- مقدمه 1
- اشاره 4
- 1- لزوم معرفت امام 5
- اشاره 5
- ب) شناخت امام، عامل هدایت 6
- الف) شناخت امام، شرط اسلام واقعی 6
- ج) شناخت امام و ثواب یاری ایشان در زمان ظهور 7
- د) شناخت امام، راه معرفت خدا 8
- 2- توجه ادیان و مکاتب گوناگون به موضوع مهدویّت 9
- 3- به روز بودن موضوع مهدویّت 10
- اشاره 10
- اول - روش های مبارزه ی مهدی ستیزان 11
- الف) انکار مهدویّت 11
- اشاره 11
- ب) تحریف 12
- ج) تخریب 13
- دوم - ارائه ی راهبرد جهانی مهدوی 14
- د) جایگزین سازی 14
- عرصه های پژوهش 16
- اشاره 18
- مفهوم آسیب شناسی 19
- اهمیّت موضوع آسیب شناسی مهدویّت 19
- اشاره 20
- 1- برداشت های انحرافی از مفهوم انتظار 20
- مهم ترین آسیب های مهدویّت 20
- 2- نشان دادن چهره ای خشن از امام عصر علیه السلام 22
- 3- طرح مباحث غیر ضروری 23
- 4- تعجیل و شتابزدگی 24
- 5- تعیین وقت برای ظهور 25
- 6- تطبیق نشانه های ظهور بر مصادیق خاص 26
- 7- ملاقات گرایی 27
- راه های مبارزه با آسیب های فرهنگ مهدویّت 28
- عرصه های پژوهش 29
- اشاره 31
- نام و القاب 33
- میلاد 35
- مادر 36
- چگونگی ولادت 37
- 3- عبادت 39
- 2- تقوا 39
- 1- زهد 39
- 4- سخت کوشی و جهاد 39
- 7- خشوع 40
- 6- سخاوت 40
- 5- عدالت 40
- 8- موضع گیری در برابر بدعت ها 41
- 10- صبر و بردباری 41
- 9- نصیحت و خیرخواهی 41
- دوره های زندگی حضرت 42
- اشاره 42
- 1- دوره ی اختفا 42
- 3- عصر ظهور 43
- عرصه های پژوهش 44
- اشاره 46
- ب) تفسیر و تأویل 48
- 1- تفسیر 48
- ج) جایگاه پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم و ائمه ی اطهار علیهم السلام 49
- 2- معرفی با صفت و ویژگی 51
- اشاره 51
- 1- معرفی با اسم 51
- 1- غلبه بر جمیع ادیان 52
- گلچینی از آیات مهدویّت 52
- 2- خلافت مؤمنان، وعده ی الهی 54
- 4- وراثت و پیشوایی مستضعفان، خواست خدا 58
- عرصه های پژوهش 60
- اشاره 62
- الف) کتاب های ویژه ی امام عصر علیه السلام 63
- اشاره 63
- 2- الغیبه 64
- 5- الغیبه للحُجَّه 64
- 4- أربع رسالات فی الغیبه 64
- 3- الفُصُولُ العشره فی الغیبه 64
- 8- منتخب الاثر 65
- 6- المُعجمُ الأحادیث الامام المهدی علیه السلام 65
- 7- بحارالانوار (جلدهای 51، 52، 53) 65
- ب) تواتر احادیث امام مهدی علیه السلام 65
- اشاره 66
- ج) امام مهدی علیه السلام در پرتو احادیث 66
- 2- حدیث «مَن ماتَ» 68
- 3- حدیث «إثنی عَشَر خلیفه» 70
- د) عرصه های مشترک عامه و خاصه در موضوع مهدویّت 71
- 1- اصل قضیه ی مهدویّت 71
- 2- وجوب اعتقاد به امر ظهور و قیام حضرت مهدی علیه السلام 72
- 3- جهانی بودن دعوت و حکومت امام مهدی علیه السلام 72
- 4- نزول عیسی علیه السلام و اقتدا به امام زمان علیه السلام 72
- 5- اتّفاق بر لقب مهدی علیه السلام 73
- 6- امام مهدی علیه السلام از فرزندان فاطمه علیها السلام 73
- 7- امداد الهی 74
- 8- خسف بیداء به عنوان یکی از علایم ظهور 74
- 10- فراوانی نعمت در زمان امام علیه السلام 75
- 9- مشخصات ظاهری امام علیه السلام 75
- 13- هم نام با پیامبر صلی الله علیه و آله 76
- 12- عدالت فراگیر 76
- عرصه های پژوهش 78
- اشاره 80
- 1- موعود در آیین یهود 82
- 2- موعود در آیین مسیحیّت 84
- 3- موعود در آیین زرتشت 86
- 4- موعود در آیین هندو 88
- ملل جهان در انتظار مصلح موعود جهانی 91
- اسامی مقدّس منجی موعود در کتب مذهبی اهل ادیان 92
- عرصه های پژوهش 94
- اشاره 96
- 1- دیده نشدن امام علیه السلام 97
- 2- ناشناس بودن امام علیه السلام 98
- اشاره 98
- تحلیل دو نظریه 100
- پیشینه ی غیبت 101
- انواع غیبت 105
- 1- غیبت صغری 105
- اشاره 105
- 2- غیبت کبری 106
- غیبت امام علیه السلام در قرآن 107
- علل غیبت 109
- اشاره 109
- 1- امتحان مردم در زمان غیبت 110
- 2- نبودن بیعت کسی بر گردن ایشان 111
- 3- حفظ جان و ترس از کشته شدن 112
- 4- قدر ناشناسی مردم 113
- عرصه های پژوهش 115
- اشاره 117
- اول: واسطه ی فیض 119
- اشاره 122
- الف) هدایت تشریعی 122
- دوم: هدایت تکوینی 122
- ب) هدایت تکوینی 122
- سوّم: امید بخشی 123
- پنجم: تهذیب نفس 126
- هفتم: پاسخ گویی به سؤالات 128
- هشتم: بهره مندی از دعا و استغفار حضرت علیه السلام 129
- عرصه های پژوهش 131
- اشاره 133
- اهل بیت علیهم السلام مشتاق دیدار امام مهدی علیه السلام 134
- الف) امکان دیدار 136
- ب) نفی نیابت 137
- اشاره 138
- 1- دلیل عقلی 138
- ج) امکان زیارت 138
- 2- دلیل نقلی (روایات) 139
- اشاره 141
- 3- دلیل عینی 141
- الف) نقل تشرّفات 141
- د) انواع دیدار 142
- اشاره 142
- ب) دعاها و اذکار صادر شده از ناحیه ی حضرت 142
- 1- دیدار عام (ملاقات بدون شناخت) 143
- 1- دلیل قاطع بر اثبات وجود امام زمان علیه السلام 145
- اشاره 145
- ه) برکات دیدار امام زمان علیه السلام 145
- 5- افزایش و تعمیق توجه 146
- 2- افزایش یقین و ایمان شیعیان 146
- 3- احساس آرامش و امنیّت روانی 146
- 4- اصلاح و تربیت 146
- و) موانع دیدار امام زمان علیه السلام 147
- اشاره 148
- ز) آسیب های بحث دیدار 148
- 1- ترویج خرافات 148
- 3- افراط و تفریط در نقل تشرفات 149
- عرصه های پژوهش 151
- اشاره 153
- مفهوم انتظار 154
- وجوب انتظار موعود 155
- فضیلت انتظار 157
- اشاره 159
- 1- صبر 159
- آثار انتظار 159
- 2- امید 160
- 3- اصلاح و خودسازی 161
- 4- آماده کردن خود برای پیوستن به امام علیه السلام 162
- 5- تربیت منتظران راستین 162
- 1- دعا برای سلامتی حضرت 163
- وظایف منتظران 163
- مناجات منتظران 163
- 2- دعا برای تجدید عهد و پیمان با حضرت 164
- 3- دعا برای ظهور حضرت 165
- 4- دعا برای جزو یاران و همراهان حضرت بودن 166
- عرصه های پژوهش 167
- اشاره 169
- اهمیّت موضوع 170
- اشاره 170
- 1- آیه ی 54 سوره ی مائده 172
- الف) اوصاف و ویژگی های یاوران امام مهدی علیه السلام در قرآن 172
- اشاره 172
- 2- آیه ی 105 سوره ی انبیاء 173
- 3- آیه ی 62 سوره ی یونس 174
- 5- آیه ی 200 سوره ی آل عمران 175
- 6- آیه ی 148 سوره ی بقره 175
- 1- بینش عمیق 176
- ب) ویژگی های یاوران حضرت در آیینه ی روایات 176
- الف) بینش عمیق نسبت به حق تعالی 176
- اشاره 176
- ج) بینش عمیق نسبت به انسان و هستی 177
- ب) بینش عمیق نسبت به امام علیه السلام 177
- 2- عبادت و بندگی 178
- 3- مَحبّت 179
- 5- شجاعت 180
- 4- اطاعت 180
- 6- بردباری 181
- 7- یک دلی 182
- 8- ایثار 182
- 9- علم و بصیرت 183
- 10- نظم 183
- عرصه های پژوهش 185
- اشاره 187
- تفاوت 189
- تعریف 189
- شرایط ظهور 189
- اشاره 189
- الف) قانون جامع 190
- ج) یاران 191
- ب) رهبری 191
- د) آمادگی و پذیرش عمومی 192
- اشاره 194
- 1- نشانه های حتمی 194
- اشاره 194
- ب) خسف بیداء 195
- الف) خروج سفیانی 195
- ج) خروج یمانی 196
- ه) قتل نفس زکیه 198
- عرصه های پژوهش 200
- اشاره 202
- هدف تشکیل حکومت 203
- 2. گسترش معرفت و اخلاق 205
- اشاره 205
- 1. احیای کتاب و سنت 205
- اشاره 205
- برنامه های حکومت 205
- الف) برنامه ی فرهنگی 205
- 4. مبارزه با بدعت ها 206
- 3. نهضت علمی 206
- 1. بهره وری از منابع طبیعی 207
- ب) برنامه ی اقتصادی 207
- اشاره 207
- 2. توزیع عادلانه ی ثروت 207
- ج) برنامه ی اجتماعی 208
- 1. احیا و گسترش امر به معروف و نهی از منکر 208
- 2. مبارزه با فساد و رذایل اخلاقی 208
- اشاره 208
- 4. عدالت قضایی 209
- اشاره 209
- دستاوردهای حکومت 209
- 1- عدالت فراگیر 209
- 2- رشد فکری و اخلاقی و ایمانی 210
- 4- سلامت جسمی و روانی 211
- 5- خیر و برکت فراوان 211
- 3- اتحاد و همدلی 211
- 6- ریشه کن شدن فقر 212
- 7- حاکمیت اسلام و نابودی کفر 212
- 8- امنیّت عمومی 213
- 9- گسترش دانش 213
- ویژگی های حکومت 214
- الف) قلمرو و مرکز آن 214
- اشاره 214
- ب) مدت حکومت 215
- 1. سیره ی جهادی و مبارزاتی 216
- ج) سیره ی حکومتی امام 216
- اشاره 216
- 3. سیره ی مدیریتی امام 217
- 2. سیره ی قضایی امام 217
- 4. سیره ی اقتصادی امام 217
- ه) مقبولیت عمومی 218
- د) سیره ی شخصی امام 218
- عرصه های پژوهش 220
- اشاره 222
- معنای رجعت 223
- ویژگی های رجعت 224
- الف) دوره ی پیدایش عقیده ی رجعت 225
- اشاره 225
- تاریخچه ی رجعت 225
- ب) دوره ی رشد و بالندگی عقیده ی رجعت (95 تا 260 ه .ق) 227
- ج) دوره ی گسترش و تکامل (260 ه ق به بعد) 228
- الف) رجعت، یوم الله 229
- ب) اعتقاد به رجعت، ویژگی شیعه 229
- ج) اعتقاد به رجعت، شرط ایمان 229
- اهمیّت رجعت 229
- معاد و رجعت 230
- د) انکار رجعت، انکار قدرت خداوند 230
- اشاره 231
- 1- ذلّت کفّار و منافقین و عزّت مؤمنین 231
- 3- تحقق وعده های خداوند در قرآن 232
- 4- نصرت دین و حکومت عدل جهانی 233
- الف) رجعت در امّت ها ی پیشین 234
- 1- رجعت در قرآن 234
- اشاره 234
- ب) وقوع رجعت در آینده (قبل از قیامت) 236
- 2- رجعت در روایات 239
- 1- زیارت جامعه ی کبیره 240
- تصریح ادعیه و زیارات به عقیده ی رجعت 240
- اشاره 240
- 2- زیارت آل یس 240
- 4- زیارت امام حسین علیه السلام 241
- 6- زیارت حضرت بقیّه الله علیه السلام در روز نیمه ی شعبان 241
- 5- زیارت وارث 241
- 2- ایجاد روحیه ی استقامت برای مؤمنان 242
- آثار رجعت در زندگی معتقدان 242
- 3- تسکین دل مؤمنان 242
- 1- امید و حرکت 242
- عرصه های پژوهش 244
- اشاره 246
- آگاهی از شیعیان 247
- امان زمین 247
- حفظ شیعیان 248
- حضرت فاطمه علیها السلام الگوی امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف 248
- سعادت دیدار 248
- وجود همیشگی امام 249
- نماز اول وقت 249
- فضیلت تسبیح تربت سیّد الشّهداء 249
- عاقبت به خیری 250
- به سوی او 250
- کیفیت در خواست حاجت 250
- نابودی باطل 251
- عمل به سنّت مبنای مودّت 251
- مشیّت خداوند و خواست اهل بیت علیهم السلام 251
- حکم منکرین امام زمان علیه السلام 252
- آزار دهندگان امام زمان علیه السلام 252
- نهی از تکلّف 252
- نهی از تشکیک 253
- دعا برای تعجیل فرج 253
- دفع بلا از شیعه 253
- حرمت اموال مردم 253
- استغفار سبب غفران 254
- برآوردن حاجات مردم 254
- استغفار در حق یکدیگر 254
- اهل بیت محور حق 255
- سجده ی شکر 255
- فلسفه ی امامت 255
- غیبت از مقدرات الهی است 256
- امید به اجابت دعا 256
- بهره مندی انسان از امام غایب 256
- دعا برای فرج 257
1- بخاری، صحیح ، ج 3، ص 1272، ح 3265.
2- شیخ صدوق، کمال الدین و تمام انعمه، ج 2، ص 345.
3- طوسی، غیبت، ص 471.
«المهدیُّ مِن عِترتی مِن وُلدِ فاطمه»؛(1) «مهدی از عترت من از فرزندان فاطمه علیهاالسلام است.»
7- امداد الهی
از جمله اموری که نزد فریقین درباره ی وجود مقدس امام مهدی علیه السلام مشترک است، مسأله ی امدادهای خاص الهی است. این امدادها به صورت های گوناگون در احادیث به تصویر کشیده شده اند که به یکی از آن ها اشاره می شود. ابوهریره از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم نقل می کند:
«لاتَقومُ السّاعه حَتی تُقاتِلوا الیَهُود حَتی یَقُولُ الحجر وَراءه الیَهودِی یا مُسلم هذا یَهودِی وَرائی فاقِ_تله»؛(2) «ساعت بر پا نمی شود تا این که با یهود جنگ و مقاتله خواهد شد. حتی سنگی که در پشت او یهودی مخفی شده، می گوید: ای مسلمان! پشت من یک یهودی است او را بکش.»
8- خسف بیداء به عنوان یکی از علایم ظهور
از دیگر امور اتفاقی در مورد امام مهدی علیه السلام بیان علایم ظهور است. عایشه از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم نقل کرده است:
«یغزو جیشُ الکعبهَ فاذا کانوا ببیداء من الأرض یخسف بأوّلهم و آخِرِهم»؛(3) «لشکری آهنگ کعبه می کنند، پس هنگامی به زمین بیدا در آمدند، [زمین] همه ی آن ها را فرو می برد.»
همچنین در این باره جابر گوید که امام باقر علیه السلام فرمودند:
«فَین_زلُ أمیر جَیش السِّفیانی البیداء فینادی مناد مِن السّماء یا بیداء أبیدی القوم فیسخف بهم ...»؛(4) «پس فرود می آید امیر لشکر سفیانی [همراه با لشکرش] به [زمین] بیداء،