غیبت، انتظار، ظهور صفحه 18

شرط یاری

اخلاص و خیر خواهی و تقوی: «انّ اللّه قنعنا بعوائد احسانه و فوائد امتنانه، وصان انفسنا عن معاونة الاولیاء، الاّ عن الاخلاص فی النیّة وامحاض النّصیحة والمحافظة علی ما هو أتقی و أبقی و أرفع ذکراً».«به یقین، خداوند ما را به لطف و احسان مکرّر خویش و به بهره های انعام و کرم خود، راضی و خوشنود ساخته، و ما را نیازمند یاری دوستان قرار نداده، مگر آن یاری که از روی اخلاص در نیّت و خیرخواهی محض صورت گیرد و در آن، بر آنچه به تقوای الهی و بقای نزد خدا و رفعت جایگاه، نزدیک تر است، محافظت شود.» اتحاد و اجتماع دلها: «ولو انّ اشیاعنا ـ و فقهم اللّه لطاعته ـ علی اجتماع من القلوب فی الوفاء بالعهد علیهم لما تأخّر عنهم الیمن بلقائنا».«اگر شیعیان ـ که خدا برای اطاعت خود توفیق شان دهد ـ در راه وفای به پیمانی که بر عهده دارند همدل و همراه می شدند، سعادت دیدار ما برای ایشان به تأخیر نمی افتاد.» پرداخت حقوق الهی: «انّه من اتّقی ربّه من اخوانک فی الدّین و اخرج مما علیه الی مستحقیه کان آمناً فی الفتنة المبطله».«همانا هر یک از برادران دینی تو، پرهیزگار باشد و حقوق الهی را که برعهده دارد به مستحقین آن بپردازد ـ به برکت دعا و یاری ما ـ در فتنه های باطل کننده و ویرانگر، ایمن و محفوظ خواهد ماند.» پرهیز از گناه: «فما یحبسنا عنهم الاّ ما یتّصل بنا مما نکرهه ولانؤثره منهم».«ما را ـ از دیدار و یاری شیعیان مان ـ باز نمی دارد مگر آنچه از کردارهای ناپسند آنان به ما می رسد که برای ما ناخوشایند است و توقّع آن را از ایشان نداریم.»

درباره ظهور

وابستگی به اراده خدا: «و امّا ظهور الفرج، فانّه الی اللّه».«امّا امر ظهور فرج، بسته به اراده خداست.» [146] .ناگهانی بودن: «فانّ أمرنا بغتة فجأة، حین لاتنفعه توبة... کذب الوقّاتون».«نسبت به گذشته، کسی را سود نبخشد... یقین کنندگان وقت ظهور، دورغگویند.» [147] .رهایی از طواغیت: «و إنّی أخرج حین أخرج ولابیعة لأحد من الطّواغیت فی عنقی».«به یقین، من در حالی قیام خواهم کرد که بیعت هیچیک از طاغوتهای دوران برگردنم نباشد.» [148] .حادثه ای در مکّه: «وآیة حرکتنا من هذه اللّوثة حادثة بالحرم المعظّم، من رجس منافق مذمّم، مستحل للدّم المحرّم، یعمد بکیده أهل الایمان».«نشانه حرکت ما از این خانه نشینی، واقعه ای در حرم با عظمت مکّه است. حادثه ای که در اثر پلیدی شخصی منافق و نکوهیده پدید می آید، که خونریزی را حلال می شمارد و با مکر و نیرنگ، قصد جان مؤمنان می نماید. [149] .یاران وقت ظهور: «فاذا أذنت فی ظهوری فأیّدنی بجنودک واجعل من یتبعنی لنصرة دینک مؤیّدین و فی سبلک مجاهدین».«خدایا زمانی که اجازه ظهور به من می دهی، مرا به لشکریان خود یاری فرما، همه کسانی را که برای یاری دین تو، به پیروی از من بر می خیزند تأیید کن و آنان را جهادگر در راه خودت قرار بده.» [150] .

درباره اهلبیت

واسطه آفرینش ورزق: «و امّا الائمة (علیهم السلام) فانّهم یسألون اللّه تعالی فیخلق، و یسألونه فیرزق ایجاباً لمسئلتهم واعظاماً لحقهم».«امّا امامان (علیهم السلام) از خدای تعالی در خواست می کنند و خداوند به خاطر اجابت در خواست آنان و بزرگداشت حق ایشان، موجودات را می آفریند و روزی می بخشد.» [151] .الگو بودن زهرا سلام اللّه علیها: «و فی ابنة رسول اللّه صلی اللّه علیه وآله و علیها إلیّ أسوة حسنة».«و در دختر رسول خدا که درود بر او و پدرش و خاندانش باد، برای من اسوه و الگویی نیکوست.» [152] .عزاداری امام حسین (علیه السلام): «فلئن اخّرتنی الدّهور، و عاقنی عن نصرک المقدور، و لم اکن لمن حاربک محارباً و لمن نصب لک العداوة مناصباً، فلأندبنّک صباحاً و مساء ولأبکینّ علیک بدل الدّموع دماً».«اگر چه روزگار مرا به تأخیر انداخت، و تقدیر الهی مرا از یاری تو بازداشت و نبودم تا با آنان که علیه تو جنگیدند بجنگیم، و با کسانی که به دشمنی تو برخاستند بستیزم، در عوض هر صبح و شام بر تو ناله می کنم و بجای اشک در عزای تو خون از دیده می بارم.» [153] .دیشب به یاد روی تو خون می گریستم از من مپرس بی تو که چون می گریستمای کاش تا که بودی و می دیدی از غمت هردم چسان زسوز درون می گریستمتا صبح در فراق تو ای یار مهربان فریادمی کشیدم و خون می گریستمهرشب زهجر ماه رخت، ناله سرکنم سیلاب خون زچشم، روان تاسحر کنمدر جستجوی گوهر وصل تو تابه کی این دل به موج اشک غمت غوطهور کنمروی زمین ز سیل سر شکم پر آب شد خاکی نماند تا که زهجرت به سر کنمجانم به لب رسید و در این حسرتم هنوز کاید دمی که سیر به رویت نظر کنمشرمنده از گناه به راهت نشسته ام کو قدرتی که از سرکویت گذرکنمگرجان و دل ز آتش هجر تو سوخت، من حاشا هوای وصل تو از سر بدر کنم

پاورقی

[1] منتخب الاثر صفحه 332.
[2] منتخب الاثر صفحه 341 ـ کمال الدین صفحه 430.
[3] کفایة الاثر ص 291.
[4] مدرک پیشین.
[5] کنزل العمال ج 1 ص 44 ـ مسند احمد بن حنبل ج 5 ـ ص 89 و 182: من در بین شما دو ودیعت گرانبها باقی می گذارم تا زمانی که به آن دو چنگ زده باشید هرگز گمراه نخواهید شد.
[6] ینابیع المودة صفحه 90: علی (علیه السلام) با قرآن است و قرآن باعلی است، هرگز از یکدیگر جدا نشوند تا آن زمان که در حوض کوثر بر من وارد شوند.
[7] «زیارت جامعه» از ملحقات مفاتیح الجنان: السلام علیکم ائمّة المؤمنین... و عباد الرحمن و شرکاء القرآن....
[8] مفاتیج الجنان، «زیارت آل یس» ـ روایت شده از ناحیه مقدسه امام زمان (علیه السلام) ـ.
[9] تعابیری برگرفته از «زیارت جامعه» مندرج در زیارت سوم از ملحقات مفاتیح الجنان. [
[10] مفاتیح الجنان، زیارت آل یس.
[11] بخشی از زیارت «سلام اللّه الکامل التام» در استغاثه به حضرت صاحب الزمان (علیه السلام).
[12] صلوات ابوالحسن ضرّاب اصفهانی، وارد شده از ناحیه مقدسه امام زمان (علیه السلام) در اعمال روز جمعه.
[13] سوره توبه، آیه 33 اوست خدایی که پیامبرش را با هدایت و دین حق فرو فرستاد تا آن را بر همه ادیان پیروز گرداند اگرچه ناخوشایند کافران باشد.
[14] کمال الدین و تمام النعمة ـ شیخ صدوق ـ ج 2 ص 670.
[15] سوره اسراء، آیه 81 بگو حق آمد و باطل از بین رفت، همانا باطل نابود شدنی است.
[16] الروضة ص 287.
[17] سوره انبیاء آیه 105 براستی بعد از ذکر، در زبور نوشتیم که بندگان صالح من وارثان زمین خواهند بود.
[18] تفسیر علی بن ابراهیم، ج 2 ص 77.
[19] سوره حج، آیه 41 کسانی که اگر آنان را در زمین قدرت بخشیم نماز به پا می دارند و زکات می دهند.
[20] تأویل الآیات الظاهرة ـ کتاب خطی ـ.
[21] سوره نور آیه 55 خدا به مؤمنان و شایستگان شما وعده داده که آنان را در زمین همچون پیشینیان خلافت بخشد و دین مورد رضایت خود را برای آنان تمکین و اقتدار دهد و ترس آنان را به امنیّت تبدیل کند تا مرا بپرستند و شرک نورزند.
[22] تفسیر عیاشی ج 3 ص 136.
[23] سوره نمل، آیه 62 جز خدا کیست که دعای درمانده واقعی را اجابت کند و بلاء را رفع نماید و شما را خلفای زمین قرار دهد؟.
[24] تفسیر قمی ـ ج 2 ص 129.
[25] بحارالانوار ج 51 ص 66.
[26] مدرک پیش صفحه 29.
[27] بحارالانوار ج 51 ص 65.
[28] مدرک پیشین ص 51.
[29] منتخب الاثر صفحه 192.
[30] کمال الدین و تمام النعمة جلد 1 باب 29 صفحه 316.
[31] مدرک پیشین ص 317.
[32] مدرک پیشین ص 323 و 324.
[33] مدرک پیشین ص 330.
[34] مدرک پیشین 343.
[35] مدرک پیشین 361.
[36] مدرک پیشین صفحه 372 ـ عیون اخبار الرضا.
[37] بحارالانوار ج 51 ص 158 ـ کمال الدین صفحه 378.
[38] کمال الدین جلد 2 باب 37 ـ صفحه 380.
[39] مدرک پیشین باب 38، صفحه 409.
[40] نجم الثاقب، از صفحه 55 تا 132.
[41] بحارالانوار ج 51 ص 39 حدیث 19.
[42] مدرک پیشین ص 36 حدیث 6، شابٌ مربوع القامة حسن الوجه.
[43] مدرک پیشین ص 36 ـ 40، هو رجل أجلی الجبین، نور وجهه یعلو سواد لحیته و رأسه.
[44] منتهی الآمال ج 2 ص 481: لیس بالطویل الشامخ و لا بالقصیر اللاّزق بل مربوع القامة.
[45] مدرک پیشین، و بحارالانوار ج 51 ص 41 حدیث 22.
[46] منتهی الآمال، ج 2، ص 481.
[47] بحارالانوار ج 51 صفحه 366.
[48] مدرک پیشین صفحه 349 به نقل از غیبت شیخ طوسی و احتجاج و کمال الدین.
[49] مدرک پیشین صفحه 365 به نقل از «اعلام الوری».
[50] مدرک پیشین ص 361 به نقل از غیبت شیخ طوسی و کمال الدین.
[51] کمال الدین ج 2، باب 33، ح 46، ص 351.
[52] مفاتیح الجنان.
[53] لقمان: 20.
[54] منتخب الاثر فصل 2 باب 22 حدیث 3 ـ صفحه 239 به نقل از کفایة الاثر.
[55] کافی، ج 2. کتاب الحجة حدیث 19 صفحه 141.
[56] مدرک پیشین حدیث 16 صفحه 140.
[57] بنابر بعضی از اقوال، حضرت مهدی (علیه السلام) در دوران غیبت کبری، همراه با سی تن از یاران نزدیک خویش در مکانی نامعلوم، اقامت دارد.
[58] مدرک پیشین حدیث 11 صفحه 138.
[59] مدرک پیشین حدیث 4 صفحه 134.
[60] مدرک پیشین حدیث 13 صفحه 139.
[61] احتجاج طبرسی ـ توقیع شریف.
[62] کمال الدین، ج 2، باب 44، ح 11، ص 482.
[63] کمال الدین، ج 2، باب 44، ح 10، ص 481.
[64] نقل با تصرف از کلام شیخ صدوق رحمة اللّه ـ کمال الدین جلد 2 صفحه 641.
[65] سوره فتح، آیه 25.
[66] مدرک پیشین ص 642.
[67] مدرک پیشین ص 646.
[68] متخب الاثر، باب 28، ص 267.
[69] مدرک پیشین ص 101.
[70] کمال الدین باب 33 ص 346.
[71] اصول کافی کتاب الحجّة ج 2 صفحه 133.
[72] مدرک پیشین صفحه 196 حدیث 6 با تلخیص.
[73] بحارالانوار ج 52 صفحه 92 حدیث 7 ـ احتجاج صفحه 263.
[74] کتاب الغیبه.
[75] بحار الانوار ج 52 صفه 91 به نقل از علل الشرایع.
[76] کمال الدین ج 2 باب 33 حدیث 31 صفحه 345.
[77] کمال الدین صدوق، ج 2، باب 45، ص 483.
[78] بحارالأنوار، ج 51، ص 217 ـ 218.
[79] کمال الدین، ج 1، ص 3 و 4.
[80] کمال الدین، ج 1، ص 127 تا 132.
[81] کمال الدین، ج 1، ص 135 باب 4.
[82] کمال الدین، ص 136 و 137.
[83] کمال الدین، ص 138 تا 141.
[84] سوره یوسف، آیه 88.
[85] سوره یوسف، آیه 88.
[86] کمال الدین، ص 145 و 146.
[87] بحار الانوار جلد 52 تاریخ امام دوازدهم صفحه 93.
[88] مدرک پیشین صفحه 92 حدیث 7.
[89] سوره اسراء، آیه 72.
[90] بحارالانوار جلد 52 تاریخ امام دوازدهم صفحه 93 و 94.
[91] کمال الدین ج 2 باب 33 حدیث 44 صفحه 350.
[92] مدرک پیشین باب 34 حدیث 5 صفحه 361.
[93] کافی جلد 2 باب «فی الغیبه» صفحه 132.
[94] مدرک پیشین صفحه 135.
[95] سوره فرقان، آیه 77.
[96] کمال الدین جلد 2 باب 35 حدیث 5 صفحه 371.
[97] تفسیر نور الثقلین جلد سوم ذیل آیه شریفه ـ حدیث 232.
[98] کافی ج 2 باب نادر فی الغیبه صفحه 127.
[99] کمال الدین ج 2 باب 33 صفحه 357 حدیث 54.
[100] کمال الدین ج 2 باب 33 صفحه 353 با رعایت کمی اختصار.
[101] مکیال المکارم.
[102] ینابیع المودة صفحه 494 و 495.
[103] اللهم انّا نرغب الیک فی دولة کریمة تعزّبها الاسلام و اهله و تذلّ بها النفاق و اهله ـ دعای افتتاح ـ.
[104] منتخب الاثر فصل 10 باب 2 ص 498.
[105] منتخب الاثر صفحه 221 و 249 و سایر ابواب.
[106] کمال الدین ج 2 ص 644.
[107] سوره نساء آیه 65.
[108] سوره احزاب آیه 6.
[109] تحف العقول صفحه 462.
[110] وسائل الشیعه جلد 18 ص 101.
[111] سفینة البحار جلد 2 ص 381.
[112] وسائل الشیعه جلد 18 ص 99.
[113] سوره انفال آیه 39. «با آنان بجنگید تا زمانی که فتنه نماند و دین، تماماً برای خدا باشد.».
[114] بحار الانوار جلد 52 صفحه 340 به نقل از تفسیر عیاشی.
[115] سوره حدید آیه 17.
[116] مکیال المکارم جلد 1 ص 81.
[117] بحار الانوار جلد 52 ص 364.
[118] نهج البلاغه ـ صبحی صالح ـ خطبه 138، ص 195، قطع جیبی.
[119] ترجمه آزاد.
[120] ینابیع المودة ص 448.
[121] بحار الانوار جلد 51 صفحه 30.
[122] مدرک پیشین همان حدیث.
[123] مکیال المکارم جلد 1 صفحه 57 حدیث 98.
[124] بحار الانوار جلد 52 صفحه 336 حدیث 73.
[125] بحار الانوار ج 52 ص 352 به نقل از کتاب غیبت نعمانی.
[126] بحار الانوار ج 53 ص 86.
[127] منتخب الاثر فصل 7 باب 12 ص 483 به نقل از کافی.
[128] «انما یدرک الخیر کله بالعقل» حدیث 901 نهج الفصاحه پیامبر اکرم (صلی الله علیه وآله وسلم).
[129] «دین المرء عقله و من لاعقل له لادین له» مدرک پیشین حدیث 1581.
[130] «العقل دلیل المؤمن» مدرک پیشین حدیث 1961.
[131] «لا استقام دینه حتّی یستقیمَ عقله» مدرک پیشین حدیث 2619.
[132] «لایعجبکم اسلام رجل حتی تعلموا کنه عقله» مدرک پیشین حدیث 2469.
[133] «الناس یعملون الخیرات. و انّما یُعطون اجورهم یوم القامة علی قدرعقولهم.» مدرک پیشین حدیث 3155.
[134] بحار الانوار ج 51 ص 61.
[135] بحار الانوار ج 52 ص 384.
[136] مکیال المکارم جلد 1 صفحه 101 حدیث 228.
[137] بحار الانوار جلد 51 حدیث 34 از کتاب چهل حدیث حافظ ابونعیم.
[138] مکیال المکارم جلد 1 صفحه 52 حدیث 85.
[139] مدرک پیشین صفحه 101 حدیث 228.
[140] منتخب الاثر صفحه 497 ـ حدیث 8.
[141] کلمة الامام المهدی، ص 542.
[142] کلمة الامام المهدی، ص 542.
[143] کلمة الامام المهدی، ص 542.
[144] الزام الناصب، ج 1، ص 352.
[145] کمال الدین، ج 2، باب 45، ص 511.
[146] کمال الدین، ص 484.
[147] احتجاج، ج 2، ص 497 و ص 470.
[148] بحارالأنوار، ج 53، ص 181.
[149] بحارالأنوار، ج 53، ص 181.
[150] مهج الدعوات، ص 302.
[151] احتجاج، ج 2، ص 472.
[152] احتجاج، ج 2، ص 467.
[153] بحارالأنوار، ج 98، ص 317.