- دیباچه 1
- اشاره 42
- 1. تصاویر بهشتی 45
- 2. تصاویر دوزخی 46
- 1. آفرینش 47
- 2. فناناپذیری 47
- اشاره 47
- بن مایه های مثالی 47
- اشاره 48
- یکم. کاوش 48
- دوم. نوآموزی 48
- سوم. فدا شدن و ایثار 49
- اشاره 52
- 3. زبان سمبولیک 60
- 4. زبان حقیقت مدار 64
- اشاره 68
- اشاره 72
- عناصر بنیادین 72
- 1. انگیزش وابسته به ترکیب بندی 73
- 2. انگیزش واقع گرایانه 73
- اشاره 75
- 1. تولد معجزه آمیز و زایش رازآلود 76
- 2. جست وجوگر 82
- اشاره 82
- الف) اشخاص واقعی 84
- اشاره 85
- ب) شخصیت در دنیای درام 85
- جست وجوگر به مثابه قاتل 88
- طالب حقیقت 91
- فرستاده (پیک) 92
- اشاره 92
- یکم. رساندن پیغام 93
- سوم. تحویل دادن امانت 94
- حاجت دار 95
- اشاره 95
- یکم. درخواست فرزند 96
- دوم. طلب درمان 97
- سوم. امان خواهی 98
- چهارم. طلب مال 99
- 4. مدعیان دروغین 102
- 6. بیابان 106
- اشاره 106
- «بیابان» از نگاه ادیان 107
- 7. خیمه 108
- 8. نشانه (رمز) 109
- 10. حج 112
- 11. آزمایش 113
- 12. خواب، رویا 115
- 13. حریم ایمن 118
- 15. تحفه سفر 127
- 17. تک سوار 129
- 18. وجوه مالی 130
- 19. پیمان 131
- 21. غیبت منجی 132
- اشاره 132
- 2. پنهان شدن یونس علیه السلام 135
- 3. فراق یوسف علیه السلام 136
- 4. غیبت موسی علیه السلام 136
- 5. ناپدید شدن ذوالقرنین 137
- 6. غیبت صالح علیه السلام 137
- 7. پنهان شدن ادریس علیه السلام 138
- اشاره 157
به عنوان نمونه و نایب مورد سجده قرار گرفته است. به نظر می رسد قصه منزل دادن آدم و همسرش در بهشت و سپس فرود آوردن وی به خاطر خوردن از درخت به منزله مثل و نمونه ای است که خدای تعالی وضع آدمیان را پیش از نزول به دنیا و سعادت و کرامتی که در منزل قرب داشتند و آن دار نعمت و جوار رب العالمین را به آن مثل مجسم داشته است.(1)
همین برداشت را در کلام شهید مطهری می توان جست وجو کرد. وی نیز معتقد است:
قرآن داستان آدم را - به اصطلاح - به صورت سمبولیک طرح کرده است... آدم در قرآن... یک فرد و یک شخص است و وجود عینی داشته... قرآن داستان آدم را از نظر سکونت در بهشت، اغوای شیطان، طمع، حسد، رانده شدن از بهشت، توبه و... به صورت سمبولیک طرح کرده است.(2)
4. زبان حقیقت مدار
قرآن کتابی است که هرگز باطل در آن راه نیافته، وقایع و رویدادهایی را، بر پایه واقعیت نقل می کند. آن چه به عنوان قصص در قرآن آمده، به معنای پی گیری سرگذشت پیشینیان بوده، حوادثی واقعی هستند که در امت های گذشته در بستر تاریخ، رخ داده اند. قرآن با سبک هنری خود به صورتی دل کش، رویدادهای تاریخی را روایت می کند.
روشن است، قرآن کتاب تاریخ نیست و اگر داستانی را بازمی گوید، در پی نتایج اخلاقی آن بوده، سرگذشت پیشینیان را با هدف تأثیرگذاری
1- المیزان، ج1، ص132.
2- مرتضی مطهری، مجموعه آثار، ج1، ص514 - 515، تهران: انتشارات صدرا، چاپ هشتم، 1377ش.