- مقدمه 1
- اشاره 4
- 1- لزوم معرفت امام 5
- اشاره 5
- ب) شناخت امام، عامل هدایت 6
- الف) شناخت امام، شرط اسلام واقعی 6
- ج) شناخت امام و ثواب یاری ایشان در زمان ظهور 7
- د) شناخت امام، راه معرفت خدا 8
- 2- توجه ادیان و مکاتب گوناگون به موضوع مهدویّت 9
- اشاره 10
- 3- به روز بودن موضوع مهدویّت 10
- اول - روش های مبارزه ی مهدی ستیزان 11
- الف) انکار مهدویّت 11
- اشاره 11
- ب) تحریف 12
- ج) تخریب 13
- دوم - ارائه ی راهبرد جهانی مهدوی 14
- د) جایگزین سازی 14
- عرصه های پژوهش 16
- اشاره 18
- اهمیّت موضوع آسیب شناسی مهدویّت 19
- مفهوم آسیب شناسی 19
- اشاره 20
- 1- برداشت های انحرافی از مفهوم انتظار 20
- مهم ترین آسیب های مهدویّت 20
- 2- نشان دادن چهره ای خشن از امام عصر علیه السلام 22
- 3- طرح مباحث غیر ضروری 23
- 4- تعجیل و شتابزدگی 24
- 5- تعیین وقت برای ظهور 25
- 6- تطبیق نشانه های ظهور بر مصادیق خاص 26
- 7- ملاقات گرایی 27
- راه های مبارزه با آسیب های فرهنگ مهدویّت 28
- عرصه های پژوهش 29
- اشاره 31
- نام و القاب 33
- میلاد 35
- مادر 36
- چگونگی ولادت 37
- 1- زهد 39
- 4- سخت کوشی و جهاد 39
- 2- تقوا 39
- 3- عبادت 39
- 7- خشوع 40
- 6- سخاوت 40
- 5- عدالت 40
- 8- موضع گیری در برابر بدعت ها 41
- 9- نصیحت و خیرخواهی 41
- 10- صبر و بردباری 41
- اشاره 42
- 1- دوره ی اختفا 42
- دوره های زندگی حضرت 42
- 3- عصر ظهور 43
- عرصه های پژوهش 44
- اشاره 46
- ب) تفسیر و تأویل 48
- 1- تفسیر 48
- ج) جایگاه پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم و ائمه ی اطهار علیهم السلام 49
- اشاره 51
- 2- معرفی با صفت و ویژگی 51
- 1- معرفی با اسم 51
- گلچینی از آیات مهدویّت 52
- 1- غلبه بر جمیع ادیان 52
- 2- خلافت مؤمنان، وعده ی الهی 54
- 4- وراثت و پیشوایی مستضعفان، خواست خدا 58
- عرصه های پژوهش 60
- اشاره 62
- الف) کتاب های ویژه ی امام عصر علیه السلام 63
- اشاره 63
- 2- الغیبه 64
- 5- الغیبه للحُجَّه 64
- 3- الفُصُولُ العشره فی الغیبه 64
- 4- أربع رسالات فی الغیبه 64
- 8- منتخب الاثر 65
- 6- المُعجمُ الأحادیث الامام المهدی علیه السلام 65
- ب) تواتر احادیث امام مهدی علیه السلام 65
- 7- بحارالانوار (جلدهای 51، 52، 53) 65
- اشاره 66
- ج) امام مهدی علیه السلام در پرتو احادیث 66
- 2- حدیث «مَن ماتَ» 68
- 3- حدیث «إثنی عَشَر خلیفه» 70
- د) عرصه های مشترک عامه و خاصه در موضوع مهدویّت 71
- 1- اصل قضیه ی مهدویّت 71
- 4- نزول عیسی علیه السلام و اقتدا به امام زمان علیه السلام 72
- 2- وجوب اعتقاد به امر ظهور و قیام حضرت مهدی علیه السلام 72
- 3- جهانی بودن دعوت و حکومت امام مهدی علیه السلام 72
- 5- اتّفاق بر لقب مهدی علیه السلام 73
- 6- امام مهدی علیه السلام از فرزندان فاطمه علیها السلام 73
- 7- امداد الهی 74
- 8- خسف بیداء به عنوان یکی از علایم ظهور 74
- 10- فراوانی نعمت در زمان امام علیه السلام 75
- 9- مشخصات ظاهری امام علیه السلام 75
- 13- هم نام با پیامبر صلی الله علیه و آله 76
- 12- عدالت فراگیر 76
- عرصه های پژوهش 78
- اشاره 80
- 1- موعود در آیین یهود 82
- 2- موعود در آیین مسیحیّت 84
- 3- موعود در آیین زرتشت 86
- 4- موعود در آیین هندو 88
- ملل جهان در انتظار مصلح موعود جهانی 91
- اسامی مقدّس منجی موعود در کتب مذهبی اهل ادیان 92
- عرصه های پژوهش 94
- اشاره 96
- 1- دیده نشدن امام علیه السلام 97
- اشاره 98
- 2- ناشناس بودن امام علیه السلام 98
- تحلیل دو نظریه 100
- پیشینه ی غیبت 101
- انواع غیبت 105
- اشاره 105
- 1- غیبت صغری 105
- 2- غیبت کبری 106
- غیبت امام علیه السلام در قرآن 107
- اشاره 109
- علل غیبت 109
- 1- امتحان مردم در زمان غیبت 110
- 2- نبودن بیعت کسی بر گردن ایشان 111
- 3- حفظ جان و ترس از کشته شدن 112
- 4- قدر ناشناسی مردم 113
- عرصه های پژوهش 115
- اشاره 117
- اول: واسطه ی فیض 119
- اشاره 122
- الف) هدایت تشریعی 122
- دوم: هدایت تکوینی 122
- ب) هدایت تکوینی 122
- سوّم: امید بخشی 123
- پنجم: تهذیب نفس 126
- هفتم: پاسخ گویی به سؤالات 128
- هشتم: بهره مندی از دعا و استغفار حضرت علیه السلام 129
- عرصه های پژوهش 131
- اشاره 133
- اهل بیت علیهم السلام مشتاق دیدار امام مهدی علیه السلام 134
- الف) امکان دیدار 136
- ب) نفی نیابت 137
- ج) امکان زیارت 138
- 1- دلیل عقلی 138
- اشاره 138
- 2- دلیل نقلی (روایات) 139
- 3- دلیل عینی 141
- اشاره 141
- الف) نقل تشرّفات 141
- ب) دعاها و اذکار صادر شده از ناحیه ی حضرت 142
- د) انواع دیدار 142
- اشاره 142
- 1- دیدار عام (ملاقات بدون شناخت) 143
- اشاره 145
- ه) برکات دیدار امام زمان علیه السلام 145
- 1- دلیل قاطع بر اثبات وجود امام زمان علیه السلام 145
- 3- احساس آرامش و امنیّت روانی 146
- 2- افزایش یقین و ایمان شیعیان 146
- 5- افزایش و تعمیق توجه 146
- 4- اصلاح و تربیت 146
- و) موانع دیدار امام زمان علیه السلام 147
- اشاره 148
- 1- ترویج خرافات 148
- ز) آسیب های بحث دیدار 148
- 3- افراط و تفریط در نقل تشرفات 149
- عرصه های پژوهش 151
- اشاره 153
- مفهوم انتظار 154
- وجوب انتظار موعود 155
- فضیلت انتظار 157
- 1- صبر 159
- آثار انتظار 159
- اشاره 159
- 2- امید 160
- 3- اصلاح و خودسازی 161
- 4- آماده کردن خود برای پیوستن به امام علیه السلام 162
- 5- تربیت منتظران راستین 162
- 1- دعا برای سلامتی حضرت 163
- مناجات منتظران 163
- وظایف منتظران 163
- 2- دعا برای تجدید عهد و پیمان با حضرت 164
- 3- دعا برای ظهور حضرت 165
- 4- دعا برای جزو یاران و همراهان حضرت بودن 166
- عرصه های پژوهش 167
- اشاره 169
- اشاره 170
- اهمیّت موضوع 170
- 1- آیه ی 54 سوره ی مائده 172
- الف) اوصاف و ویژگی های یاوران امام مهدی علیه السلام در قرآن 172
- اشاره 172
- 2- آیه ی 105 سوره ی انبیاء 173
- 3- آیه ی 62 سوره ی یونس 174
- 5- آیه ی 200 سوره ی آل عمران 175
- 6- آیه ی 148 سوره ی بقره 175
- الف) بینش عمیق نسبت به حق تعالی 176
- 1- بینش عمیق 176
- ب) ویژگی های یاوران حضرت در آیینه ی روایات 176
- اشاره 176
- ج) بینش عمیق نسبت به انسان و هستی 177
- ب) بینش عمیق نسبت به امام علیه السلام 177
- 2- عبادت و بندگی 178
- 3- مَحبّت 179
- 5- شجاعت 180
- 4- اطاعت 180
- 6- بردباری 181
- 7- یک دلی 182
- 8- ایثار 182
- 9- علم و بصیرت 183
- 10- نظم 183
- عرصه های پژوهش 185
- اشاره 187
- تفاوت 189
- اشاره 189
- تعریف 189
- شرایط ظهور 189
- الف) قانون جامع 190
- ب) رهبری 191
- ج) یاران 191
- د) آمادگی و پذیرش عمومی 192
- اشاره 194
- اشاره 194
- 1- نشانه های حتمی 194
- ب) خسف بیداء 195
- الف) خروج سفیانی 195
- ج) خروج یمانی 196
- ه) قتل نفس زکیه 198
- عرصه های پژوهش 200
- اشاره 202
- هدف تشکیل حکومت 203
- 1. احیای کتاب و سنت 205
- اشاره 205
- 2. گسترش معرفت و اخلاق 205
- برنامه های حکومت 205
- اشاره 205
- الف) برنامه ی فرهنگی 205
- 3. نهضت علمی 206
- 4. مبارزه با بدعت ها 206
- ب) برنامه ی اقتصادی 207
- 2. توزیع عادلانه ی ثروت 207
- اشاره 207
- 1. بهره وری از منابع طبیعی 207
- 2. مبارزه با فساد و رذایل اخلاقی 208
- اشاره 208
- 1. احیا و گسترش امر به معروف و نهی از منکر 208
- ج) برنامه ی اجتماعی 208
- 4. عدالت قضایی 209
- دستاوردهای حکومت 209
- اشاره 209
- 1- عدالت فراگیر 209
- 2- رشد فکری و اخلاقی و ایمانی 210
- 4- سلامت جسمی و روانی 211
- 5- خیر و برکت فراوان 211
- 3- اتحاد و همدلی 211
- 6- ریشه کن شدن فقر 212
- 7- حاکمیت اسلام و نابودی کفر 212
- 8- امنیّت عمومی 213
- 9- گسترش دانش 213
- الف) قلمرو و مرکز آن 214
- ویژگی های حکومت 214
- اشاره 214
- ب) مدت حکومت 215
- اشاره 216
- 1. سیره ی جهادی و مبارزاتی 216
- ج) سیره ی حکومتی امام 216
- 2. سیره ی قضایی امام 217
- 4. سیره ی اقتصادی امام 217
- 3. سیره ی مدیریتی امام 217
- ه) مقبولیت عمومی 218
- د) سیره ی شخصی امام 218
- عرصه های پژوهش 220
- اشاره 222
- معنای رجعت 223
- ویژگی های رجعت 224
- الف) دوره ی پیدایش عقیده ی رجعت 225
- تاریخچه ی رجعت 225
- اشاره 225
- ب) دوره ی رشد و بالندگی عقیده ی رجعت (95 تا 260 ه .ق) 227
- ج) دوره ی گسترش و تکامل (260 ه ق به بعد) 228
- الف) رجعت، یوم الله 229
- ج) اعتقاد به رجعت، شرط ایمان 229
- ب) اعتقاد به رجعت، ویژگی شیعه 229
- اهمیّت رجعت 229
- معاد و رجعت 230
- د) انکار رجعت، انکار قدرت خداوند 230
- اشاره 231
- 1- ذلّت کفّار و منافقین و عزّت مؤمنین 231
- 3- تحقق وعده های خداوند در قرآن 232
- 4- نصرت دین و حکومت عدل جهانی 233
- الف) رجعت در امّت ها ی پیشین 234
- 1- رجعت در قرآن 234
- اشاره 234
- ب) وقوع رجعت در آینده (قبل از قیامت) 236
- 2- رجعت در روایات 239
- 1- زیارت جامعه ی کبیره 240
- تصریح ادعیه و زیارات به عقیده ی رجعت 240
- اشاره 240
- 2- زیارت آل یس 240
- 4- زیارت امام حسین علیه السلام 241
- 5- زیارت وارث 241
- 6- زیارت حضرت بقیّه الله علیه السلام در روز نیمه ی شعبان 241
- آثار رجعت در زندگی معتقدان 242
- 1- امید و حرکت 242
- 2- ایجاد روحیه ی استقامت برای مؤمنان 242
- 3- تسکین دل مؤمنان 242
- عرصه های پژوهش 244
- اشاره 246
- آگاهی از شیعیان 247
- امان زمین 247
- حفظ شیعیان 248
- حضرت فاطمه علیها السلام الگوی امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف 248
- سعادت دیدار 248
- نماز اول وقت 249
- وجود همیشگی امام 249
- فضیلت تسبیح تربت سیّد الشّهداء 249
- به سوی او 250
- عاقبت به خیری 250
- کیفیت در خواست حاجت 250
- نابودی باطل 251
- عمل به سنّت مبنای مودّت 251
- مشیّت خداوند و خواست اهل بیت علیهم السلام 251
- حکم منکرین امام زمان علیه السلام 252
- آزار دهندگان امام زمان علیه السلام 252
- نهی از تکلّف 252
- دفع بلا از شیعه 253
- دعا برای تعجیل فرج 253
- حرمت اموال مردم 253
- نهی از تشکیک 253
- استغفار سبب غفران 254
- استغفار در حق یکدیگر 254
- برآوردن حاجات مردم 254
- سجده ی شکر 255
- اهل بیت محور حق 255
- فلسفه ی امامت 255
- غیبت از مقدرات الهی است 256
- امید به اجابت دعا 256
- بهره مندی انسان از امام غایب 256
- دعا برای فرج 257
1- شیخ صدوق، کمال الدین و تمام النعمه، ج 2 ، ص 73.
تعجیل، یکی از آفت ها و آسیب هایی است که فراروی منتظر قرار دارد، اما برخی در نقطه ی مقابل نیز دچار آسیب شده اند که آن دور شمردن وقت ظهور است و نتیجه ی آن، بی اعتنایی و قساوت قلب است. در روایتی آمده است که:
«لا تُعاجلوا الامرَ قبلَ بلوغِه فََت_َندِمُوا و لا یَطولَنَّ علیکم الأمرَ فتقسّوا قلوبَکم»؛(1) «پیش از رسیدن این امر شتاب نکنید که پشیمان می شوید و آن را دور نشمارید که دلتان دچار قساوت می شود.»
5- تعیین وقت برای ظهور
یکی دیگر از آسیب ها تعیین وقت برای ظهور است؛ اگر چه گسترش شور و شوق عمومی برای ظهور حضرت حجّت علیه السلام پدیده ی مبارکی است؛ اما اگر این پدیده به تعیین زمان برای ظهور و امیدوار ساختن مردم به ظهور ایشان در زمانی معین منجر گردد، جای تأمل بسیار دارد زیرا بر اساس برخی روایات نقل شده از ائمه علیهم السلام هیچ کس جز خدای تبارک و تعالی از زمان ظهور آگاهی ندارد و از این رو تعیین وقت برای ظهور (توقیت) جایز نیست و حکمت الهی بر این است که وقت ظهور آن حضرت بر بندگان مخفی بماند، لذا احدی نمی تواند زمانی برای ظهور تعیین کند.
فضیل بن یسار از امام باقر علیه السلام پرسید:
«هَل لِهذا الامر وقتٌ؟ فقال: کَذَبَ الوقّاتون، کَذَبَ الوقّاتون، کَذَبَ الوقّاتون»؛(2) «آیا برای این امر وقتی معین است؟ آن حضرت سه مرتبه فرمودند: آنان که وقتی برای آن تعیین می کنند، دروغ می گویند.»
همچنین در روایتی دیگر امام باقر علیه السلام خطاب به محمّد بن مسلم فرموده اند:
«یا محمّد، مَن أخبَرَکَ عنّا تَوقیتاً فَلا تَهابنَّ أن تُکَ_ذِّب_ُه، فإنّا لانُوقِّ_تُ لِأحدٍ وقتاً»؛(3) «ای محمّد، هر کس برای تو خبری از ما درباره ی تعیین وقت ظهور نقل کرد در تکذیب او درنگ نکن؛ زیرا ما (اهل بیت) برای هیچ کس وقت (ظهور) را تعیین نکرده ایم.»