نظریه پردازی درباره آینده جهان صفحه 50

1- 39. الیوم الموعود، ص 72.

صورت نفی بروز می کند می بینیم که چگونه با زمان متبدّل شده و به نوع جدیدی متحوّل می شود که همان نفی خودش می باشد، و این سلسله از نفی نهایت ندارد. و اشتباه است اگر ما گمان کنیم که این تکامل و پیشرفت بدون تناقضات و تضادها پدید می آید. واقع مطلب آن است که پیشرفت و تکامل و حرکت به جلو از راه نفی به صورت تناقض به اتمام می رسد».(1)

2 - تکامل دیالکتیک تاریخی

تاریخ نیز جزئی از طبیعت است و ناچار چنین سرنوشتی دارد.

مرحوم شهید مطهری رحمه الله درباره تکامل دیالکتیک تاریخی می فرماید: «تاریخ یک جریان دائم و یک ارتباط متقابل میان انسان و طبیعت و انسان و اجتماع، و یک صف آرایی و جدال دائم میان گروه های در حال رشد انسانی و گروه های در حال زوال انسانی است که در نهایت امر در یک جریان تند و انقلابی به سود نیروهای در حال رشد پایان می یابد، و بالأخره یک تکاپوی اضداد است که همواره هر حادثه به ضدّ خودش و او به ضدّ ضد تبدیل می گردد و تکامل رخ می دهد.

اساس زندگی بشر و موتور به حرکت در آورنده تاریخ او کار تولیدی است. کار تولیدی اجتماعی در هر مرحله از رشد باشد مناسبات اقتصادی ویژه ای میان افراد ایجاب می کند، و آن مناسبات اقتصادی مقتضی یک سلسله مناسبات دیگر اعم از اخلاقی و سیاسی و قضایی و خانوادگی و غیره است که آن ها را توجیه نماید. ولی کار تولیدی در یک مرحله خاص از رشد ثابت