مهدی باوری در کودکان صفحه 155

معرفتی به دنبال دارد. (1) همچنین انجام کارهایی که فراتر از توان و حوصله کودک است، مثل حضور کامل در دعای ندبه و خواندن نماز امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف.

معیار سوّم: محوریّت بر واقعی بودن

یکی دیگر از معیارهای انتخاب جنبه الگویی، آن است که غالباً و تا حدّ امکان از الگوی واقعی اتّخاذ شده باشد. البتّه با توجّه به این که کودکان به شخصیّت های تخیّلی در قالب داستان و فیلم، علاقه ی فراوانی از خود نشان می دهند، می توان در اجرای الگونمایی، از این ظرفیّت تخیّل دوستی نیز استفاده کرد. مثلاً درباره یک شخصیّت خیالیِ هم سنّ او، قصّه ای با محتوای معرّفی رفتارهای پسندیده ای که از او سر می زند بیان کنیم یا از کودک بخواهیم با بهره گیری از خلاقیّت خود، قصّه ای درباره همان محتوا بسازد. ولی به نظر می رسد از الگوهای تخیّلی صرفاً برای جلب توجّه، جذب و ایجاد هیجان در کودکان باید استفاده کرد. بر این اساس، زیاده روی در معرّفی و نمایش الگوی تخیّلی بدین صورت که تمام فضای آرمانی ذهن کودک از این نوع الگوها پُر گردد، باعث می شود او خود را در یک دنیای غیر واقعی ببیند و زمینه اندیشه های واقع مدارانه از او سلب شود و در نتیجه روند الگوبرداری مختل خواهد شد.

«تا زمانی که شخصیّت های یک داستان تنها ریشه در ذهنیّت و تخیّلات نویسنده داشته باشد و مخاطب، آنها را تنها شخصیّت های اسطوره ای و قهرمان هایی خیالی بپردازد که در مدینه ی فاضله

می زیسته اند، هیچ گاه قادر نخواهد بود تا ارتباط دقیق و کاملی با آن شخصیّت ها برقرار سازد و آن ها را سرمشق زندگی خویش قرار دهد». (2)

بنابراین، به منظور تقویت تفکّر واقع گرایی در کودک و همچنین هماهنگی و تناسب او با الگو و در ادامه تحقّق احساس اشتراک و قرابت در او نسبت به آن الگو، (3) لازم است محوریّت با الگوهای واقعی و حقیقی باشد و بیشتر، از آن ها استفاده گردد. وقتی در قرآن حکیم که مملو از آموزه های تربیت ساز برای انسان است بنگریم، درمی یابیم که فقط به

1- ر.ک: فصل دوم، گفتار سوّم، ذیل معیار «قابلیّت الگوبرداری»، ص83.
2- محمّدقاسمی، حمید، روش های تربیتی در داستان های قرآن، ص29.
3- درباره هماهنگی و وجوه اشتراک بین الگو و الگوپذیر، نکات مهمّی ذکر خواهد شد. ر.ک: همین گفتار، ذیل اصل «تناسب و هماهنگی»، صص 123-126.