مهدی باوری در کودکان صفحه 60

گفتار سوّم: گونه شناسی و گزینش آموزه مهدوی برای کودکان

یک. ضرورت گونه شناسی و گزینش

برای انتقال آموزه های مهدوی به کودکان و نهادینه سازی آن ها، افزون بر اتّخاذ روش های جذّاب، متنوّع و متناسب با دوره کودکی، باید به نوع محتوا و معیارهای انتخاب آن جهت قرارگرفتن در سامانه انتقال و آموزش به کودک نیز توجّه نمود. بازشناسی این معیارها که از اصول تربیتی و آموزشی ویژه دوره کودکی استخراج می شود، ما را به بهره بری گزینشی از معارف مهدوی رهنمون می سازد، زیرا همه آن آموزه ها برای ارائه به کودک مناسب نبوده و قابلیّت قرارگرفتن در لیست انتقال به وی را ندارند. با در نظر گرفتن معیارهای مذکور، پس از گونه شناسی و دسته بندی آموزه های مهدوی، باید تعدادی را جهت انتقال و نهادینه سازی انتخاب و گزینش نمود. موفقیّت در این امر، در گرو توجّه به اصل تفاوت های فردی و رعایت اصل تناسب است. به هر حال، شخصیّت هر کودکی در شرایط و محیط ویژه خود، شکل می گیرد و ویژگی های خاصّ خود را دارد، پس تفاوت های طبیعی، ارثی، زیستی و فرهنگی بین آنان وجود دارد. بر این اساس، باید کودک از جهات مختلف شناخته شود مانند ویژگی های ظاهری و درونی، شرایط و موقعیّت زندگی، محیط تربیتی، روحیّه او نسبت به مسایل دینی(تشنه، بی تفاوت یا فراری)، مرحله سنّی و رشد، ظرفیّت و قابلیّت و استعدادها، نیازها و مشکلات. (1)

در سیره آموزشی پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم و اهل بیت علیهم السلام نیز شواهدی مبنی بر گزینش آموزه های دینی برای انتقال به مخاطب مشاهده می شود. مثلاً ایشان برای جلب توجّه هر شخص یا گروهی به معارف دینی، افزون بر اتّخاذ شیوه ای خاص، (2) محتوای خاصّی از معارف را انتخاب و با بیانی متناسب با فهم آنان ارائه می نمودند. همچنین نسبت به ایجاد و افزایش انگیزه و