- مقدمه 1
- اشاره 4
- 1- لزوم معرفت امام 5
- اشاره 5
- ب) شناخت امام، عامل هدایت 6
- الف) شناخت امام، شرط اسلام واقعی 6
- ج) شناخت امام و ثواب یاری ایشان در زمان ظهور 7
- د) شناخت امام، راه معرفت خدا 8
- 2- توجه ادیان و مکاتب گوناگون به موضوع مهدویّت 9
- اشاره 10
- 3- به روز بودن موضوع مهدویّت 10
- اول - روش های مبارزه ی مهدی ستیزان 11
- الف) انکار مهدویّت 11
- اشاره 11
- ب) تحریف 12
- ج) تخریب 13
- دوم - ارائه ی راهبرد جهانی مهدوی 14
- د) جایگزین سازی 14
- عرصه های پژوهش 16
- اشاره 18
- اهمیّت موضوع آسیب شناسی مهدویّت 19
- مفهوم آسیب شناسی 19
- 1- برداشت های انحرافی از مفهوم انتظار 20
- اشاره 20
- مهم ترین آسیب های مهدویّت 20
- 2- نشان دادن چهره ای خشن از امام عصر علیه السلام 22
- 3- طرح مباحث غیر ضروری 23
- 4- تعجیل و شتابزدگی 24
- 5- تعیین وقت برای ظهور 25
- 6- تطبیق نشانه های ظهور بر مصادیق خاص 26
- 7- ملاقات گرایی 27
- راه های مبارزه با آسیب های فرهنگ مهدویّت 28
- عرصه های پژوهش 29
- اشاره 31
- نام و القاب 33
- میلاد 35
- مادر 36
- چگونگی ولادت 37
- 3- عبادت 39
- 1- زهد 39
- 2- تقوا 39
- 4- سخت کوشی و جهاد 39
- 7- خشوع 40
- 6- سخاوت 40
- 5- عدالت 40
- 10- صبر و بردباری 41
- 9- نصیحت و خیرخواهی 41
- 8- موضع گیری در برابر بدعت ها 41
- 1- دوره ی اختفا 42
- اشاره 42
- دوره های زندگی حضرت 42
- 3- عصر ظهور 43
- عرصه های پژوهش 44
- اشاره 46
- ب) تفسیر و تأویل 48
- 1- تفسیر 48
- ج) جایگاه پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم و ائمه ی اطهار علیهم السلام 49
- 1- معرفی با اسم 51
- اشاره 51
- 2- معرفی با صفت و ویژگی 51
- گلچینی از آیات مهدویّت 52
- 1- غلبه بر جمیع ادیان 52
- 2- خلافت مؤمنان، وعده ی الهی 54
- 4- وراثت و پیشوایی مستضعفان، خواست خدا 58
- عرصه های پژوهش 60
- اشاره 62
- الف) کتاب های ویژه ی امام عصر علیه السلام 63
- اشاره 63
- 2- الغیبه 64
- 3- الفُصُولُ العشره فی الغیبه 64
- 5- الغیبه للحُجَّه 64
- 4- أربع رسالات فی الغیبه 64
- 8- منتخب الاثر 65
- ب) تواتر احادیث امام مهدی علیه السلام 65
- 6- المُعجمُ الأحادیث الامام المهدی علیه السلام 65
- 7- بحارالانوار (جلدهای 51، 52، 53) 65
- اشاره 66
- ج) امام مهدی علیه السلام در پرتو احادیث 66
- 2- حدیث «مَن ماتَ» 68
- 3- حدیث «إثنی عَشَر خلیفه» 70
- د) عرصه های مشترک عامه و خاصه در موضوع مهدویّت 71
- 1- اصل قضیه ی مهدویّت 71
- 3- جهانی بودن دعوت و حکومت امام مهدی علیه السلام 72
- 2- وجوب اعتقاد به امر ظهور و قیام حضرت مهدی علیه السلام 72
- 4- نزول عیسی علیه السلام و اقتدا به امام زمان علیه السلام 72
- 6- امام مهدی علیه السلام از فرزندان فاطمه علیها السلام 73
- 5- اتّفاق بر لقب مهدی علیه السلام 73
- 7- امداد الهی 74
- 8- خسف بیداء به عنوان یکی از علایم ظهور 74
- 10- فراوانی نعمت در زمان امام علیه السلام 75
- 9- مشخصات ظاهری امام علیه السلام 75
- 12- عدالت فراگیر 76
- 13- هم نام با پیامبر صلی الله علیه و آله 76
- عرصه های پژوهش 78
- اشاره 80
- 1- موعود در آیین یهود 82
- 2- موعود در آیین مسیحیّت 84
- 3- موعود در آیین زرتشت 86
- 4- موعود در آیین هندو 88
- ملل جهان در انتظار مصلح موعود جهانی 91
- اسامی مقدّس منجی موعود در کتب مذهبی اهل ادیان 92
- عرصه های پژوهش 94
- اشاره 96
- 1- دیده نشدن امام علیه السلام 97
- 2- ناشناس بودن امام علیه السلام 98
- اشاره 98
- تحلیل دو نظریه 100
- پیشینه ی غیبت 101
- اشاره 105
- 1- غیبت صغری 105
- انواع غیبت 105
- 2- غیبت کبری 106
- غیبت امام علیه السلام در قرآن 107
- اشاره 109
- علل غیبت 109
- 1- امتحان مردم در زمان غیبت 110
- 2- نبودن بیعت کسی بر گردن ایشان 111
- 3- حفظ جان و ترس از کشته شدن 112
- 4- قدر ناشناسی مردم 113
- عرصه های پژوهش 115
- اشاره 117
- اول: واسطه ی فیض 119
- دوم: هدایت تکوینی 122
- ب) هدایت تکوینی 122
- الف) هدایت تشریعی 122
- اشاره 122
- سوّم: امید بخشی 123
- پنجم: تهذیب نفس 126
- هفتم: پاسخ گویی به سؤالات 128
- هشتم: بهره مندی از دعا و استغفار حضرت علیه السلام 129
- عرصه های پژوهش 131
- اشاره 133
- اهل بیت علیهم السلام مشتاق دیدار امام مهدی علیه السلام 134
- الف) امکان دیدار 136
- ب) نفی نیابت 137
- 1- دلیل عقلی 138
- ج) امکان زیارت 138
- اشاره 138
- 2- دلیل نقلی (روایات) 139
- اشاره 141
- 3- دلیل عینی 141
- الف) نقل تشرّفات 141
- د) انواع دیدار 142
- ب) دعاها و اذکار صادر شده از ناحیه ی حضرت 142
- اشاره 142
- 1- دیدار عام (ملاقات بدون شناخت) 143
- 1- دلیل قاطع بر اثبات وجود امام زمان علیه السلام 145
- اشاره 145
- ه) برکات دیدار امام زمان علیه السلام 145
- 3- احساس آرامش و امنیّت روانی 146
- 2- افزایش یقین و ایمان شیعیان 146
- 5- افزایش و تعمیق توجه 146
- 4- اصلاح و تربیت 146
- و) موانع دیدار امام زمان علیه السلام 147
- ز) آسیب های بحث دیدار 148
- اشاره 148
- 1- ترویج خرافات 148
- 3- افراط و تفریط در نقل تشرفات 149
- عرصه های پژوهش 151
- اشاره 153
- مفهوم انتظار 154
- وجوب انتظار موعود 155
- فضیلت انتظار 157
- اشاره 159
- 1- صبر 159
- آثار انتظار 159
- 2- امید 160
- 3- اصلاح و خودسازی 161
- 5- تربیت منتظران راستین 162
- 4- آماده کردن خود برای پیوستن به امام علیه السلام 162
- 1- دعا برای سلامتی حضرت 163
- مناجات منتظران 163
- وظایف منتظران 163
- 2- دعا برای تجدید عهد و پیمان با حضرت 164
- 3- دعا برای ظهور حضرت 165
- 4- دعا برای جزو یاران و همراهان حضرت بودن 166
- عرصه های پژوهش 167
- اشاره 169
- اشاره 170
- اهمیّت موضوع 170
- 1- آیه ی 54 سوره ی مائده 172
- الف) اوصاف و ویژگی های یاوران امام مهدی علیه السلام در قرآن 172
- اشاره 172
- 2- آیه ی 105 سوره ی انبیاء 173
- 3- آیه ی 62 سوره ی یونس 174
- 5- آیه ی 200 سوره ی آل عمران 175
- 6- آیه ی 148 سوره ی بقره 175
- الف) بینش عمیق نسبت به حق تعالی 176
- اشاره 176
- 1- بینش عمیق 176
- ب) ویژگی های یاوران حضرت در آیینه ی روایات 176
- ب) بینش عمیق نسبت به امام علیه السلام 177
- ج) بینش عمیق نسبت به انسان و هستی 177
- 2- عبادت و بندگی 178
- 3- مَحبّت 179
- 5- شجاعت 180
- 4- اطاعت 180
- 6- بردباری 181
- 7- یک دلی 182
- 8- ایثار 182
- 10- نظم 183
- 9- علم و بصیرت 183
- عرصه های پژوهش 185
- اشاره 187
- تفاوت 189
- اشاره 189
- تعریف 189
- شرایط ظهور 189
- الف) قانون جامع 190
- ب) رهبری 191
- ج) یاران 191
- د) آمادگی و پذیرش عمومی 192
- اشاره 194
- 1- نشانه های حتمی 194
- اشاره 194
- ب) خسف بیداء 195
- الف) خروج سفیانی 195
- ج) خروج یمانی 196
- ه) قتل نفس زکیه 198
- عرصه های پژوهش 200
- اشاره 202
- هدف تشکیل حکومت 203
- 1. احیای کتاب و سنت 205
- اشاره 205
- اشاره 205
- 2. گسترش معرفت و اخلاق 205
- برنامه های حکومت 205
- الف) برنامه ی فرهنگی 205
- 3. نهضت علمی 206
- 4. مبارزه با بدعت ها 206
- 2. توزیع عادلانه ی ثروت 207
- اشاره 207
- ب) برنامه ی اقتصادی 207
- 1. بهره وری از منابع طبیعی 207
- 2. مبارزه با فساد و رذایل اخلاقی 208
- ج) برنامه ی اجتماعی 208
- 1. احیا و گسترش امر به معروف و نهی از منکر 208
- اشاره 208
- دستاوردهای حکومت 209
- 1- عدالت فراگیر 209
- 4. عدالت قضایی 209
- اشاره 209
- 2- رشد فکری و اخلاقی و ایمانی 210
- 4- سلامت جسمی و روانی 211
- 3- اتحاد و همدلی 211
- 5- خیر و برکت فراوان 211
- 7- حاکمیت اسلام و نابودی کفر 212
- 6- ریشه کن شدن فقر 212
- 9- گسترش دانش 213
- 8- امنیّت عمومی 213
- اشاره 214
- الف) قلمرو و مرکز آن 214
- ویژگی های حکومت 214
- ب) مدت حکومت 215
- 1. سیره ی جهادی و مبارزاتی 216
- اشاره 216
- ج) سیره ی حکومتی امام 216
- 2. سیره ی قضایی امام 217
- 4. سیره ی اقتصادی امام 217
- 3. سیره ی مدیریتی امام 217
- ه) مقبولیت عمومی 218
- د) سیره ی شخصی امام 218
- عرصه های پژوهش 220
- اشاره 222
- معنای رجعت 223
- ویژگی های رجعت 224
- الف) دوره ی پیدایش عقیده ی رجعت 225
- تاریخچه ی رجعت 225
- اشاره 225
- ب) دوره ی رشد و بالندگی عقیده ی رجعت (95 تا 260 ه .ق) 227
- ج) دوره ی گسترش و تکامل (260 ه ق به بعد) 228
- الف) رجعت، یوم الله 229
- ج) اعتقاد به رجعت، شرط ایمان 229
- اهمیّت رجعت 229
- ب) اعتقاد به رجعت، ویژگی شیعه 229
- معاد و رجعت 230
- د) انکار رجعت، انکار قدرت خداوند 230
- اشاره 231
- 1- ذلّت کفّار و منافقین و عزّت مؤمنین 231
- 3- تحقق وعده های خداوند در قرآن 232
- 4- نصرت دین و حکومت عدل جهانی 233
- اشاره 234
- 1- رجعت در قرآن 234
- الف) رجعت در امّت ها ی پیشین 234
- ب) وقوع رجعت در آینده (قبل از قیامت) 236
- 2- رجعت در روایات 239
- 1- زیارت جامعه ی کبیره 240
- 2- زیارت آل یس 240
- تصریح ادعیه و زیارات به عقیده ی رجعت 240
- اشاره 240
- 4- زیارت امام حسین علیه السلام 241
- 5- زیارت وارث 241
- 6- زیارت حضرت بقیّه الله علیه السلام در روز نیمه ی شعبان 241
- 3- تسکین دل مؤمنان 242
- 1- امید و حرکت 242
- آثار رجعت در زندگی معتقدان 242
- 2- ایجاد روحیه ی استقامت برای مؤمنان 242
- عرصه های پژوهش 244
- اشاره 246
- آگاهی از شیعیان 247
- امان زمین 247
- سعادت دیدار 248
- حفظ شیعیان 248
- حضرت فاطمه علیها السلام الگوی امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف 248
- نماز اول وقت 249
- وجود همیشگی امام 249
- فضیلت تسبیح تربت سیّد الشّهداء 249
- عاقبت به خیری 250
- کیفیت در خواست حاجت 250
- به سوی او 250
- مشیّت خداوند و خواست اهل بیت علیهم السلام 251
- عمل به سنّت مبنای مودّت 251
- نابودی باطل 251
- حکم منکرین امام زمان علیه السلام 252
- نهی از تکلّف 252
- آزار دهندگان امام زمان علیه السلام 252
- حرمت اموال مردم 253
- دفع بلا از شیعه 253
- دعا برای تعجیل فرج 253
- نهی از تشکیک 253
- استغفار سبب غفران 254
- استغفار در حق یکدیگر 254
- برآوردن حاجات مردم 254
- سجده ی شکر 255
- فلسفه ی امامت 255
- اهل بیت محور حق 255
- بهره مندی انسان از امام غایب 256
- غیبت از مقدرات الهی است 256
- امید به اجابت دعا 256
- دعا برای فرج 257
1- علامه مجلسی، بحار الانوار، ج 23، ص 93.
2- ذاریات (51)، 56.
شیخ صدوق (ره) در تبیین حدیث یاد شده می گوید: «مراد این است که مردم هر زمان بدانند خداوند کسی است که آن ها را در هر زمان از امام معصوم خالی نگذاشته است، پس کسی که عبادت کند خدایی را که برای آنان حجّت قرار نداده، پس غیر خدا را عبادت کرده است.»(1)
آری، فلسفه ی آفرینش انسان، رسیدن به مقام معرفت خداست. و این معرفت حاصل نمی شود مگر با معرفت امام و حجّت عصر علیه السلام ؛ چرا که امام آینه ی تمام نمای حق و واسطه ی شناخت خداست. چنان که امام صادق علیه السلام فرمودند:
«... نحنُ العَالِمُون (القَائِمُون) بِأمرِهِ وَ الدّاعُونَ إِلی سَبِیلِه، بنا عُرِفَ الله وَ بِنَا عُبِدَ الله، نحنُ الأدلّاءُ عَلَی الله و لَو لا نا ما عُبِدَ الله.»؛(2) «ما دانایان (برپادارندگان) به امر خدا و دعوت کنندگان به راه او هستیم. به واسطه ی ما خدا شناخته و پرستیده می شود. ما راهنمایان به سوی خدا هستیم و اگر ما نبودیم خدا پرستیده نمی شد.»
2- توجه ادیان و مکاتب گوناگون به موضوع مهدویّت
عقیده به ظهور یک نجات دهنده ی بزرگ آسمانی و امید به یک آینده ی روشن که در آن، نگرانی ها و هراس ها مرتفع گردد و با ظهور یک شخصیّت ممتاز الهی همه ی تاریکی ها از پهنه ی گیتی برچیده شود و ریشه ی ظلم و جهل و تب_اهی از روی کره ی زمین برکنده شود، یک اعتقاد عمومی ثابت است که همواره در همه وقت، همه جا، و در همه ی زمان ها بین تمام ملّت ها شایع و رایج بوده است، و تمام پیامبران و سفیران الهی در این زمینه، نویدهایی داده اند.
بر اساس تحقیقات پژوهشگران مسایل اسلامی، این عقیده در طول دوران زندگی انسان ها پیوسته در میان همه ی ملّت ها و پیروان ادیان بزرگ همانند زرتشت، یهود و مسیحیّت موجود بوده، و حتی اقوام مختلف جهان چون: اسلاوها، ژرمن ها، اسن ها و سِلت ها نیز معتقدند که سرانجام باید پیشوایی در آخر الزّمان ظهور کند و بی عدالتی ها را از بین ببرد و حکومت واحد جهانی تشکیل داده و در بین مردم بر اساس عدالت و انصاف داوری کند.