تمثیلات قرآن‌ صفحه 170

اعضائی که فیل با بزرگی خود داراست بهره برده، و علاوه بر آن از دو عضو دیگر که بالهای او هستند نیز برخوردار گردیده است!» «1» تفکّر درباره این موجود ظاهرا ضعیف که خدا آن را شبیه فیل آفریده است، انسان را متوجّه عظمت آفریدگار می‌سازد. مخصوصا خرطومش که همانند خرطوم فیل، تو خالی است و با نیروی مخصوص خون را به خود جذب می‌کند. این لوله ظریفترین سرنگهای دنیا است و سوراخ درون آن فوق‌العاده باریک است.

خدا نیروی جذب و دفع و هضم و همچنین دست و پا و گوش مناسب به او داده، بالهایی به او مرحمت کرده تا در طلب غذا پرواز کند. این حشره به قدری حساس است که به مجرّد تکان خوردن چیزی احساس خطر می‌کند و به سرعت خود را از منطقه خطر دور می‌سازد و عجب این است که در عین ناتوانی بزرگترین حیوانات را عاجز می‌کند.» «2»

علی علیه السّلام در نهج البلاغه بیان عجیبی در این زمینه دارد، ایشان می‌فرمایند:

«اگر همه موجودات زنده جهان ... جمع شوند و دست به دست هم بدهند هرگز توانائی بر ایجاد پشه‌ای ندارند، بلکه عقول آنها در راه یافتن به اسرار آفرینش این حیوان متحیّر می‌ماند، و نیروهاشان ناتوان و خسته می‌شود و پایان می‌گیرد، و سرانجام پس از تلاش، شکست خورده، اعتراف می‌نمایند که در برابر آفرینش پشه‌ای درمانده‌اند و به عجز خود اقرار می‌نمایند و حتّی به ناتوانیشان از نابود ساختن آن.» «3»

جالب آن است که برخی تمثیلات قرآنی برای به تکاپو واداشتن نیروی فکر و اندیشه انسان و تشحیذ ذهنی او، از یاد کرد برخی ابعاد و جزئیات موضوع که نیاز به تفکّر و تأمّل داشته، سرباز زده‌اند و آن موضوع را بصورت موجز و رمزگونه بیان نموده‌اند، تا اندیشه‌ها را از رکون و سکون به تحرّک واداشته و ذهنهای کنجکاو را همچون غوّاصانی

__________________________________________________
(1). تفسیر صافی، ج 1، 104.
(2). تفسیر نمونه، ج 1، ص 150.
(3). نهج البلاغه، خطبه 186.