آخرین انقلاب، انقلابی آخر : رویکردی تطبیقی بر اندیشه مهدویت صفحه 306

در فرهنگ اخلاقی صبر به معنای وادار نمودن و حبس کردن نفس به آن چه عقل و شرع اقتضا می کنند و باز داشتن از آن چه عقل و شرع نهی می کنند، اطلاق می شود. (1) صبر بر سختی ها و مصیبت ها و عدم اضطراب و پریشانی، سعه صدر است و از ابزارهای مهم و مؤثر در مدیریت به شمار می رود. اگر مدیر خانواده صبور نباشد، نظام خانواده تباه می شود. از آثار سعه صدر در خانواده، رفق و مدارا، تغافل، انتقادپذیری، وقار و متانت است که لازمه ضروری هر مدیریتی است.

3. 1. 3. امید

امید به معنای احساس راحتی قلب در نتیجه انتظار تحقق امری

که محبوب و خوشایند است (2) با مقوله انتظار ارتباطی تنگاتنگ دارد.

اگر انتظار نه یک حالت، بلکه یک عمل است: «افضل اعمال امتی

انتظار الفرج»، (3) انسان منتظر همواره امیدوارانه اقدام می کند. بنابراین

امید با «کوشایی» و اجتهاد نیز ارتباط می یابد. یکی از ویژگی های مدیر خانواده، امیدوار بودن به تحقق اهداف خانواده و از جمله تحقق ظهور است که از آثار انتظار به شمار می آید. این شور و اشتیاق و امید از مدیر به افراد خانواده نیز سرایت می کند و سبب پویایی، دوری از افسردگی و خمودی و انزوای در جامعه می شود و خانواده منفعل را به خانواده ای فعال تبدیل می گرداند.

1- راغب اصفهانی، المفردات فی غریب القرآن، ص274.
2- محمدمهدی نراقی، جامع السعادات، ج1، ص244.
3- علامه مجلسی، بحارالانوار، ج52، ص128.