- مقدمه 1
- اشاره 4
- اشاره 5
- 1- لزوم معرفت امام 5
- ب) شناخت امام، عامل هدایت 6
- الف) شناخت امام، شرط اسلام واقعی 6
- ج) شناخت امام و ثواب یاری ایشان در زمان ظهور 7
- د) شناخت امام، راه معرفت خدا 8
- 2- توجه ادیان و مکاتب گوناگون به موضوع مهدویّت 9
- اشاره 10
- 3- به روز بودن موضوع مهدویّت 10
- اشاره 11
- الف) انکار مهدویّت 11
- اول - روش های مبارزه ی مهدی ستیزان 11
- ب) تحریف 12
- ج) تخریب 13
- دوم - ارائه ی راهبرد جهانی مهدوی 14
- د) جایگزین سازی 14
- عرصه های پژوهش 16
- اشاره 18
- اهمیّت موضوع آسیب شناسی مهدویّت 19
- مفهوم آسیب شناسی 19
- مهم ترین آسیب های مهدویّت 20
- 1- برداشت های انحرافی از مفهوم انتظار 20
- اشاره 20
- 2- نشان دادن چهره ای خشن از امام عصر علیه السلام 22
- 3- طرح مباحث غیر ضروری 23
- 4- تعجیل و شتابزدگی 24
- 5- تعیین وقت برای ظهور 25
- 6- تطبیق نشانه های ظهور بر مصادیق خاص 26
- 7- ملاقات گرایی 27
- راه های مبارزه با آسیب های فرهنگ مهدویّت 28
- عرصه های پژوهش 29
- اشاره 31
- نام و القاب 33
- میلاد 35
- مادر 36
- چگونگی ولادت 37
- 1- زهد 39
- 2- تقوا 39
- 4- سخت کوشی و جهاد 39
- 3- عبادت 39
- 6- سخاوت 40
- 5- عدالت 40
- 7- خشوع 40
- 9- نصیحت و خیرخواهی 41
- 8- موضع گیری در برابر بدعت ها 41
- 10- صبر و بردباری 41
- اشاره 42
- 1- دوره ی اختفا 42
- دوره های زندگی حضرت 42
- 3- عصر ظهور 43
- عرصه های پژوهش 44
- اشاره 46
- 1- تفسیر 48
- ب) تفسیر و تأویل 48
- ج) جایگاه پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم و ائمه ی اطهار علیهم السلام 49
- اشاره 51
- 1- معرفی با اسم 51
- 2- معرفی با صفت و ویژگی 51
- 1- غلبه بر جمیع ادیان 52
- گلچینی از آیات مهدویّت 52
- 2- خلافت مؤمنان، وعده ی الهی 54
- 4- وراثت و پیشوایی مستضعفان، خواست خدا 58
- عرصه های پژوهش 60
- اشاره 62
- الف) کتاب های ویژه ی امام عصر علیه السلام 63
- اشاره 63
- 2- الغیبه 64
- 5- الغیبه للحُجَّه 64
- 4- أربع رسالات فی الغیبه 64
- 3- الفُصُولُ العشره فی الغیبه 64
- 8- منتخب الاثر 65
- 7- بحارالانوار (جلدهای 51، 52، 53) 65
- 6- المُعجمُ الأحادیث الامام المهدی علیه السلام 65
- ب) تواتر احادیث امام مهدی علیه السلام 65
- اشاره 66
- ج) امام مهدی علیه السلام در پرتو احادیث 66
- 2- حدیث «مَن ماتَ» 68
- 3- حدیث «إثنی عَشَر خلیفه» 70
- د) عرصه های مشترک عامه و خاصه در موضوع مهدویّت 71
- 1- اصل قضیه ی مهدویّت 71
- 2- وجوب اعتقاد به امر ظهور و قیام حضرت مهدی علیه السلام 72
- 3- جهانی بودن دعوت و حکومت امام مهدی علیه السلام 72
- 4- نزول عیسی علیه السلام و اقتدا به امام زمان علیه السلام 72
- 6- امام مهدی علیه السلام از فرزندان فاطمه علیها السلام 73
- 5- اتّفاق بر لقب مهدی علیه السلام 73
- 7- امداد الهی 74
- 8- خسف بیداء به عنوان یکی از علایم ظهور 74
- 9- مشخصات ظاهری امام علیه السلام 75
- 10- فراوانی نعمت در زمان امام علیه السلام 75
- 12- عدالت فراگیر 76
- 13- هم نام با پیامبر صلی الله علیه و آله 76
- عرصه های پژوهش 78
- اشاره 80
- 1- موعود در آیین یهود 82
- 2- موعود در آیین مسیحیّت 84
- 3- موعود در آیین زرتشت 86
- 4- موعود در آیین هندو 88
- ملل جهان در انتظار مصلح موعود جهانی 91
- اسامی مقدّس منجی موعود در کتب مذهبی اهل ادیان 92
- عرصه های پژوهش 94
- اشاره 96
- 1- دیده نشدن امام علیه السلام 97
- 2- ناشناس بودن امام علیه السلام 98
- اشاره 98
- تحلیل دو نظریه 100
- پیشینه ی غیبت 101
- 1- غیبت صغری 105
- اشاره 105
- انواع غیبت 105
- 2- غیبت کبری 106
- غیبت امام علیه السلام در قرآن 107
- اشاره 109
- علل غیبت 109
- 1- امتحان مردم در زمان غیبت 110
- 2- نبودن بیعت کسی بر گردن ایشان 111
- 3- حفظ جان و ترس از کشته شدن 112
- 4- قدر ناشناسی مردم 113
- عرصه های پژوهش 115
- اشاره 117
- اول: واسطه ی فیض 119
- الف) هدایت تشریعی 122
- ب) هدایت تکوینی 122
- دوم: هدایت تکوینی 122
- اشاره 122
- سوّم: امید بخشی 123
- پنجم: تهذیب نفس 126
- هفتم: پاسخ گویی به سؤالات 128
- هشتم: بهره مندی از دعا و استغفار حضرت علیه السلام 129
- عرصه های پژوهش 131
- اشاره 133
- اهل بیت علیهم السلام مشتاق دیدار امام مهدی علیه السلام 134
- الف) امکان دیدار 136
- ب) نفی نیابت 137
- ج) امکان زیارت 138
- 1- دلیل عقلی 138
- اشاره 138
- 2- دلیل نقلی (روایات) 139
- الف) نقل تشرّفات 141
- اشاره 141
- 3- دلیل عینی 141
- ب) دعاها و اذکار صادر شده از ناحیه ی حضرت 142
- اشاره 142
- د) انواع دیدار 142
- 1- دیدار عام (ملاقات بدون شناخت) 143
- 1- دلیل قاطع بر اثبات وجود امام زمان علیه السلام 145
- اشاره 145
- ه) برکات دیدار امام زمان علیه السلام 145
- 4- اصلاح و تربیت 146
- 5- افزایش و تعمیق توجه 146
- 3- احساس آرامش و امنیّت روانی 146
- 2- افزایش یقین و ایمان شیعیان 146
- و) موانع دیدار امام زمان علیه السلام 147
- ز) آسیب های بحث دیدار 148
- 1- ترویج خرافات 148
- اشاره 148
- 3- افراط و تفریط در نقل تشرفات 149
- عرصه های پژوهش 151
- اشاره 153
- مفهوم انتظار 154
- وجوب انتظار موعود 155
- فضیلت انتظار 157
- اشاره 159
- آثار انتظار 159
- 1- صبر 159
- 2- امید 160
- 3- اصلاح و خودسازی 161
- 5- تربیت منتظران راستین 162
- 4- آماده کردن خود برای پیوستن به امام علیه السلام 162
- وظایف منتظران 163
- مناجات منتظران 163
- 1- دعا برای سلامتی حضرت 163
- 2- دعا برای تجدید عهد و پیمان با حضرت 164
- 3- دعا برای ظهور حضرت 165
- 4- دعا برای جزو یاران و همراهان حضرت بودن 166
- عرصه های پژوهش 167
- اشاره 169
- اشاره 170
- اهمیّت موضوع 170
- 1- آیه ی 54 سوره ی مائده 172
- اشاره 172
- الف) اوصاف و ویژگی های یاوران امام مهدی علیه السلام در قرآن 172
- 2- آیه ی 105 سوره ی انبیاء 173
- 3- آیه ی 62 سوره ی یونس 174
- 5- آیه ی 200 سوره ی آل عمران 175
- 6- آیه ی 148 سوره ی بقره 175
- ب) ویژگی های یاوران حضرت در آیینه ی روایات 176
- 1- بینش عمیق 176
- اشاره 176
- الف) بینش عمیق نسبت به حق تعالی 176
- ب) بینش عمیق نسبت به امام علیه السلام 177
- ج) بینش عمیق نسبت به انسان و هستی 177
- 2- عبادت و بندگی 178
- 3- مَحبّت 179
- 5- شجاعت 180
- 4- اطاعت 180
- 6- بردباری 181
- 8- ایثار 182
- 7- یک دلی 182
- 9- علم و بصیرت 183
- 10- نظم 183
- عرصه های پژوهش 185
- اشاره 187
- شرایط ظهور 189
- تعریف 189
- اشاره 189
- تفاوت 189
- الف) قانون جامع 190
- ب) رهبری 191
- ج) یاران 191
- د) آمادگی و پذیرش عمومی 192
- 1- نشانه های حتمی 194
- اشاره 194
- اشاره 194
- ب) خسف بیداء 195
- الف) خروج سفیانی 195
- ج) خروج یمانی 196
- ه) قتل نفس زکیه 198
- عرصه های پژوهش 200
- اشاره 202
- هدف تشکیل حکومت 203
- اشاره 205
- 1. احیای کتاب و سنت 205
- برنامه های حکومت 205
- 2. گسترش معرفت و اخلاق 205
- اشاره 205
- الف) برنامه ی فرهنگی 205
- 3. نهضت علمی 206
- 4. مبارزه با بدعت ها 206
- 2. توزیع عادلانه ی ثروت 207
- ب) برنامه ی اقتصادی 207
- اشاره 207
- 1. بهره وری از منابع طبیعی 207
- ج) برنامه ی اجتماعی 208
- 2. مبارزه با فساد و رذایل اخلاقی 208
- 1. احیا و گسترش امر به معروف و نهی از منکر 208
- اشاره 208
- دستاوردهای حکومت 209
- 1- عدالت فراگیر 209
- 4. عدالت قضایی 209
- اشاره 209
- 2- رشد فکری و اخلاقی و ایمانی 210
- 3- اتحاد و همدلی 211
- 4- سلامت جسمی و روانی 211
- 5- خیر و برکت فراوان 211
- 7- حاکمیت اسلام و نابودی کفر 212
- 6- ریشه کن شدن فقر 212
- 9- گسترش دانش 213
- 8- امنیّت عمومی 213
- اشاره 214
- الف) قلمرو و مرکز آن 214
- ویژگی های حکومت 214
- ب) مدت حکومت 215
- ج) سیره ی حکومتی امام 216
- اشاره 216
- 1. سیره ی جهادی و مبارزاتی 216
- 3. سیره ی مدیریتی امام 217
- 2. سیره ی قضایی امام 217
- 4. سیره ی اقتصادی امام 217
- ه) مقبولیت عمومی 218
- د) سیره ی شخصی امام 218
- عرصه های پژوهش 220
- اشاره 222
- معنای رجعت 223
- ویژگی های رجعت 224
- الف) دوره ی پیدایش عقیده ی رجعت 225
- تاریخچه ی رجعت 225
- اشاره 225
- ب) دوره ی رشد و بالندگی عقیده ی رجعت (95 تا 260 ه .ق) 227
- ج) دوره ی گسترش و تکامل (260 ه ق به بعد) 228
- اهمیّت رجعت 229
- ب) اعتقاد به رجعت، ویژگی شیعه 229
- الف) رجعت، یوم الله 229
- ج) اعتقاد به رجعت، شرط ایمان 229
- معاد و رجعت 230
- د) انکار رجعت، انکار قدرت خداوند 230
- اشاره 231
- 1- ذلّت کفّار و منافقین و عزّت مؤمنین 231
- 3- تحقق وعده های خداوند در قرآن 232
- 4- نصرت دین و حکومت عدل جهانی 233
- اشاره 234
- 1- رجعت در قرآن 234
- الف) رجعت در امّت ها ی پیشین 234
- ب) وقوع رجعت در آینده (قبل از قیامت) 236
- 2- رجعت در روایات 239
- 2- زیارت آل یس 240
- 1- زیارت جامعه ی کبیره 240
- اشاره 240
- تصریح ادعیه و زیارات به عقیده ی رجعت 240
- 4- زیارت امام حسین علیه السلام 241
- 6- زیارت حضرت بقیّه الله علیه السلام در روز نیمه ی شعبان 241
- 5- زیارت وارث 241
- 1- امید و حرکت 242
- 3- تسکین دل مؤمنان 242
- آثار رجعت در زندگی معتقدان 242
- 2- ایجاد روحیه ی استقامت برای مؤمنان 242
- عرصه های پژوهش 244
- اشاره 246
- آگاهی از شیعیان 247
- امان زمین 247
- حفظ شیعیان 248
- حضرت فاطمه علیها السلام الگوی امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف 248
- سعادت دیدار 248
- وجود همیشگی امام 249
- فضیلت تسبیح تربت سیّد الشّهداء 249
- نماز اول وقت 249
- کیفیت در خواست حاجت 250
- عاقبت به خیری 250
- به سوی او 250
- نابودی باطل 251
- مشیّت خداوند و خواست اهل بیت علیهم السلام 251
- عمل به سنّت مبنای مودّت 251
- حکم منکرین امام زمان علیه السلام 252
- نهی از تکلّف 252
- آزار دهندگان امام زمان علیه السلام 252
- نهی از تشکیک 253
- حرمت اموال مردم 253
- دعا برای تعجیل فرج 253
- دفع بلا از شیعه 253
- استغفار در حق یکدیگر 254
- استغفار سبب غفران 254
- برآوردن حاجات مردم 254
- سجده ی شکر 255
- فلسفه ی امامت 255
- اهل بیت محور حق 255
- غیبت از مقدرات الهی است 256
- امید به اجابت دعا 256
- بهره مندی انسان از امام غایب 256
- دعا برای فرج 257
الی مَتی أحارُ فِیکَ یا مَولای؟
غیبت امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف یک واقعیت مسلّم است که توسط پیغمبر اکرم صلی الله علیه و آله و امامان معصوم علیهم السلام پیش بینی شده و موضوع جدیدی نیست؛ بلکه ریشه ی عمیق دینی دارد.
مفهوم غیبت برای کسی استعمال می شود که مدّتی در جایی حضور دارد، بعد در آن محل حاضر نمی شود و در فرهنگ مهدویّت، به معنی پوشیده بودن از دیدگان است و واژه ای است که از حیث مفهوم در مقابل «ظهور» است نه در مقابل «حضور»، درباره ی حقیقت غیبت امام مهدی علیه السلام و چگونگی پنهان زیستن آن حضرت، دو دیدگاه وجود دارد:
1- دیده نشدن امام علیه السلام
اولین دیدگاه، همان است که به طور متداول در ذهن ها در مورد غیبت آن حضرت، وجود دارد؛ یعنی این که امام مهدی علیه السلام در طول مدت غیبت خویش، از نظرهای مردم به دور بوده و اگر چه حضرت در این مدت مردم را می بینند و از حال آن ها با خبر می شوند، اما کسی توان دیدن ایشان را نداشته و با حضرتش مواجه نمی شود.
امام صادق علیه السلام می فرمایند:
«یَفقِدُ النّاسُ إمامهُم، یَشهُدُ المواسِمَ [المَوسِمَ] فَیرَاهُم و لایَرَونَهُ»؛(1) «در زمان غیبت مردم امام خویش را نمی یابند، با این که او در موسم (حج) حاضر می شود و مردم را می بیند اما کسی او را نمی بیند.»