- مقدّمه مؤلّف 1
- درباره نویسنده 5
- « باب اول » 7
- « باب دوم » 10
- « باب سوم » 11
- « باب چهارم » 12
- « باب پنجم » 13
- « باب ششم » 14
- « باب هشتم » 19
- « باب نهم » 20
- « باب دهم » 21
- « باب یازدهم » 23
- « باب دوازدهم » 24
- « باب سیزدهم » 25
- « باب چهاردهم » 26
- « باب پانزدهم » 26
- « باب شانزدهم » 27
- « باب هفدهم » 28
- « باب هجدهم » 28
- « باب نوزدهم » 29
- « باب بیستم » 30
- « باب بیست و یکم » 31
- « باب بیست و دوم » 31
- « باب بیست و سوم » 32
- « باب بیست و چهارم » 32
- « باب بیست و پنجم » 33
این حدیث حسن است و حافظ ابونعیم در عوالی خودواحمد بن حنبل در مسند خود آورده است و مراد آن حضرت از اینکه فرمود : «عیسی در آخر آن است»، این نیست که عیسی علیه السلام پس از مهدی علیه السلام باقی می ماند زیرا پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «بعد از مهدی علیه السلام خیری در زندگی [ یا ] در زندگی کردن نیست.»
در روایات هست که مهدی علیه السلام امام آخرالزمان است و بر این اساس امامی پس از او نخواهد بود. و اگر گفته شود: عیسی علیه السلام پس از مهدی علیه السلام امام امت خواهد بود می گویم: این سخن جایز نیست، زیرا خود آن حضرت صریحآ فرمودند: «پس از مهدی، در زندگی خیری نخواهد بود» ، و اگر عیسی علیه السلام در میان مردم باشد جایز نیست که گفته شود خیری در زندگی آنان نیست و نیز نمی توان گفت که: عیسی علیه السلام نایب و جانشین مهدی علیه السلام است زیرا مقام عیسی علیه السلام بالاتر از این است و نیز جایز نیست که گفته شود او امت مستقلی خواهد داشت زیرا توهم را ایجاد می شود که مذهب محمدی صلی الله علیه و آله و سلم به مذهب عیسوی تغییر یافته و این (عین) کفر است، پس واجب است که این حدیث را به اینصورت حمل کنیم که: پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم اولین دعوت کننده به اسلام و مهدی اوسط دعوت کنندگان و مسیح علیه السلام آخرین دعوت کنندگان است و به عقیده من معنای روایت همین است.
احتمال دارد که معنای حدیث این باشد: مهدی اوسط این امت یعنی بهترین آن است، زیرا امام امت است و پس از او عیسی علیه السلام نازل می شود، در حالیکه آن حضرت را تصدیق می کند و یار و یاور او خواهد بود و برای امت اسلام صحت گفتار و ادعای مهدی علیه السلام را تبیین و آشکار می کند، پس بنابراین مسیح علیه السلام آخرین تصدیق کنندگان است.
« باب سیزدهم »
«کنیه آن حضرت، و این که خوی مهدی علیه السلام شبیه پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم است»
حافظ ابوالحسن محمد بن ابی جعفر قرطبی از حذیفه: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «اگر از عمر دنیا جز یک روز باقی نماند خداوند در آن روز مردی را برانگیزد که هم نام و هم اخلاق من است، کنیه اش ابوعبدالله است، و مردم میان رکن ومقام بااو بیعت می کنند. خداوند به وسیله او دین را باز می گرداند و برای او فتح عظیم می کند و در روی زمین کسی باقی نمی ماند مگر آن که گوینده ی «لا اله الا الله» می شود.» سلمان در این هنگام برخاست و عرض کرد: ای رسول خدا، او از نسل کدام فرزندت می باشد؟ فرمود: «از نسل این فرزندم» و با دست خود به [دوش]