تمثیلات قرآن‌ صفحه 188

قرآن با عرضه چنین بینشی در مورد دنیا، زمینه دگرگونی و تحوّل را در انسان فراهم می‌آورد. دنیا را سرای الم دیدن، آمادگی برای پذیرش دشواریها و رنجها را در انسان به وجود می‌آورد و صبر در شداید و قدرت رویارویی با مشکلات را میسر می‌گرداند.

همچنین دریافتن اینکه دنیا سرای امل است و دانستن اینکه کالای آن در زرورق آرزو پیچیده شده است، انسان، را در معامله هشیار می‌کند تا برای آن بهای گزاف نپردازد و جلوه‌های آن را به جدّ نگیرد و امل را واگذارد و به گرفتن «نصیب» خویش کفایت کند. «1»

قرآن می‌آموزد که دنیا آرایش شده است، خاصه که آرایش، گاه زیبایی نیست، بلکه پوششی است بر زشتی و آن هم پوششی بی‌دوام و بی‌رنگ و این سزاوار آن نیست که مورد «امل» قرار گیرد. «2»

خداوند متعال در قالب تمثیلاتی شیوا و گویا، چهره دنیا و جلوه‌های رنگارنگ و ناپایدار آن را ترسیم نموده است و جالب آن است که در هر یک از این تمثیلات، سیمائی از زندگی گیاهان را به تصویر کشیده است. چرا که می‌دانیم، بررسی تاریخ پر ماجرای عمر یک انسان یا یک نسل که گاهی یکصد سال طول می‌کشد، برای افراد عادی کار آسانی نیست، امّا هنگامی که صحنه‌ای همانند زندگی بسیاری از گیاهان که در چند ماه خلاصه می‌شود (از تولّد و رشد و نموّ و زیبائی و سپس نابودی) در مقابل او قرار دهند بسیار راحت می‌تواند چگونگی زندگی خود را در این آیینه شفاف ببیند. «3»

قرآن کریم برای آنکه پرده‌های غرور و غفلت را از مقابل دیده غافلان و مغروران به دنیا کنار زند و ناپایداری و زودگذر بودن دنیا را ترسیم نماید، مثالهای ذیل را که هر یک همچون تابلوهای زنده‌ای تصویرگر حقیقت دنیا هستند در پیش روی آدمی قرار می‌دهد.

__________________________________________________
(1). و لا تنس نصیبک من الدّنیا. قصص/ 77.
(2). نگاهی دوباره به تربیت اسلامی، ص 79 و 80. با تلخیص.
(3). تفسیر نمونه، ج 8، ص 264.