چشم اندازی به حکومت مهدی (عج) صفحه 37

امنیت راه‌ها

درباره امنیّت راه‌ها در حکومت حضرت مهدی (عج) روایات بسیاری رسیده است که به گفتن چند روایت بسنده می‌کنیم:پیامبر اکرم (ص) می‌فرماید: «حکومت مهدی (عج) به گونه‌ای است که دو زن شبانه حرکت کرده، مسافرت می‌کنند و از بی‌عدالتی و ستم هراسی ندارند». [575] .نیز آن حضرت می‌فرماید: «به یقین خداوند، این امر (دین خود) را به پایان می‌رساند؛ به‌گونه‌ای که شخص سواره در شب از صنعا به حضرموت مسافرت می‌کند و جز خدا، از کسی ترس ندارد». [576] .شاید گفتن نام این دو سرزمین به لحاظ داشتن بیابان‌های ترسناک باشد که گاهی از آن به‌مفازه تعبیر شده است و به دلیل تفأل زدن به پیروزی و جان سالم به در بردن از آن بیابان‌هامی‌باشد.امام باقر (ع) می‌فرماید: «به خدا سوگند، یاران مهدی آن اندازه می‌جنگند تا خدا به یگانگی پرستیده شود و به او شرک نورزند و تا آن‌جا که پیرزنی سالخورده و ناتوان از این‌سوی جهان به آن سوی رهسپار شود و کسی متعرّض او نشود». [577] .شخصی از حضرت صادق (ع) پرسید: چرا آرزوی ظهور حضرت قائم (ع) را داشته‌باشیم؟ آیا در دوران غیبت مقام والایی داریم؟ حضرت فرمود: «سبحان اللَّه! آیادوست نداری که امام، عدالت را در جهان بگستراند و امنیّت را در راه‌ها برقرار کند وباحکم منصفانه با ستمدیده رفتار نماید و به او یاری رساند؟» [578] .یکی از یاران امام صادق (ع) می‌گوید: روزی ابوحنیفه نزد امام صادق (ع) آمد. حضرت خطاب به او فرمود: «این آیه که می‌فرماید: (سیروا فیها لیالی و أیّاماً آمنین؛ [579] در زمین شبانه روز سیر کنید در حالی که در امان باشید.)» درباره چه سرزمینی است؟»ابوحنیفه گفت: گمان دارم بین مکه و مدینه باشد.حضرت به یارانش رو کرد و فرمود: «آیا می‌دانید که مردم در بین این راه، مورد تعرّض راهزنان قرار می‌گیرند و اموال آنان به غارت برده می‌شود و افراد امنیّت ندارند و کشته می‌گردند؟»اصحاب پاسخ دادند: آری، چنین است و ابوحنیفه سکوت کرد.حضرت بار دیگر از او پرسید: «این آیه که خداوند می‌فرماید: (و من دخله کان آمناً؛ [580] هرکس در آن وارد شود، در امان خواهد بود). درباره کدام نقطه از زمین است؟»ابوحنیفه گفت: کعبه است.امام فرمود: «آیا می‌دانی که حجاج بن یوسف ثقفی کعبه را برای سرکوبی ابن‌زبیر به منجنیق بست و او را کشت. آیا او در جای امن بود؟»ابوحنیفه سکوت کرد و دیگر سخن نگفت.چون او از جلسه بیرون رفت؛ ابوبکر حضرمی به حضرت عرض کرد: فدایت شوم!پاسخ این دو پرسش چیست؟امام صادق (ع) فرمود: «ای ابابکر! مراد از آیه اوّل، همراهی با قائم ما اهل بیت است. نیز سخن خداوند که فرمود: هر کس در آن وارد شود در امان است یعنی کسی که دست بیعت به او دهد و در بیعت حضرتش وارد شود و از یاران و اصحاب حضرتش گردد، در امان خواهدبود».علی بن عقبه از پدرش نقل می‌کند: روزگاری که حضرت قائم ظهور می‌کند، به عدالت حکم می‌نماید و ستم در حکومتش برچیده می‌شود وبه سبب وجود آن حضرت راه‌ها و جاده‌ها امن می‌گردد. [581] .قتاده می‌گوید: حضرت مهدی (عج) بهترین انسان‌هاست.... در زمان او زمین از چنان امنیّتی برخوردار می‌گردد که زنی به همراه پنج زن دیگر، بدون همراه داشتن مردی، به حج می‌روند و از چیزی ترس ندارند. [582] .عدی بن حاتم می‌گوید: به یقین روزی فرا می‌رسد که زنی ناتوان، به تنهایی از حیره (در نزدیکی نجف) به زیارت خانه خدا می‌رود و از کسی جز خدا نمی‌ترسد. [583] .

امنیت قضایی

یکی از اموری که پس از ظهور امام (عج) مطرح است، مجازات افرادی است که جهان را سراسر ناامن کرده، میلیون‌ها کشته و زخمی و معلول بر جای گذاشته‌اند و نابسامانی‌های مادی و معنوی را پدیدآوردند. آنان جنایتکارانی هستند که جهان را به آن وضعیت اسفبار کشانده‌اند.پس از ظهورحضرت،تعقیب، دستگیری و محاکمه آنان امری حتمی است؛ زیرا اجرای حدود الهی، یکی از واجبات مهم به شمار می‌رود؛ به ویژه در روزگار حضور امام‌معصوم و حضرت بقیة اللَّه در زمین که طبق کتاب خدا و به دور از هر گونه هواهای نفسانی، حدود اجرامی‌شود.در آن عصر برای سرپرستی این وظیفه مهم، از افرادی استفاده می‌شود که علاوه بر تسلّط کامل بر مبنای اسلامی و فقهی، از نظر پیشینه نیز کم‌ترین ایراد و اشکالی بر آنان وارد نباشد. در روایات به تسلّط آنان به کارهای قضایی و پیشینه و ویژگی‌های فردی آنان اشاره شده است که به بازگویی چند روایت در این زمینه می‌پردازیم:امام صادق (ع) می‌فرماید: «هنگامی که قائم آل محمد (ص) قیام کند، از پشت کعبه هفده نفر را بیرون می‌آورد. پنج نفر از قوم موسی هستند که به حق قضاوت می‌کنند... و هفت نفر از اصحاب کهف، یوشع وصی موسی، مؤمن آل‌فرعون، سلمان فارسی، ابودجانه ومالک‌اشتر». [584] .ابوبصیر از امام صادق (ع) پرسید: آیا جز این گروه (سی صد و سیزده نفر) افراد دیگری در پشت کعبه نیستند؟ حضرت فرمود: «آری، مؤمنان دیگری نیز هستند؛ ولی این گروه‌فقها، نخبگان، حاکمان و قاضیانی خواهند بود که پیش رو (سینه) و پشت سرشان را حضرت دست می‌گذارد ومسح می‌کند و در پی آن، هیچ قضاوتی بر آنان دشوار نخواهدبود». [585] .در بحارالانوار آمده است: آنان یاوران مهدی وحاکمان روی زمین خواهند بود. [586] .صادق اهل بیت (ع) می‌فرماید: «آن‌گاه که حضرت قائم (عج) قیام کند، برای هر مرز و بومی از زمین، فرمانروایی تعیین می‌کند و به او می‌فرماید: برنامه کار تو در دست تو است و چنان‌چه در هنگام انجام وظیفه، مشکلی پیش آمد که حکم آن را ندانستی، به کف دستت بنگر و بر طبق آن چه در آن می‌یابی، رفتار نما00000110000012». [587] .ممکن است فهمیدن حکم مشکلات به وسیله کف دست، کنایه از سرعت ارتباط با حکومت مرکزی و کسب تکلیف برای رفع مشکل باشد یا اشاره به مهارت خیره کننده مسؤولان بر کار داشته باشد که با یک نگاه می‌توانند اظهار نظر کنند وشاید به وسیله معجزه مشکل حل شود که عقل بشر از فهم آن ناتوان است.امام باقر (ع) می‌فرماید: «پس از ظهور مهدی (عج) هیچ حقّی از کسی بر عهده دیگری نمی‌ماند، مگر آن که حضرت آن را باز می‌ستاند و به صاحب حق می‌دهد». [588] .امام صادق (ع) می‌فرماید: «هنگامی که قائم آل محمد (ص) قیام کند، به حکم و قضاوت‌داود پیامبر، قضاوت می‌کند و به شاهد و برهان نیازی ندارد. خداوند (احکام‌الهی را) به او الهام می‌کند و او نیز بر طبق دانش خود رفتار می‌نماید و بر طبق آن قضاوت می‌کند». [589] .جعفر فرزند سیار شامی می‌گوید: اندازه و حدود پس‌گیری حقوق از بین رفته (در روزگار مهدی (عج) بدان اندازه است که اگر حقّی از کسی در زیر دندان دیگری باشد، حضرت آن را باز می‌ستاند و به صاحبش باز می‌گرداند. [590] .البته این گونه رفتار کردن با حقوق مردم، شایسته دادگاه‌هایی است که در حکومت مهدی (عج) باشند و قاضیان آن افرادی مانند: سلمان، مالک اشتر، بزرگانی از قوم موسی و... باشند و رهبری دستگاه قضایی نیز با خود حضرت باشد. طبیعی است که دیگر جای‌نگرانی از نابود شدن حقوق، باقی نمی‌ماند؛ هم‌چنان‌که جمله «اگر زیر دندان دیگری حقّی از کسی باشد باز می‌ستاند»، گویای این حقیقت است.

اقتصاد

اشاره

حکومت اگر پشتوانه‌ای از سوی خداوند داشت واحکام و مقرّرات الهی را در جامعه اجرا کرد، مردم نیز به برکت آن دگرگون می‌گردند و به تقوا و نیکی روی می‌آورند و درنتیجه نعمت‌های خداوند، از همه سوی بر بندگان سرازیر می‌شود.در قرآن کریم می‌خوانیم: (وَلَوْ أنَّ أهْلَ القُری آمَنُوا و اتَّقوا لَفَتَحْنا عَلَیهم برکاتٍ من السَّماءِ والأرضِ؛ [591] اگر مردم شهر و دیار ایمان آورند وتقوا پیشه سازند، ما درهای برکات زمین و آسمان را بر آنان می‌گشاییم).در حکومت مهدی (عج) که مردم به اطاعت خداوند روی می‌آورند و بر فرمان حجّت‌خدا گردن می‌نهند، دیگر دلیلی ندارد که زمین و آسمان از برکاتش بر بندگان خدا مضایقه کنند. از این رو، باران‌های موسمی شروع به باریدن می‌کند، رودخانه‌ها پر از آب می‌شود، زمین‌ها حاصلخیز می‌گردد و کشاورزی شکوفإ؛غ‌غ می‌گردد، باغ‌ها سرسبز و پر از میوه می‌شود، بیابان‌هایی مانند مکه و مدینه که هرگز سبزی را به خود ندیده است، به‌یک‌باره به نخلستان تبدیل می‌گردد و دامداری گسترش می‌یابد.اقتصاد جامعه شکوفا گشته، فقر و تنگدستی رخت بربسته، آبادانی همه‌جا به چشم می‌خورد و بازرگانی رونقی شایان توجّه می‌یابد.در خصوص شکوفایی اقتصادی در روزگار امام عصر (ع) روایات بسیاری رسیده است که در هر زمینه به گفتن چند روایت بسنده می‌کنیم:

شکوفایی اقتصاد و رفاه اجتماعی

اشاره

آن‌چه از روایات در این‌زمینه استفاده می‌شود، این است که در اثر بهبود وضع اقتصادی، فقر و تهیدستی از جامعه بشری ریشه کن می‌شود و به شخص نیازمند به اندازه‌ای مال و ثروت داده می‌شود که توان بردن آن را نداشته باشد و وضعیت عمومی جامعه چنان بهبودمی‌یابد که دارندگان زکات برای رساندن آن به نیازمندان به رنج می‌افتند.