تمثیلات قرآن‌ صفحه 223

«اراده» او هماهنگ است، همچنین تولّد عیسی از مادر و بدون پدر، مسئله محالی نخواهد بود، بلکه آفرینش آدم به مراتب شگفت انگیزتر است، پس اگر بنا شود این دلیل بر الوهیّت باشد، آدم به این موضوع سزاوارتر است. «1»

لذا ما هر قدر بخواهیم در برابر افراد لجوج بگوییم که این کار (خلقت عیسی بدون پدر) در برابر قدرت بی‌پایان خدا کار ساده‌ای است، باز ممکن است بهانه‌گیری کنند. امّا هنگامی که به آنها بگوییم آیا قبول دارید که آدم و انسان نخستین، از خاک آفریده شده است؟ خداوندی که چنین قدرتی دارد چگونه نمی‌تواند انسان را از بشری بدون پدر متولّد سازد؟ «2» به گفته زرکشی:

«این تشبیه قرآن، تشبیه امری غریب به غریب‌تر از خود است. زیرا گرچه خلقت عیسی علیه السّلام بدون پدر یک امر عجیب و شگفت بشمار می‌رود لیکن از آن شگفت‌تر خلقت آدم است که از خاک آفریده شد و پدر و مادری در خلقت او نقش نداشت. لذا از این تشبیه می‌توان بعنوان بهترین ابزار برای تأثیرگذاری بر مخاطب و خاموش نمودن خصم و فائق آمدن به روی بهره جست.» «3»

گفتنی است ائمه اطهار علیهم السّلام نیز در روشهای تربیتی خود و در میدان مناظره و محاجّه با مخالفان، به تأسّی از قرآن، از تمثیلهای زنده و تأثیرگذاری بهره جسته‌اند، که هم مسائل پیچیده را در آستانه حس قرار داده و هم چون پتکی، شیشه استدلالهای دشمن را خرد نموده است.

از جمله در روایتی آمده است که:

روزی ابن ابی العوجاء (که پیشوای زنادقه و ملحدین عصر خود بود) به نزد امام صادق علیه السّلام آمد و گفت: نظر تو درباره این آیه چیست که می‌گوید: «در هر زمان که

__________________________________________________
(1). تفسیر نمونه، ج 2، ص 436.
(2). همان، ج 10 ص 174.
(3). البرهان فی علوم القرآن، ج 3، ص 477.