- مقدمه ناشر 1
- مقدمه نویسنده 2
- جلسه 1 3
- اشاره 3
- روایات دجال 4
- دجال در منابع اهل سنت 5
- اشاره 5
- روایت دجال طبق نقل صحیح مسلم 7
- تضعیف روایت دجال 9
- دجال در منابع شیعه 9
- اشاره 9
- روایت کمال الدین وتمام النعمه در مورد دجال 9
- پرسش اصبغ بن نباته از دجّال و پاسخ امیرالمومنین علیه السلام 11
- ادامه روایت کمال الدین مرحوم شیخ صدوق 12
- جلسه 2 15
- بیان مجمع البحرین در معنای دجال 15
- محور اول: معنای دجال 15
- نکاتی در مورد دجال 15
- اشاره 15
- بیان لسان العرب در معنای دجال 16
- محور دوم: روایات 18
- اشاره 23
- قیام های قبل از ظهور، مقبول و یا مردود؟ 23
- جلسه 3 23
- دیدگاه اول 23
- ارزیابی روایت 24
- دفاع از مختار ثقفی 24
- نتیجه گیری در خصوص روایات دجال در کتب اربعه 26
- اشاره 27
- مجموعه ورّام و مؤلف آن 27
- محور سوم: روایات دجال در کتب خاصه، غیر از کتب اربعه 27
- جلسه 4 27
- اشاره 27
- روایت دجال در مجموعه ورام 28
- نتیجه کلام علامه مجلسی در مورد مجموعه ورام 28
- علت عنایت علمای شیعه به روایاتِ از طریق اهل سنت 29
- مجموعه ورام از دیدگاه علمای رجال 29
- جلسه 5 31
- علمایی از شیعه که به نام طبرسی شناخته می شوند 31
- نکته ای در تعداد روایات در خصوص دجال 31
- اعتبار کتاب إثبات الهداه بالنصوص و المعجزات 34
- جلسه 6 37
- اشاره 37
- ویژگی ها و شمایل ظاهری دجال 37
- تردستی دجال 37
- اشاره 39
- علمای شیعه و استدلال به دجال 39
- متن خطبه امیر المؤمنین علیهم السلام طبق بیان ابن میثم بحرانی 41
- اشاره 43
- جلسه 7 43
- نکاتی مختصر در مورد شخصیت منذربن جارود 44
- ادامه روایت در بیان اقدامات دجال 46
- اشاره 46
- ماجرای محاوره امام حسن علیه السلام با پادشاه روم 47
- بررسی شخصیت و جایگاه فرات کوفی 51
- جلسه 8 51
- دیدگاه علامه مجلسی در مورد فرات کوفی 52
- آثار زیدی ها در یمن 52
- اشاره 52
- چرا کتب رجالی شیعه، از فرات کوفی نام نبرده اند؟ 52
- دیدگاه علمای رجال در خصوص معلی بن خنیس 58
- شاهد بحث در روایت (محل کشته شدن دجال) 58
- جلسه 9 58
- نتیجه گیری در مورد ابن خنیس 59
- تعارض بین دو روایت در مورد دجال 61
- جواز و عدم جواز تسمیه امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف در عصر غیبت 63
- جلسه 10 65
- اشاره 65
- روایات تفسیری بحث دجال 65
- طبری و تفسیرش 66
- احمدبن حنبل از دیدگاه ذهبی 67
- اختلاف طبری با احمد بن حنبل 68
- تفسیر طبری از دیدگاه ذهبی 69
- طبری از دیدگاه ذهبی 70
- آیا طبری شیعه است ؟ 70
- طبری از نظر شیعه 71
- کعب الاحبار، تنها از نظر معاویه معتبر است 72
- اشاره 74
- جلسه 11 74
- اشاره 74
- قتل دجال به نقل از منابع شیعه 74
- علم ائمه اطهار علیهم السلام در اعتراف مخالفین 77
- ایمان تمامی اهل کتاب به عیسی علیه السلام قبل از رجعت 79
- اشاره 82
- دجال از نظر علمای اهل سنت 82
- اشاره 82
- جلسه 12 82
- دیدگاه مرحوم مجلسی اول 82
- نتیجه 84
- نافع بن ازرق کیست؟ 87
- ترجمه کلام مرحوم صدوق 89
- دیدگاه شیخ مفید 90
- دیدگاه شیخ طوسی 91
- دیدگاه ابن بطریق 92
- بیان مرحوم اربلی در کشف الغمه 93
- جلسه 13 94
- بیان مرحوم مجلسی ذیل روایت 94
- روایت مصابیح السنه 96
- روایت نافع 97
- اشاره 97
- بیان برخی از معاصرین در مورد دجال 97
- احتمالات در خصوص شخص دجال 98
- احتجاج به وجود دجال برای اثبات عمر طولانی امام عصر عجل الله تعالی فرجه الشریف 102
- جلسه 14 102
- اشاره 102
- اشاره 102
- روایات دجال در کتاب های اهل سنت 102
- اشاره 103
- روایت اول: روایت ابو سعید خدری 103
- بیانی در مورد حضرت خضر علیه السلام 106
- خضر و الیاس، دو پیامبر جاودان 110
- جلسه 15 111
- اشاره 111
- طول عمر امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف و استدلال به عمر خضر علیه السلام 111
- اشاره 112
- کلامی از امام حسن مجتبی علیه السلامدر پاسخ به فرد سائل 112
- روایت، طبق نقل اصول کافی 114
- اشاره 114
- زنده بودن خضر علیه السلام در عصر ائمه اطهار علیهم السلام 114
- روایتی دیگر: امام عسکری علیه السلام و معرفی جانشین خود 115
- بیان علامه طباطبایی در مورد حضرت خضر و ذوالقرنین 119
- ادامه بحث علامه طباطبایی در خصوص زندگی و حیات خضر علیه السلام 122
- جلسه 16 122
- روایت دوم: روایت نواس بن سمعان 128
- جلسه 17 131
- چرا در کتاب های عامه از دجال، به مسیح دجال تعبیر می شود؟ 131
- محل خروج دجال 132
- آیا دجال از ناحیه اصفهان است؟ 133
- اشاره 133
- اشاره 133
- روایت اول ( خروج دجال از اصفهان) 133
- وصف قریه یهودیه اصفهان در معجم البلدان 135
- جلسه 18 137
- روایت دوم 137
- اشاره 137
- نزال بن سبره در طرق روایات شیعه و اهل سنت 138
- روایت سوم 138
- روایت پنجم 140
- روایت چهارم 140
- اشاره 140
- روایت طبق نقل ابن ابی شیبه 140
- روایت ششم 141
- روایت طبق نقل مسند احمد 141
- بررسی شخصیت ذکوان اباصالح 142
- تضعیف روایت به واسطه وجود ذکوان 143
- تجلیل اهل سنت از ذکوان 143
- یحیی بن سعید قطان؛ پدر علم رجال اهل سنت 144
- بررسی شخصیت حرب بن شداد 144
- جلسه 19 146
- اشاره 146
- احتمال خروج دجال از مناطق دیگر (مرو، بلخ، سجستان و…) 146
- سجستان (سیستان) 147
- ارادت مردم سجستان به امیر المؤمنین علیه السلام 148
- خروج دجال از سیستان طبق نقل شیخ صدوق 149
- روایت خروج دجال از سجستان 149
- دیدگاه مؤلف کتاب "عقیده المسیح الدجال فی الادیان" 150
- اشاره 151
- روایت نواس بن سمعان 151
- تحلیل سعید ایوب از روایت 152
- بیان مصنف عبدالرزاق در مورد خروج دجال 153
- آیا دجال شخص است یا جریان؟ 155
- اشاره 155
- دیدگاه اول: دجال جریان است، نه یک شخص 155
- دیدگاه دوم: دجال شخص است، نه جریان 156
- خروج دجال، قبل از ظهور یا بعد از آن؟ 158
- جلسه 20 158
- دیدگاه سید بن طاووس در مورد روایات ابن عباس 158
- اشاره 158
- روایت خروج دجال بر اساس نقل ابن شهر آشوب 160
- روایت خروج دجال طبق نقل منتخب الانوارالمضیئه 161
- ابهام در زمان خروج دجال، قبل یا بعد از ظهور 163
- بررسی دیدگاه مرحوم صدر در مورد جریان بودن دجال 163
- اشاره 163
- نقد توجیهات شهید صدر در مورد روایت صحیح مسلم 163
- بررسی و نقد دیدگاه مرحوم صدر 171
- اشاره 174
- اشکالاتی چند بر نظریه جریان بودن دجال 174
- بیان مرحوم صدر در جلد سوم (تاریخ مابعد الظهور) 176
- اشکال بر شهید صدر 177
- روایات مورد استناد مرحوم صدر 181
- نتیجه نهایی 183
- کتابنامه 186
کتابنامه
1.ابن البطریق، یحیی بن الحسن الاسدی الحلی، عمده ابن بطریق، کتابخانه مرعشی نجفی، قم، 1392ش.
2.ابن المنادی، ابوالحسن احمد بن جعفر بن عبیدالله البغدادی، ملاحم، جماعۀ المدرسین فی الحوزۀ العلمیۀ، قم.
3.ابن شهرآشوب، ابوجعفر رشید الدین محمد بن علی، مناقب آل ابی طالب، متوفی588ه-، منشورات العلامۀ، قم، 1379ق.
4.ابن شهرآشوب، محمد بن علی، معالم العلماء، چاپخانه حیدریۀ، نجف اشرف، 1380ش.
5.ابو حسین مسلم بن حجاج قشیری، صحیح مسلم، دارالحدیث، قاهره، 1412ق.
6.احمد بن علی التمیمی، مسند ابو یعلی، دارالمأمون للتراث، بیروت، 1410ق.
7.احمد بن محمد بن حنبل، مسند امام احمد بن حنبل، دارالفکر، بیروت، 1416ق.
8.اربلی، علی بن عیسی، کشف الغمه، شریف رضی، 1379ش.
9.الاسدی الحلی، شیخ جمال الدین ابو العباس احمد بن فهد، شرح المختصر النافع، مؤسسۀ النشر الاسلامی، قم، 14017ق.
10.برقی، ابو جعفر احمد بن محمد بن خالد، محاسن، دارالکتب الاسلامیۀ، قم، بی تا.
11.تستری، محمد تقی، قاموس الرجال، جامعه مدرسین، قم، 1378ش..
12.الثعلبی، احمد بن ابراهیم، الکشف و البیان فی تفسیر القرآن، داراحیاء التراث، بیروت، 1422ق.
13.خویی، سید ابولقاسم، معجم رجال الحدیث، دارالزهرا، بیروت، 1412ش.
14.دوانی، شیخ علی، مهدی موعود، چاپخانه اسلامیه، تهران، 1375ش.
15.ذهبی، شمس الدین، تاریخ الاسلام، دارالکتاب العربی، بیروت، 1410ق.
16.----------------، سیر اعلام النبلاء، مؤسسۀ الرسالۀ، بیروت، 1414ق.
17.راوندی، قطب الدین، جلوه های اعجاز معصومین، ترجمه: غلامحسین محری، جامعه مدرسین، قم، 1378ش..
18.سبحانی، شیح جعفر، کلیات فی علم الرجال، نشر جامعه مدرسین، قم، 1419ق.
19.سجستانی، سلیمان بن اشعث، سنن ابن داوود، موسسه غراس، کویت، 2002م.
20.السیوطی، جلال الدین عبدالرحمن، حاوی للفتاوی، دارالکتب العلمیۀ، بیروت، 1975م.
21.شیخ صدوق، ابوجعفر محمد بن علی بن بابویه القمی، کمال الدین و تمام النعمۀ، جمکران، قم، 1382ش.
22.---------، من لا یحضره الفقیه، دارالکتب الاسلامیه، تهران، 1385ش.
23.شیخ مفید، فصول المختاره، من العیون و المحاسن، کنگره شیخ مفید، قم، 1413ق.
24.صنعانی، عبدالرزاق بن همام، مصنف عبدالرزاق، داراحیاء التراث العربی، بیروت، 1403ق.
25.طباطبائی، سید محمد حسین، تفسیر المیزان، مؤسسۀ الاعلمی، بیروت، 1402ق.
26.طبرانی، سلیمان بن احمد بن ایوب، معجم الاوسط، مکتبۀ المعارف، ریاض، 1305ش.
27.طبرانی، سلیمان بن احمد، معجم الکبیر، ابن تیمیه، قاهره، 1415ق.
28.طبسی و جمعی از محققین، معجم احادیث الامام المهدی، مؤسسۀ المعارف الاسلامیۀ، قم، 1428ق.
29.طبسی، نجم الدین، الأیام المکیه، دار الولاء، بیروت، 2002م.
30.طریحی، فخرالدین، مجمع البحرین، ت1085ه-، المکتبۀ المرتضویۀ، تهران، 1375ش.
31.طوسی، محمد بن الحسن، تهذیب الاحکام، فراهانی، تهران، 1365ش.
32.عاملی، محمد بن الحسن، تفصیل وسائل الشیعه الی تحصیل مسائل الشرعیه، موسسه ال البیت، قم، 1416ق.
33.عسکری، سید مرتضی، معالم المدرستین، مؤسسه البغتۀ، تهران، 1428ق.
34.قزوینی، ابن ماجه، سنن ابن ماجه، دار الجیل، بیروت، 1418ق.
35.کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، دارالکتاب الاسلامیه، تهران، 1407ق.
36.مالکی، حسن بن فرهان، دراسۀ فی کتب العقائد.
37.متقی هندی، علاء الدین بن حسام، کنزالعمال، دارالکتب العلمیه، بیروت، 1419ق.
38.مجلسی، محمد باقر، مرآه العقول فی شرح اخبار آل الرسول، دارالکتب الاسلامیۀ، طهران، 1404ق.
39.مجلسی، محمد تقی، لوامع صاحب قرانی، اسماعیلیان، قم، 1414ق.
40.محمد بن عیسی بن مسورۀ، ابو عیسی، سنن ترمذی، دار الحدیث، قاهره، 1419ق.
41.مصنف ابن ابی شیبه، ابوبکر، مصنف، دارالفکر، بیروت، 1429ق.
42.مقدسی، یوسف بن یحیی، عقدالدرر فی اخبار المنتظر، جمکران، قم، 1382ش.
43.مکرم بن منظور، ابوالفضل جمال الدین محمد بن الافریقی المصری، لسان العرب، کشف اداب الجوزه، قم، 1405ق.
44.نجاشی کوفی، احمد بن علی بن العباس، رجال نجاشی (فهرست اسماء و مصنفی الشیعه)، جامعه مدرسین، قم، 1365ش.
45.نمازی، شیخ علی، مستدرکات علم الرجال الحدیث، جامعه مدرسین، قم، 1425ق.
46.نوری، میرزا حسین، مستدرک الوسائل، مؤسسۀ آل البیت، قم.
47.النیلی النجفی، السید بهاء الدین علی بن عبدالکریم بن عبد الحمید، الانوار المضیئه فی ذکر القائم الحجۀ، مؤسسۀ الامام الهادی، قم، 1420ق.
48.ورام بن ابی فراس، ابوالحسین، مجموعه ورام، آستان قدس رضوی، مشهد، 1369ش.
49.یاقوت حموی، ابوعبدالله، معجم البلدان، سازمان میراث فرهنگی، تهران، 1380ش.