُصُولُ العشره فی الغیبه 64
- 2- الغیبه 64
- 4- أربع رسالات فی الغیبه 64
- ب) تواتر احادیث امام مهدی علیه السلام 65
- 6- المُعجمُ الأحادیث الامام المهدی علیه السلام 65
- 8- منتخب الاثر 65
- 7- بحارالانوار (جلدهای 51، 52، 53) 65
- ج) امام مهدی علیه السلام در پرتو احادیث 66
- اشاره 66
- 2- حدیث «مَن ماتَ» 68
- 3- حدیث «إثنی عَشَر خلیفه» 70
- د) عرصه های مشترک عامه و خاصه در موضوع مهدویّت 71
- 1- اصل قضیه ی مهدویّت 71
- 4- نزول عیسی علیه السلام و اقتدا به امام زمان علیه السلام 72
- 3- جهانی بودن دعوت و حکومت امام مهدی علیه السلام 72
- 2- وجوب اعتقاد به امر ظهور و قیام حضرت مهدی علیه السلام 72
- 5- اتّفاق بر لقب مهدی علیه السلام 73
- 6- امام مهدی علیه السلام از فرزندان فاطمه علیها السلام 73
- 8- خسف بیداء به عنوان یکی از علایم ظهور 74
- 7- امداد الهی 74
- 10- فراوانی نعمت در زمان امام علیه السلام 75
- 9- مشخصات ظاهری امام علیه السلام 75
- 12- عدالت فراگیر 76
- 13- هم نام با پیامبر صلی الله علیه و آله 76
- عرصه های پژوهش 78
- اشاره 80
- 1- موعود در آیین یهود 82
- 2- موعود در آیین مسیحیّت 84
- 3- موعود در آیین زرتشت 86
- 4- موعود در آیین هندو 88
- ملل جهان در انتظار مصلح موعود جهانی 91
- اسامی مقدّس منجی موعود در کتب مذهبی اهل ادیان 92
- عرصه های پژوهش 94
- اشاره 96
- 1- دیده نشدن امام علیه السلام 97
- 2- ناشناس بودن امام علیه السلام 98
- اشاره 98
- تحلیل دو نظریه 100
- پیشینه ی غیبت 101
- 1- غیبت صغری 105
- انواع غیبت 105
- اشاره 105
- 2- غیبت کبری 106
- غیبت امام علیه السلام در قرآن 107
- علل غیبت 109
- اشاره 109
- 1- امتحان مردم در زمان غیبت 110
- 2- نبودن بیعت کسی بر گردن ایشان 111
- 3- حفظ جان و ترس از کشته شدن 112
- 4- قدر ناشناسی مردم 113
- عرصه های پژوهش 115
- اشاره 117
- اول: واسطه ی فیض 119
- الف) هدایت تشریعی 122
- اشاره 122
- دوم: هدایت تکوینی 122
- ب) هدایت تکوینی 122
- سوّم: امید بخشی 123
- پنجم: تهذیب نفس 126
- هفتم: پاسخ گویی به سؤالات 128
- هشتم: بهره مندی از دعا و استغفار حضرت علیه السلام 129
- عرصه های پژوهش 131
- اشاره 133
- اهل بیت علیهم السلام مشتاق دیدار امام مهدی علیه السلام 134
- الف) امکان دیدار 136
- ب) نفی نیابت 137
- ج) امکان زیارت 138
- 1- دلیل عقلی 138
- اشاره 138
- 2- دلیل نقلی (روایات) 139
- 3- دلیل عینی 141
- اشاره 141
- الف) نقل تشرّفات 141
- د) انواع دیدار 142
- اشاره 142
- ب) دعاها و اذکار صادر شده از ناحیه ی حضرت 142
- 1- دیدار عام (ملاقات بدون شناخت) 143
- 1- دلیل قاطع بر اثبات وجود امام زمان علیه السلام 145
- ه) برکات دیدار امام زمان علیه السلام 145
- اشاره 145
- 4- اصلاح و تربیت 146
- 2- افزایش یقین و ایمان شیعیان 146
- 3- احساس آرامش و امنیّت روانی 146
- 5- افزایش و تعمیق توجه 146
- و) موانع دیدار امام زمان علیه السلام 147
- ز) آسیب های بحث دیدار 148
- 1- ترویج خرافات 148
- اشاره 148
- 3- افراط و تفریط در نقل تشرفات 149
- عرصه های پژوهش 151
- اشاره 153
- مفهوم انتظار 154
- وجوب انتظار موعود 155
- فضیلت انتظار 157
- اشاره 159
- 1- صبر 159
- آثار انتظار 159
- 2- امید 160
- 3- اصلاح و خودسازی 161
- 5- تربیت منتظران راستین 162
- 4- آماده کردن خود برای پیوستن به امام علیه السلام 162
- وظایف منتظران 163
- مناجات منتظران 163
- 1- دعا برای سلامتی حضرت 163
- 2- دعا برای تجدید عهد و پیمان با حضرت 164
- 3- دعا برای ظهور حضرت 165
- 4- دعا برای جزو یاران و همراهان حضرت بودن 166
- عرصه های پژوهش 167
- اشاره 169
- اشاره 170
- اهمیّت موضوع 170
- 1- آیه ی 54 سوره ی مائده 172
- اشاره 172
- الف) اوصاف و ویژگی های یاوران امام مهدی علیه السلام در قرآن 172
- 2- آیه ی 105 سوره ی انبیاء 173
- 3- آیه ی 62 سوره ی یونس 174
- 5- آیه ی 200 سوره ی آل عمران 175
- 6- آیه ی 148 سوره ی بقره 175
- اشاره 176
- ب) ویژگی های یاوران حضرت در آیینه ی روایات 176
- 1- بینش عمیق 176
- الف) بینش عمیق نسبت به حق تعالی 176
- ج) بینش عمیق نسبت به انسان و هستی 177
- ب) بینش عمیق نسبت به امام علیه السلام 177
- 2- عبادت و بندگی 178
- 3- مَحبّت 179
- 4- اطاعت 180
- 5- شجاعت 180
- 6- بردباری 181
- 7- یک دلی 182
- 8- ایثار 182
- 9- علم و بصیرت 183
- 10- نظم 183
- عرصه های پژوهش 185
- اشاره 187
- اشاره 189
- شرایط ظهور 189
- تفاوت 189
- تعریف 189
- الف) قانون جامع 190
- ج) یاران 191
- ب) رهبری 191
- د) آمادگی و پذیرش عمومی 192
- اشاره 194
- اشاره 194
- 1- نشانه های حتمی 194
- الف) خروج سفیانی 195
- ب) خسف بیداء 195
- ج) خروج یمانی 196
- ه) قتل نفس زکیه 198
- عرصه های پژوهش 200
- اشاره 202
- هدف تشکیل حکومت 203
- اشاره 205
- 1. احیای کتاب و سنت 205
- 2. گسترش معرفت و اخلاق 205
- برنامه های حکومت 205
- اشاره 205
- الف) برنامه ی فرهنگی 205
- 3. نهضت علمی 206
- 4. مبارزه با بدعت ها 206
- 1. بهره وری از منابع طبیعی 207
- اشاره 207
- 2. توزیع عادلانه ی ثروت 207
- ب) برنامه ی اقتصادی 207
- ج) برنامه ی اجتماعی 208
- 1. احیا و گسترش امر به معروف و نهی از منکر 208
- 2. مبارزه با فساد و رذایل اخلاقی 208
- اشاره 208
- 4. عدالت قضایی 209
- 1- عدالت فراگیر 209
- دستاوردهای حکومت 209
- اشاره 209
- 2- رشد فکری و اخلاقی و ایمانی 210
- 5- خیر و برکت فراوان 211
- 3- اتحاد و همدلی 211
- 4- سلامت جسمی و روانی 211
- 6- ریشه کن شدن فقر 212
- 7- حاکمیت اسلام و نابودی کفر 212
- 9- گسترش دانش 213
- 8- امنیّت عمومی 213
- ویژگی های حکومت 214
- الف) قلمرو و مرکز آن 214
- اشاره 214
- ب) مدت حکومت 215
- اشاره 216
- 1. سیره ی جهادی و مبارزاتی 216
- ج) سیره ی حکومتی امام 216
- 4. سیره ی اقتصادی امام 217
- 2. سیره ی قضایی امام 217
- 3. سیره ی مدیریتی امام 217
- د) سیره ی شخصی امام 218
- ه) مقبولیت عمومی 218
- عرصه های پژوهش 220
- اشاره 222
- معنای رجعت 223
- ویژگی های رجعت 224
- اشاره 225
- الف) دوره ی پیدایش عقیده ی رجعت 225
- تاریخچه ی رجعت 225
- ب) دوره ی رشد و بالندگی عقیده ی رجعت (95 تا 260 ه .ق) 227
- ج) دوره ی گسترش و تکامل (260 ه ق به بعد) 228
- اهمیّت رجعت 229
- ب) اعتقاد به رجعت، ویژگی شیعه 229
- الف) رجعت، یوم الله 229
- ج) اعتقاد به رجعت، شرط ایمان 229
- معاد و رجعت 230
- د) انکار رجعت، انکار قدرت خداوند 230
- اشاره 231
- 1- ذلّت کفّار و منافقین و عزّت مؤمنین 231
- 3- تحقق وعده های خداوند در قرآن 232
- 4- نصرت دین و حکومت عدل جهانی 233
- 1- رجعت در قرآن 234
- الف) رجعت در امّت ها ی پیشین 234
- اشاره 234
- ب) وقوع رجعت در آینده (قبل از قیامت) 236
- 2- رجعت در روایات 239
- 1- زیارت جامعه ی کبیره 240
- اشاره 240
- 2- زیارت آل یس 240
- تصریح ادعیه و زیارات به عقیده ی رجعت 240
- 4- زیارت امام حسین علیه السلام 241
- 6- زیارت حضرت بقیّه الله علیه السلام در روز نیمه ی شعبان 241
- 5- زیارت وارث 241
- آثار رجعت در زندگی معتقدان 242
- 3- تسکین دل مؤمنان 242
- 1- امید و حرکت 242
- 2- ایجاد روحیه ی استقامت برای مؤمنان 242
- عرصه های پژوهش 244
- اشاره 246
- امان زمین 247
- آگاهی از شیعیان 247
- حضرت فاطمه علیها السلام الگوی امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف 248
- سعادت دیدار 248
- حفظ شیعیان 248
- نماز اول وقت 249
- فضیلت تسبیح تربت سیّد الشّهداء 249
- وجود همیشگی امام 249
- کیفیت در خواست حاجت 250
- به سوی او 250
- عاقبت به خیری 250
- عمل به سنّت مبنای مودّت 251
- مشیّت خداوند و خواست اهل بیت علیهم السلام 251
- نابودی باطل 251
- حکم منکرین امام زمان علیه السلام 252
- نهی از تکلّف 252
- آزار دهندگان امام زمان علیه السلام 252
- دفع بلا از شیعه 253
- نهی از تشکیک 253
- دعا برای تعجیل فرج 253
- حرمت اموال مردم 253
- استغفار سبب غفران 254
- استغفار در حق یکدیگر 254
- برآوردن حاجات مردم 254
- سجده ی شکر 255
- اهل بیت محور حق 255
- فلسفه ی امامت 255
- غیبت از مقدرات الهی است 256
- امید به اجابت دعا 256
- بهره مندی انسان از امام غایب 256
- دعا برای فرج 257
1- بر گرفته از فصل نامه ی انتظار، ش 11 و 12، چشم اندازی به برخی از آسیب های تربیتی مهدویّت، مریم معین الاسلام، صص 217 – 249.
مجموعه های منحرف را در پی دارد. از این رو باید برای شناختن این کج روی ها و کج اندیشی ها اقدام جدّی شود. به بیان دیگر باید به پیرایش و تهذیب مفاهیم و مصادیقی که تاکنون وارد این فرهنگ شده است، پرداخت. در غیر این صورت هر گونه برنامه ریزی برای نهادینه سازی این فرهنگ، بی نتیجه خواهد بود. کسانی که بدون توجه به بحث آسیب ها وارد عمل می شوند، همچون باغبانی می مانند که بدون توجه به آفت ها، مشغول کشت و کار شود که قطعاً در این صورت این کشت و کار ثمره ای برای او نخواهد داشت.
مهم ترین آسیب های مهدویّت
اشاره
پس از روشن شدن مفهوم آسیب شناسی و اهمیّت آن در مباحث مهدوی، به چند نمونه از مهم ترین آسیب های فرهنگ مهدویّت که پیش از ظهور و در دوران غیبت رخ می نمایند، اشاره می کنیم:
1- برداشت های انحرافی از مفهوم انتظار
از آسیب های مهم در فرهنگ مهدویّت، تفسیرها و برداشت های نادرست از موضوعات این فرهنگ اسلامی است. درک و دریافت غلط از مفهوم «انتظار» سبب شده است بعضی گمان کنند که چون اصلاح جهان از فساد به دست امام عصر علیه السلام خواهد بود، در برابر تباهی ها و ناهنجاری ها هیچ وظیفه ای نداشته و باید بی تفاوت بود و دست روی دست گذاشت چرا که همه چیز بر عهده ی ایشان است.
این نوع انتظار، انتظار منفی یا ویران گر است که امام خمینی (ره) در این باره دسته های مختلفی را برشمرده اند:
1- افرادی که انتظار فرج را به نشستن در مسجد، حسینیه، منزل و دعا کردن برای فرج می دانند، این ها مردم صالحی هستند که به تکالیف شرعی خود عمل می کنند لکن به فکر این نیستند که برای فرج کاری باید کرد.
2- بعضی دیگر انتظار فرج را این گونه معنا می کنند که ما به این که در جهان و بر ملت چه می گذرد، کار نداشته باشیم. تنها تکالیف خود را ادا کنیم تا حضرت بیایند و إن شاء الله همه چیز را دنبال کنند.