سیاست و مهدویت صفحه 139

ارتباطات و اطلاعات، توانسته است مکانیسم و علل پدیده-ها را کشف کند و ناشناخته ها را در قلمرو دانش خود بیاورد. در چنین شرایطی انسان ها داعیه تسلط بر جهان هستی را دارند و فراتر از زمین که اینک دهکده ای بیش جلوه نمی کند، در صدد تسخیر سیارات دیگر برآمده اند.

الف) جهانی شدن بازتاب مدرنیته

نگرش غالب اندیش مندان و نظریه پردازان غربی به جهانی شدن، بر اصول مدرنیسم مبتنی است. از این منظر جهانی شدن اوج مدرنیته تلقی می شود. در واقع جهانی شدن توانسته است بازتاب تحقق کامل تر آرمان های مدرنیته باشد. چنان که در تعریف جهانی شدن، بر عنصر آگاهی فزاینده در فرایند جهانی شدن اشاره کردیم، این دیدگاه آگاهی جدید را بر اساس اصول خویش تفسیر می کند. آگاهی فزاینده در جهانی شدن از این جهت همان عطش دانستن است که انسان مدرن از عصر روشن گری به دنبال آن بوده است.

امانوئل کانت، مهم ترین اندیش مند و فیلسوف عصر مدرن در مقاله ای کلاسیک و تأثیرگذار اعلام کرد که روشن گری عبارت است از:

...خروج آدمی از نابالغی به تقصیر خویشتن خود و نابالغی، ناتوانی در به کار گرفتن فهم خویش است بدون هدایت دیگری.

وی درجای دیگر تصریح می کند:

برای این روشنگری به هیچ چیز نیازی نیست، مگر آزادی، تازه آن هم به کم زیان بارترین نوع آن؛ یعنی آزادی کاربرد عقل خویش در امور همگانی به تمام و کمال..." .

کلام آخر کانت آن که:

... من در روشن گری بیش از هر جای دیگر بر خروج آدمی از نابالغی به تقصیر خود خویش در امور قلمرو مسائل مذهبی پای فشرده ام (کانت، 1376: 26-15؛ هم چنین نک: کاسیرر، 1372).