- مقدمه 1
- اشاره 4
- 1- لزوم معرفت امام 5
- اشاره 5
- ب) شناخت امام، عامل هدایت 6
- الف) شناخت امام، شرط اسلام واقعی 6
- ج) شناخت امام و ثواب یاری ایشان در زمان ظهور 7
- د) شناخت امام، راه معرفت خدا 8
- 2- توجه ادیان و مکاتب گوناگون به موضوع مهدویّت 9
- 3- به روز بودن موضوع مهدویّت 10
- اشاره 10
- الف) انکار مهدویّت 11
- اول - روش های مبارزه ی مهدی ستیزان 11
- اشاره 11
- ب) تحریف 12
- ج) تخریب 13
- د) جایگزین سازی 14
- دوم - ارائه ی راهبرد جهانی مهدوی 14
- عرصه های پژوهش 16
- اشاره 18
- اهمیّت موضوع آسیب شناسی مهدویّت 19
- مفهوم آسیب شناسی 19
- 1- برداشت های انحرافی از مفهوم انتظار 20
- اشاره 20
- مهم ترین آسیب های مهدویّت 20
- 2- نشان دادن چهره ای خشن از امام عصر علیه السلام 22
- 3- طرح مباحث غیر ضروری 23
- 4- تعجیل و شتابزدگی 24
- 5- تعیین وقت برای ظهور 25
- 6- تطبیق نشانه های ظهور بر مصادیق خاص 26
- 7- ملاقات گرایی 27
- راه های مبارزه با آسیب های فرهنگ مهدویّت 28
- عرصه های پژوهش 29
- اشاره 31
- نام و القاب 33
- میلاد 35
- مادر 36
- چگونگی ولادت 37
- 3- عبادت 39
- 4- سخت کوشی و جهاد 39
- 1- زهد 39
- 2- تقوا 39
- 7- خشوع 40
- 6- سخاوت 40
- 5- عدالت 40
- 8- موضع گیری در برابر بدعت ها 41
- 9- نصیحت و خیرخواهی 41
- 10- صبر و بردباری 41
- اشاره 42
- 1- دوره ی اختفا 42
- دوره های زندگی حضرت 42
- 3- عصر ظهور 43
- عرصه های پژوهش 44
- اشاره 46
- ب) تفسیر و تأویل 48
- 1- تفسیر 48
- ج) جایگاه پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم و ائمه ی اطهار علیهم السلام 49
- 2- معرفی با صفت و ویژگی 51
- اشاره 51
- 1- معرفی با اسم 51
- گلچینی از آیات مهدویّت 52
- 1- غلبه بر جمیع ادیان 52
- 2- خلافت مؤمنان، وعده ی الهی 54
- 4- وراثت و پیشوایی مستضعفان، خواست خدا 58
- عرصه های پژوهش 60
- اشاره 62
- اشاره 63
- الف) کتاب های ویژه ی امام عصر علیه السلام 63
- 3- الفُصُولُ العشره فی الغیبه 64
- 4- أربع رسالات فی الغیبه 64
- 2- الغیبه 64
- 5- الغیبه للحُجَّه 64
- 6- المُعجمُ الأحادیث الامام المهدی علیه السلام 65
- 7- بحارالانوار (جلدهای 51، 52، 53) 65
- ب) تواتر احادیث امام مهدی علیه السلام 65
- 8- منتخب الاثر 65
- اشاره 66
- ج) امام مهدی علیه السلام در پرتو احادیث 66
- 2- حدیث «مَن ماتَ» 68
- 3- حدیث «إثنی عَشَر خلیفه» 70
- د) عرصه های مشترک عامه و خاصه در موضوع مهدویّت 71
- 1- اصل قضیه ی مهدویّت 71
- 2- وجوب اعتقاد به امر ظهور و قیام حضرت مهدی علیه السلام 72
- 3- جهانی بودن دعوت و حکومت امام مهدی علیه السلام 72
- 4- نزول عیسی علیه السلام و اقتدا به امام زمان علیه السلام 72
- 5- اتّفاق بر لقب مهدی علیه السلام 73
- 6- امام مهدی علیه السلام از فرزندان فاطمه علیها السلام 73
- 7- امداد الهی 74
- 8- خسف بیداء به عنوان یکی از علایم ظهور 74
- 10- فراوانی نعمت در زمان امام علیه السلام 75
- 9- مشخصات ظاهری امام علیه السلام 75
- 12- عدالت فراگیر 76
- 13- هم نام با پیامبر صلی الله علیه و آله 76
- عرصه های پژوهش 78
- اشاره 80
- 1- موعود در آیین یهود 82
- 2- موعود در آیین مسیحیّت 84
- 3- موعود در آیین زرتشت 86
- 4- موعود در آیین هندو 88
- ملل جهان در انتظار مصلح موعود جهانی 91
- اسامی مقدّس منجی موعود در کتب مذهبی اهل ادیان 92
- عرصه های پژوهش 94
- اشاره 96
- 1- دیده نشدن امام علیه السلام 97
- 2- ناشناس بودن امام علیه السلام 98
- اشاره 98
- تحلیل دو نظریه 100
- پیشینه ی غیبت 101
- اشاره 105
- انواع غیبت 105
- 1- غیبت صغری 105
- 2- غیبت کبری 106
- غیبت امام علیه السلام در قرآن 107
- اشاره 109
- علل غیبت 109
- 1- امتحان مردم در زمان غیبت 110
- 2- نبودن بیعت کسی بر گردن ایشان 111
- 3- حفظ جان و ترس از کشته شدن 112
- 4- قدر ناشناسی مردم 113
- عرصه های پژوهش 115
- اشاره 117
- اول: واسطه ی فیض 119
- اشاره 122
- دوم: هدایت تکوینی 122
- ب) هدایت تکوینی 122
- الف) هدایت تشریعی 122
- سوّم: امید بخشی 123
- پنجم: تهذیب نفس 126
- هفتم: پاسخ گویی به سؤالات 128
- هشتم: بهره مندی از دعا و استغفار حضرت علیه السلام 129
- عرصه های پژوهش 131
- اشاره 133
- اهل بیت علیهم السلام مشتاق دیدار امام مهدی علیه السلام 134
- الف) امکان دیدار 136
- ب) نفی نیابت 137
- اشاره 138
- 1- دلیل عقلی 138
- ج) امکان زیارت 138
- 2- دلیل نقلی (روایات) 139
- اشاره 141
- 3- دلیل عینی 141
- الف) نقل تشرّفات 141
- اشاره 142
- د) انواع دیدار 142
- ب) دعاها و اذکار صادر شده از ناحیه ی حضرت 142
- 1- دیدار عام (ملاقات بدون شناخت) 143
- اشاره 145
- 1- دلیل قاطع بر اثبات وجود امام زمان علیه السلام 145
- ه) برکات دیدار امام زمان علیه السلام 145
- 5- افزایش و تعمیق توجه 146
- 3- احساس آرامش و امنیّت روانی 146
- 2- افزایش یقین و ایمان شیعیان 146
- 4- اصلاح و تربیت 146
- و) موانع دیدار امام زمان علیه السلام 147
- اشاره 148
- ز) آسیب های بحث دیدار 148
- 1- ترویج خرافات 148
- 3- افراط و تفریط در نقل تشرفات 149
- عرصه های پژوهش 151
- اشاره 153
- مفهوم انتظار 154
- وجوب انتظار موعود 155
- فضیلت انتظار 157
- آثار انتظار 159
- اشاره 159
- 1- صبر 159
- 2- امید 160
- 3- اصلاح و خودسازی 161
- 5- تربیت منتظران راستین 162
- 4- آماده کردن خود برای پیوستن به امام علیه السلام 162
- 1- دعا برای سلامتی حضرت 163
- وظایف منتظران 163
- مناجات منتظران 163
- 2- دعا برای تجدید عهد و پیمان با حضرت 164
- 3- دعا برای ظهور حضرت 165
- 4- دعا برای جزو یاران و همراهان حضرت بودن 166
- عرصه های پژوهش 167
- اشاره 169
- اهمیّت موضوع 170
- اشاره 170
- 1- آیه ی 54 سوره ی مائده 172
- اشاره 172
- الف) اوصاف و ویژگی های یاوران امام مهدی علیه السلام در قرآن 172
- 2- آیه ی 105 سوره ی انبیاء 173
- 3- آیه ی 62 سوره ی یونس 174
- 5- آیه ی 200 سوره ی آل عمران 175
- 6- آیه ی 148 سوره ی بقره 175
- 1- بینش عمیق 176
- الف) بینش عمیق نسبت به حق تعالی 176
- ب) ویژگی های یاوران حضرت در آیینه ی روایات 176
- اشاره 176
- ج) بینش عمیق نسبت به انسان و هستی 177
- ب) بینش عمیق نسبت به امام علیه السلام 177
- 2- عبادت و بندگی 178
- 3- مَحبّت 179
- 5- شجاعت 180
- 4- اطاعت 180
- 6- بردباری 181
- 7- یک دلی 182
- 8- ایثار 182
- 9- علم و بصیرت 183
- 10- نظم 183
- عرصه های پژوهش 185
- اشاره 187
- شرایط ظهور 189
- تعریف 189
- تفاوت 189
- اشاره 189
- الف) قانون جامع 190
- ب) رهبری 191
- ج) یاران 191
- د) آمادگی و پذیرش عمومی 192
- اشاره 194
- اشاره 194
- 1- نشانه های حتمی 194
- الف) خروج سفیانی 195
- ب) خسف بیداء 195
- ج) خروج یمانی 196
- ه) قتل نفس زکیه 198
- عرصه های پژوهش 200
- اشاره 202
- هدف تشکیل حکومت 203
- 1. احیای کتاب و سنت 205
- برنامه های حکومت 205
- 2. گسترش معرفت و اخلاق 205
- اشاره 205
- اشاره 205
- الف) برنامه ی فرهنگی 205
- 3. نهضت علمی 206
- 4. مبارزه با بدعت ها 206
- اشاره 207
- 2. توزیع عادلانه ی ثروت 207
- ب) برنامه ی اقتصادی 207
- 1. بهره وری از منابع طبیعی 207
- ج) برنامه ی اجتماعی 208
- اشاره 208
- 2. مبارزه با فساد و رذایل اخلاقی 208
- 1. احیا و گسترش امر به معروف و نهی از منکر 208
- 4. عدالت قضایی 209
- 1- عدالت فراگیر 209
- اشاره 209
- دستاوردهای حکومت 209
- 2- رشد فکری و اخلاقی و ایمانی 210
- 5- خیر و برکت فراوان 211
- 4- سلامت جسمی و روانی 211
- 3- اتحاد و همدلی 211
- 6- ریشه کن شدن فقر 212
- 7- حاکمیت اسلام و نابودی کفر 212
- 9- گسترش دانش 213
- 8- امنیّت عمومی 213
- ویژگی های حکومت 214
- الف) قلمرو و مرکز آن 214
- اشاره 214
- ب) مدت حکومت 215
- اشاره 216
- 1. سیره ی جهادی و مبارزاتی 216
- ج) سیره ی حکومتی امام 216
- 2. سیره ی قضایی امام 217
- 4. سیره ی اقتصادی امام 217
- 3. سیره ی مدیریتی امام 217
- ه) مقبولیت عمومی 218
- د) سیره ی شخصی امام 218
- عرصه های پژوهش 220
- اشاره 222
- معنای رجعت 223
- ویژگی های رجعت 224
- الف) دوره ی پیدایش عقیده ی رجعت 225
- اشاره 225
- تاریخچه ی رجعت 225
- ب) دوره ی رشد و بالندگی عقیده ی رجعت (95 تا 260 ه .ق) 227
- ج) دوره ی گسترش و تکامل (260 ه ق به بعد) 228
- الف) رجعت، یوم الله 229
- ج) اعتقاد به رجعت، شرط ایمان 229
- ب) اعتقاد به رجعت، ویژگی شیعه 229
- اهمیّت رجعت 229
- معاد و رجعت 230
- د) انکار رجعت، انکار قدرت خداوند 230
- 1- ذلّت کفّار و منافقین و عزّت مؤمنین 231
- اشاره 231
- 3- تحقق وعده های خداوند در قرآن 232
- 4- نصرت دین و حکومت عدل جهانی 233
- الف) رجعت در امّت ها ی پیشین 234
- 1- رجعت در قرآن 234
- اشاره 234
- ب) وقوع رجعت در آینده (قبل از قیامت) 236
- 2- رجعت در روایات 239
- 1- زیارت جامعه ی کبیره 240
- تصریح ادعیه و زیارات به عقیده ی رجعت 240
- اشاره 240
- 2- زیارت آل یس 240
- 5- زیارت وارث 241
- 6- زیارت حضرت بقیّه الله علیه السلام در روز نیمه ی شعبان 241
- 4- زیارت امام حسین علیه السلام 241
- 1- امید و حرکت 242
- 3- تسکین دل مؤمنان 242
- 2- ایجاد روحیه ی استقامت برای مؤمنان 242
- آثار رجعت در زندگی معتقدان 242
- عرصه های پژوهش 244
- اشاره 246
- آگاهی از شیعیان 247
- امان زمین 247
- حفظ شیعیان 248
- حضرت فاطمه علیها السلام الگوی امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف 248
- سعادت دیدار 248
- نماز اول وقت 249
- وجود همیشگی امام 249
- فضیلت تسبیح تربت سیّد الشّهداء 249
- کیفیت در خواست حاجت 250
- عاقبت به خیری 250
- به سوی او 250
- عمل به سنّت مبنای مودّت 251
- نابودی باطل 251
- مشیّت خداوند و خواست اهل بیت علیهم السلام 251
- آزار دهندگان امام زمان علیه السلام 252
- نهی از تکلّف 252
- حکم منکرین امام زمان علیه السلام 252
- نهی از تشکیک 253
- دفع بلا از شیعه 253
- حرمت اموال مردم 253
- دعا برای تعجیل فرج 253
- استغفار در حق یکدیگر 254
- برآوردن حاجات مردم 254
- استغفار سبب غفران 254
- سجده ی شکر 255
- فلسفه ی امامت 255
- اهل بیت محور حق 255
- غیبت از مقدرات الهی است 256
- امید به اجابت دعا 256
- بهره مندی انسان از امام غایب 256
- دعا برای فرج 257
1- علامه مجلسی، بحارالانوار، ج 53، صص73 و 129.
2- بقره (2)، 243.
3- علامه طباطبایی، المیزان، ج 2، ص283 / سید هاشم بحرانی، تفسیر برهان، ج 1، ص234.
آیه ی سوم: ((وَکَذلِکَ بَعَثنا هُم لِیَتَسائَلُوا بَینهم، قال قائِلٌ مِنهُم کَم لَبِثتم قَالُوا یَوماً أو بعضَ یَومٍ قَالُوا ربُّکُم أعلَمُ بما لَبِثتُم))؛(1) «این چنین آنان را برانگیختیم تا از یکدیگر بپرسند. یکی از آن ها گفت چقدر درنگ کرده اید؟ گفتند: یک روز یا قسمتی از یک روز. گفتند: پروردگارتان داناتر است که چه قدر درنگ کرده اید.»
این آیه در مورد اصحاب کهف است که مدت 309 سال در غاری به سر بردند. داستان اصحاب کهف از شگفتی های تاریخ است و خود گواه روشنی از قدرت بی نهایت حضرت احدیت و سند زنده ای بر امکان بازگشت انسان به این جهان است.
امام صادق علیه السلام می فرمایند:
«گروه بسیاری از مردگان به این جهان بازگشته اند که اصحاب کهف از آن ها هستند. مدّت 309 سال خدا آن ها را بمیراند و سپس آن ها را در زمان قومی که رستاخیز را نمی پذیرفتند برانگیخت تا حجّت بر آن ها تمام شود.»(2)
ب) وقوع رجعت در آینده (قبل از قیامت)
در زیر به چند نمونه از این آیات اشاره می کنیم:
آیه ی اول: ((و یوم نحشُرُ مِن کلِّ أُمّهٍ فَوجاً مِمَّن یُکَذِّبِ بِآیاتنا فَهم یوزَعون))؛(3) «به یاد آور روزی را که از هر امت یک گروه از کسانی که آیات ما را تکذیب می کردند، محشور می کنیم پس آن ها نگه داشته می شوند.»
این آیه یکی از روشن ترین آیات قرآن است که بر رجعت دلالت می کند، زیرا مراد از حشر در آیه، حشر عمومی و قیامت کبری نیست. در حدیثی از امام صادق علیه السلام آمده است آن حضرت با اشاره به این آیه فرمودند:
«ای حماد! مردم از این آیه چه دریافت می کنند؟ عرض کرد: حشر قیامت را. حضرت فرمودند: این گونه نیست. این آیه مربوط به رجعت است. آیا خداوند در قیامت گروهی را محشور