- مقدمه 1
- اشاره 4
- 1- لزوم معرفت امام 5
- اشاره 5
- ب) شناخت امام، عامل هدایت 6
- الف) شناخت امام، شرط اسلام واقعی 6
- ج) شناخت امام و ثواب یاری ایشان در زمان ظهور 7
- د) شناخت امام، راه معرفت خدا 8
- 2- توجه ادیان و مکاتب گوناگون به موضوع مهدویّت 9
- اشاره 10
- 3- به روز بودن موضوع مهدویّت 10
- اول - روش های مبارزه ی مهدی ستیزان 11
- الف) انکار مهدویّت 11
- اشاره 11
- ب) تحریف 12
- ج) تخریب 13
- دوم - ارائه ی راهبرد جهانی مهدوی 14
- د) جایگزین سازی 14
- عرصه های پژوهش 16
- اشاره 18
- مفهوم آسیب شناسی 19
- اهمیّت موضوع آسیب شناسی مهدویّت 19
- اشاره 20
- مهم ترین آسیب های مهدویّت 20
- 1- برداشت های انحرافی از مفهوم انتظار 20
- 2- نشان دادن چهره ای خشن از امام عصر علیه السلام 22
- 3- طرح مباحث غیر ضروری 23
- 4- تعجیل و شتابزدگی 24
- 5- تعیین وقت برای ظهور 25
- 6- تطبیق نشانه های ظهور بر مصادیق خاص 26
- 7- ملاقات گرایی 27
- راه های مبارزه با آسیب های فرهنگ مهدویّت 28
- عرصه های پژوهش 29
- اشاره 31
- نام و القاب 33
- میلاد 35
- مادر 36
- چگونگی ولادت 37
- 3- عبادت 39
- 1- زهد 39
- 2- تقوا 39
- 4- سخت کوشی و جهاد 39
- 7- خشوع 40
- 6- سخاوت 40
- 5- عدالت 40
- 8- موضع گیری در برابر بدعت ها 41
- 10- صبر و بردباری 41
- 9- نصیحت و خیرخواهی 41
- اشاره 42
- 1- دوره ی اختفا 42
- دوره های زندگی حضرت 42
- 3- عصر ظهور 43
- عرصه های پژوهش 44
- اشاره 46
- ب) تفسیر و تأویل 48
- 1- تفسیر 48
- ج) جایگاه پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم و ائمه ی اطهار علیهم السلام 49
- 2- معرفی با صفت و ویژگی 51
- اشاره 51
- 1- معرفی با اسم 51
- 1- غلبه بر جمیع ادیان 52
- گلچینی از آیات مهدویّت 52
- 2- خلافت مؤمنان، وعده ی الهی 54
- 4- وراثت و پیشوایی مستضعفان، خواست خدا 58
- عرصه های پژوهش 60
- اشاره 62
- اشاره 63
- الف) کتاب های ویژه ی امام عصر علیه السلام 63
- 2- الغیبه 64
- 5- الغیبه للحُجَّه 64
- 4- أربع رسالات فی الغیبه 64
- 3- الفُصُولُ العشره فی الغیبه 64
- 8- منتخب الاثر 65
- ب) تواتر احادیث امام مهدی علیه السلام 65
- 6- المُعجمُ الأحادیث الامام المهدی علیه السلام 65
- 7- بحارالانوار (جلدهای 51، 52، 53) 65
- اشاره 66
- ج) امام مهدی علیه السلام در پرتو احادیث 66
- 2- حدیث «مَن ماتَ» 68
- 3- حدیث «إثنی عَشَر خلیفه» 70
- د) عرصه های مشترک عامه و خاصه در موضوع مهدویّت 71
- 1- اصل قضیه ی مهدویّت 71
- 4- نزول عیسی علیه السلام و اقتدا به امام زمان علیه السلام 72
- 2- وجوب اعتقاد به امر ظهور و قیام حضرت مهدی علیه السلام 72
- 3- جهانی بودن دعوت و حکومت امام مهدی علیه السلام 72
- 5- اتّفاق بر لقب مهدی علیه السلام 73
- 6- امام مهدی علیه السلام از فرزندان فاطمه علیها السلام 73
- 7- امداد الهی 74
- 8- خسف بیداء به عنوان یکی از علایم ظهور 74
- 10- فراوانی نعمت در زمان امام علیه السلام 75
- 9- مشخصات ظاهری امام علیه السلام 75
- 13- هم نام با پیامبر صلی الله علیه و آله 76
- 12- عدالت فراگیر 76
- عرصه های پژوهش 78
- اشاره 80
- 1- موعود در آیین یهود 82
- 2- موعود در آیین مسیحیّت 84
- 3- موعود در آیین زرتشت 86
- 4- موعود در آیین هندو 88
- ملل جهان در انتظار مصلح موعود جهانی 91
- اسامی مقدّس منجی موعود در کتب مذهبی اهل ادیان 92
- عرصه های پژوهش 94
- اشاره 96
- 1- دیده نشدن امام علیه السلام 97
- 2- ناشناس بودن امام علیه السلام 98
- اشاره 98
- تحلیل دو نظریه 100
- پیشینه ی غیبت 101
- انواع غیبت 105
- 1- غیبت صغری 105
- اشاره 105
- 2- غیبت کبری 106
- غیبت امام علیه السلام در قرآن 107
- اشاره 109
- علل غیبت 109
- 1- امتحان مردم در زمان غیبت 110
- 2- نبودن بیعت کسی بر گردن ایشان 111
- 3- حفظ جان و ترس از کشته شدن 112
- 4- قدر ناشناسی مردم 113
- عرصه های پژوهش 115
- اشاره 117
- اول: واسطه ی فیض 119
- اشاره 122
- الف) هدایت تشریعی 122
- دوم: هدایت تکوینی 122
- ب) هدایت تکوینی 122
- سوّم: امید بخشی 123
- پنجم: تهذیب نفس 126
- هفتم: پاسخ گویی به سؤالات 128
- هشتم: بهره مندی از دعا و استغفار حضرت علیه السلام 129
- عرصه های پژوهش 131
- اشاره 133
- اهل بیت علیهم السلام مشتاق دیدار امام مهدی علیه السلام 134
- الف) امکان دیدار 136
- ب) نفی نیابت 137
- اشاره 138
- 1- دلیل عقلی 138
- ج) امکان زیارت 138
- 2- دلیل نقلی (روایات) 139
- الف) نقل تشرّفات 141
- اشاره 141
- 3- دلیل عینی 141
- د) انواع دیدار 142
- ب) دعاها و اذکار صادر شده از ناحیه ی حضرت 142
- اشاره 142
- 1- دیدار عام (ملاقات بدون شناخت) 143
- 1- دلیل قاطع بر اثبات وجود امام زمان علیه السلام 145
- اشاره 145
- ه) برکات دیدار امام زمان علیه السلام 145
- 5- افزایش و تعمیق توجه 146
- 2- افزایش یقین و ایمان شیعیان 146
- 3- احساس آرامش و امنیّت روانی 146
- 4- اصلاح و تربیت 146
- و) موانع دیدار امام زمان علیه السلام 147
- اشاره 148
- ز) آسیب های بحث دیدار 148
- 1- ترویج خرافات 148
- 3- افراط و تفریط در نقل تشرفات 149
- عرصه های پژوهش 151
- اشاره 153
- مفهوم انتظار 154
- وجوب انتظار موعود 155
- فضیلت انتظار 157
- اشاره 159
- 1- صبر 159
- آثار انتظار 159
- 2- امید 160
- 3- اصلاح و خودسازی 161
- 4- آماده کردن خود برای پیوستن به امام علیه السلام 162
- 5- تربیت منتظران راستین 162
- 1- دعا برای سلامتی حضرت 163
- وظایف منتظران 163
- مناجات منتظران 163
- 2- دعا برای تجدید عهد و پیمان با حضرت 164
- 3- دعا برای ظهور حضرت 165
- 4- دعا برای جزو یاران و همراهان حضرت بودن 166
- عرصه های پژوهش 167
- اشاره 169
- اشاره 170
- اهمیّت موضوع 170
- 1- آیه ی 54 سوره ی مائده 172
- اشاره 172
- الف) اوصاف و ویژگی های یاوران امام مهدی علیه السلام در قرآن 172
- 2- آیه ی 105 سوره ی انبیاء 173
- 3- آیه ی 62 سوره ی یونس 174
- 5- آیه ی 200 سوره ی آل عمران 175
- 6- آیه ی 148 سوره ی بقره 175
- 1- بینش عمیق 176
- الف) بینش عمیق نسبت به حق تعالی 176
- ب) ویژگی های یاوران حضرت در آیینه ی روایات 176
- اشاره 176
- ج) بینش عمیق نسبت به انسان و هستی 177
- ب) بینش عمیق نسبت به امام علیه السلام 177
- 2- عبادت و بندگی 178
- 3- مَحبّت 179
- 5- شجاعت 180
- 4- اطاعت 180
- 6- بردباری 181
- 7- یک دلی 182
- 8- ایثار 182
- 9- علم و بصیرت 183
- 10- نظم 183
- عرصه های پژوهش 185
- اشاره 187
- تعریف 189
- اشاره 189
- شرایط ظهور 189
- تفاوت 189
- الف) قانون جامع 190
- ب) رهبری 191
- ج) یاران 191
- د) آمادگی و پذیرش عمومی 192
- اشاره 194
- اشاره 194
- 1- نشانه های حتمی 194
- ب) خسف بیداء 195
- الف) خروج سفیانی 195
- ج) خروج یمانی 196
- ه) قتل نفس زکیه 198
- عرصه های پژوهش 200
- اشاره 202
- هدف تشکیل حکومت 203
- اشاره 205
- 2. گسترش معرفت و اخلاق 205
- برنامه های حکومت 205
- 1. احیای کتاب و سنت 205
- اشاره 205
- الف) برنامه ی فرهنگی 205
- 3. نهضت علمی 206
- 4. مبارزه با بدعت ها 206
- 1. بهره وری از منابع طبیعی 207
- اشاره 207
- ب) برنامه ی اقتصادی 207
- 2. توزیع عادلانه ی ثروت 207
- ج) برنامه ی اجتماعی 208
- 1. احیا و گسترش امر به معروف و نهی از منکر 208
- 2. مبارزه با فساد و رذایل اخلاقی 208
- اشاره 208
- دستاوردهای حکومت 209
- 4. عدالت قضایی 209
- اشاره 209
- 1- عدالت فراگیر 209
- 2- رشد فکری و اخلاقی و ایمانی 210
- 4- سلامت جسمی و روانی 211
- 5- خیر و برکت فراوان 211
- 3- اتحاد و همدلی 211
- 6- ریشه کن شدن فقر 212
- 7- حاکمیت اسلام و نابودی کفر 212
- 8- امنیّت عمومی 213
- 9- گسترش دانش 213
- ویژگی های حکومت 214
- الف) قلمرو و مرکز آن 214
- اشاره 214
- ب) مدت حکومت 215
- ج) سیره ی حکومتی امام 216
- 1. سیره ی جهادی و مبارزاتی 216
- اشاره 216
- 2. سیره ی قضایی امام 217
- 3. سیره ی مدیریتی امام 217
- 4. سیره ی اقتصادی امام 217
- ه) مقبولیت عمومی 218
- د) سیره ی شخصی امام 218
- عرصه های پژوهش 220
- اشاره 222
- معنای رجعت 223
- ویژگی های رجعت 224
- الف) دوره ی پیدایش عقیده ی رجعت 225
- تاریخچه ی رجعت 225
- اشاره 225
- ب) دوره ی رشد و بالندگی عقیده ی رجعت (95 تا 260 ه .ق) 227
- ج) دوره ی گسترش و تکامل (260 ه ق به بعد) 228
- الف) رجعت، یوم الله 229
- ب) اعتقاد به رجعت، ویژگی شیعه 229
- ج) اعتقاد به رجعت، شرط ایمان 229
- اهمیّت رجعت 229
- معاد و رجعت 230
- د) انکار رجعت، انکار قدرت خداوند 230
- اشاره 231
- 1- ذلّت کفّار و منافقین و عزّت مؤمنین 231
- 3- تحقق وعده های خداوند در قرآن 232
- 4- نصرت دین و حکومت عدل جهانی 233
- الف) رجعت در امّت ها ی پیشین 234
- 1- رجعت در قرآن 234
- اشاره 234
- ب) وقوع رجعت در آینده (قبل از قیامت) 236
- 2- رجعت در روایات 239
- 1- زیارت جامعه ی کبیره 240
- تصریح ادعیه و زیارات به عقیده ی رجعت 240
- اشاره 240
- 2- زیارت آل یس 240
- 4- زیارت امام حسین علیه السلام 241
- 6- زیارت حضرت بقیّه الله علیه السلام در روز نیمه ی شعبان 241
- 5- زیارت وارث 241
- 3- تسکین دل مؤمنان 242
- 2- ایجاد روحیه ی استقامت برای مؤمنان 242
- آثار رجعت در زندگی معتقدان 242
- 1- امید و حرکت 242
- عرصه های پژوهش 244
- اشاره 246
- آگاهی از شیعیان 247
- امان زمین 247
- حفظ شیعیان 248
- حضرت فاطمه علیها السلام الگوی امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف 248
- سعادت دیدار 248
- نماز اول وقت 249
- وجود همیشگی امام 249
- فضیلت تسبیح تربت سیّد الشّهداء 249
- به سوی او 250
- عاقبت به خیری 250
- کیفیت در خواست حاجت 250
- نابودی باطل 251
- عمل به سنّت مبنای مودّت 251
- مشیّت خداوند و خواست اهل بیت علیهم السلام 251
- حکم منکرین امام زمان علیه السلام 252
- نهی از تکلّف 252
- آزار دهندگان امام زمان علیه السلام 252
- حرمت اموال مردم 253
- دفع بلا از شیعه 253
- نهی از تشکیک 253
- دعا برای تعجیل فرج 253
- استغفار سبب غفران 254
- استغفار در حق یکدیگر 254
- برآوردن حاجات مردم 254
- اهل بیت محور حق 255
- سجده ی شکر 255
- فلسفه ی امامت 255
- غیبت از مقدرات الهی است 256
- امید به اجابت دعا 256
- بهره مندی انسان از امام غایب 256
- دعا برای فرج 257
1- مقاله ی گونه شناسی اندیشه ی موعود، ص 124، به نقل از فصل نامه ی انتظار، ش 15، ص 158.
2- سید اسد الله هاشمی شهیدی، ظهور حضرت مهدی علیه السلام از دیدگاه اسلام، مذاهب و ملل جهان، صص 32- 58.
7- اَسِن ها معتقدند که پیشوایی در آخر الزّمان ظهور کرده، دروازه های ملکوت آسمان را برای آدمیان خواهد گشود.
8- سلت ها می گویند: پس از بروز آشوب هایی در جهان، «بوریان بور و یهیم» قیام کرده، دنیا را به تصرف خود در خواهد آورد.
9- اقوام اسکاندیناوی معتقدند که برای مردم دنیا بلاهایی می رسد، جنگ های جهانی اقوام را نابود می سازد، آن گاه «اودین» با نیروی الهی ظهور کرده و بر همه چیره می شود.
10- اقوام اروپای مرکزی در انتظار ظهور «بوخص» می باشند.
11- اقوام آمریکای مرکزی معتقدند که: «کوتزلکوتل» نجات بخش جهان، پس از بروز حوادثی در جهان پیروز خواهد شد.
12- چینی ها معتقدند که «کرشنا» ظهور کرده، جهان را نجات می دهد.
13- یونانیان می گویند: «کالویبرگ» نجات دهنده ی بزرگ، ظهور خواهد کرد، و جهان را نجات خواهد داد.
14- نصارا نیز به وجود حضرت مهدی علیه السلام معتقدند و می گویند که در آخر الزّمان ظهور کرده، عالم را خواهد گرفت. ولی در اوصافش اختلاف دارند.
آن چه در بالا بیان شد، اگرچه با مهدی موعود اسلام کاملاً تطبیق نمی کند و حتّی برخی از آن ها اصلاً شباهتی به امام عصر علیه السلام ندارد، لکن از یک حقیقت مسلم حکایت می کند و آن این است که نوید مصلح جهانی به گوش آن ها رسیده و عقیده به ظهور یک رهبر مقتدر در آخر الزّمان در اعماق دلشان جا گرفته است، ولی چون از فروغ حق بیشتر از این برخوردار نبوده اند در تطبیق آن دچار اشتباه شده اند.
اسامی مقدّس منجی موعود در کتب مذهبی اهل ادیان
1- «صاحب» در صحف ابراهیم علیه السلام
2- «قائم» در زبور سیزدهم
3- «قیدمو» در تورات به لغت ترکوم
4- «ماشیح» (مهدی بزرگ) در تورات عبرانی
5- «مهمیدآخر» در انجیل
6- «سروش ایزد» در زمزم زرتشت