آثار تربیتی اعتقاد به مهدویت صفحه 65

پاسخ حضرت، نشانهای است بر اینکه امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف، مردم زمان خویش را رها نکردهاند و بر همه امور نظارت دارند و از حیث روانی و تربیتی، با دلیل و توجیه فکری و عقلانی، مردم را قانع میسازند و از گمراهی میرهانند.

- توقیع حضرت به آخرین نائب خود در اواخر غیبت صغری و عبارت «فَقَدْ وَقَعَتِ الغَیْبَهُ التّامّه...» که آغاز غیبت کبری و نشانه های آن و علائم ظهور را بیان فرمودهاند، (1) نشان میدهد که حضرت، مردم را در سرگردانی و ناآگاهی رها نکردهاند و با اعلام غیبت کبری و نشانه های آن، اظهار داشتند که منتظر باشند و بکوشند که حق را بشناسند تا گمراه نشوند.

- در ابتدای غیبت صغری، گروهی از شیعیان قم، مثل همیشه برای دیدار با امام حسن عسکری علیه السلام و تقدیم هدیه و وجوهات شرعی خود، به سامرا رفتند و در آنجا متوجه شهادت حضرت شده، با ادعای جعفر کذاب مواجه گردیدند. پس از نیافتن امام بعدی، با حیرت و سردرگمی راهی قم شدند که در بیرون شهر سامرا، پیک امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف آنان را نزد حضرت برد. حضرت به شیعیان قم فرمودند: «نماینده خود را با نام عثمانبنسعید عمری در بغداد میگذارم تا در مواقع لزوم به او مراجعه کنید». (2)

بدین طریق حضرت، شیعیان قم را با اقدامی به موقع، در راهیابی درست و شناخت ولیّ زمانشان و خارج شدن از حیرت، یاری فرمودند. به این ترتیب مردم در هنگام ناامیدی و سختی و در مشکلات علمی، مادی یا خانوادگی و... از طریق نائب با امام خود ارتباط برقرار میکردند. البته شناسایی این نائبان نیز با امدادهای غیبی ناحیه مقدسه صورت میگرفت. افزون بر این ماجرا که به «وفد قمیین» معروف است، میتوان به ماجرای حسنبننضر قمی، (3) محمدبنابراهیمبنمهزیار اهوازی (4) و ابوالعباس احمد دینوری اشاره کرد (5) که به

1- المعجم الموضوعی لاحادیث الامام المهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف، ص .1001
2- کمال الدین و تمام النعمه، ج2، ص 476، ح .26
3- همان، ص443، ح .16
4- همان، ص486، ح .8
5- محمدرضا جباری، «سازمان رهبری شیعه در عصر غیبت صغری»، مجله انتظار، ش1، سال اول، پاییز 1380، ص3.