- مقدمه ناشر 1
- مقدمه نویسنده 2
- جلسه 1 3
- اشاره 3
- روایات دجال 4
- اشاره 5
- دجال در منابع اهل سنت 5
- روایت دجال طبق نقل صحیح مسلم 7
- اشاره 9
- روایت کمال الدین وتمام النعمه در مورد دجال 9
- تضعیف روایت دجال 9
- دجال در منابع شیعه 9
- پرسش اصبغ بن نباته از دجّال و پاسخ امیرالمومنین علیه السلام 11
- ادامه روایت کمال الدین مرحوم شیخ صدوق 12
- جلسه 2 15
- نکاتی در مورد دجال 15
- بیان مجمع البحرین در معنای دجال 15
- اشاره 15
- محور اول: معنای دجال 15
- بیان لسان العرب در معنای دجال 16
- محور دوم: روایات 18
- قیام های قبل از ظهور، مقبول و یا مردود؟ 23
- اشاره 23
- دیدگاه اول 23
- جلسه 3 23
- ارزیابی روایت 24
- دفاع از مختار ثقفی 24
- نتیجه گیری در خصوص روایات دجال در کتب اربعه 26
- اشاره 27
- جلسه 4 27
- اشاره 27
- محور سوم: روایات دجال در کتب خاصه، غیر از کتب اربعه 27
- مجموعه ورّام و مؤلف آن 27
- روایت دجال در مجموعه ورام 28
- نتیجه کلام علامه مجلسی در مورد مجموعه ورام 28
- مجموعه ورام از دیدگاه علمای رجال 29
- علت عنایت علمای شیعه به روایاتِ از طریق اهل سنت 29
- نکته ای در تعداد روایات در خصوص دجال 31
- علمایی از شیعه که به نام طبرسی شناخته می شوند 31
- جلسه 5 31
- اعتبار کتاب إثبات الهداه بالنصوص و المعجزات 34
- ویژگی ها و شمایل ظاهری دجال 37
- تردستی دجال 37
- جلسه 6 37
- اشاره 37
- علمای شیعه و استدلال به دجال 39
- اشاره 39
- متن خطبه امیر المؤمنین علیهم السلام طبق بیان ابن میثم بحرانی 41
- اشاره 43
- جلسه 7 43
- نکاتی مختصر در مورد شخصیت منذربن جارود 44
- اشاره 46
- ادامه روایت در بیان اقدامات دجال 46
- ماجرای محاوره امام حسن علیه السلام با پادشاه روم 47
- جلسه 8 51
- بررسی شخصیت و جایگاه فرات کوفی 51
- چرا کتب رجالی شیعه، از فرات کوفی نام نبرده اند؟ 52
- آثار زیدی ها در یمن 52
- دیدگاه علامه مجلسی در مورد فرات کوفی 52
- اشاره 52
- شاهد بحث در روایت (محل کشته شدن دجال) 58
- جلسه 9 58
- دیدگاه علمای رجال در خصوص معلی بن خنیس 58
- نتیجه گیری در مورد ابن خنیس 59
- تعارض بین دو روایت در مورد دجال 61
- جواز و عدم جواز تسمیه امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف در عصر غیبت 63
- جلسه 10 65
- اشاره 65
- روایات تفسیری بحث دجال 65
- طبری و تفسیرش 66
- احمدبن حنبل از دیدگاه ذهبی 67
- اختلاف طبری با احمد بن حنبل 68
- تفسیر طبری از دیدگاه ذهبی 69
- آیا طبری شیعه است ؟ 70
- طبری از دیدگاه ذهبی 70
- طبری از نظر شیعه 71
- کعب الاحبار، تنها از نظر معاویه معتبر است 72
- جلسه 11 74
- قتل دجال به نقل از منابع شیعه 74
- اشاره 74
- اشاره 74
- علم ائمه اطهار علیهم السلام در اعتراف مخالفین 77
- ایمان تمامی اهل کتاب به عیسی علیه السلام قبل از رجعت 79
- اشاره 82
- جلسه 12 82
- دجال از نظر علمای اهل سنت 82
- دیدگاه مرحوم مجلسی اول 82
- اشاره 82
- نتیجه 84
- نافع بن ازرق کیست؟ 87
- ترجمه کلام مرحوم صدوق 89
- دیدگاه شیخ مفید 90
- دیدگاه شیخ طوسی 91
- دیدگاه ابن بطریق 92
- بیان مرحوم اربلی در کشف الغمه 93
- جلسه 13 94
- بیان مرحوم مجلسی ذیل روایت 94
- روایت مصابیح السنه 96
- روایت نافع 97
- بیان برخی از معاصرین در مورد دجال 97
- اشاره 97
- احتمالات در خصوص شخص دجال 98
- احتجاج به وجود دجال برای اثبات عمر طولانی امام عصر عجل الله تعالی فرجه الشریف 102
- اشاره 102
- اشاره 102
- جلسه 14 102
- روایات دجال در کتاب های اهل سنت 102
- روایت اول: روایت ابو سعید خدری 103
- اشاره 103
- بیانی در مورد حضرت خضر علیه السلام 106
- خضر و الیاس، دو پیامبر جاودان 110
- طول عمر امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف و استدلال به عمر خضر علیه السلام 111
- جلسه 15 111
- اشاره 111
- کلامی از امام حسن مجتبی علیه السلامدر پاسخ به فرد سائل 112
- اشاره 112
- اشاره 114
- زنده بودن خضر علیه السلام در عصر ائمه اطهار علیهم السلام 114
- روایت، طبق نقل اصول کافی 114
- روایتی دیگر: امام عسکری علیه السلام و معرفی جانشین خود 115
- بیان علامه طباطبایی در مورد حضرت خضر و ذوالقرنین 119
- ادامه بحث علامه طباطبایی در خصوص زندگی و حیات خضر علیه السلام 122
- جلسه 16 122
- روایت دوم: روایت نواس بن سمعان 128
- جلسه 17 131
- چرا در کتاب های عامه از دجال، به مسیح دجال تعبیر می شود؟ 131
- محل خروج دجال 132
- روایت اول ( خروج دجال از اصفهان) 133
- اشاره 133
- اشاره 133
- آیا دجال از ناحیه اصفهان است؟ 133
- وصف قریه یهودیه اصفهان در معجم البلدان 135
- روایت دوم 137
- اشاره 137
- جلسه 18 137
- نزال بن سبره در طرق روایات شیعه و اهل سنت 138
- روایت سوم 138
- اشاره 140
- روایت طبق نقل ابن ابی شیبه 140
- روایت پنجم 140
- روایت چهارم 140
- روایت طبق نقل مسند احمد 141
- روایت ششم 141
- بررسی شخصیت ذکوان اباصالح 142
- تضعیف روایت به واسطه وجود ذکوان 143
- تجلیل اهل سنت از ذکوان 143
- بررسی شخصیت حرب بن شداد 144
- یحیی بن سعید قطان؛ پدر علم رجال اهل سنت 144
- اشاره 146
- احتمال خروج دجال از مناطق دیگر (مرو، بلخ، سجستان و…) 146
- جلسه 19 146
- سجستان (سیستان) 147
- ارادت مردم سجستان به امیر المؤمنین علیه السلام 148
- روایت خروج دجال از سجستان 149
- خروج دجال از سیستان طبق نقل شیخ صدوق 149
- دیدگاه مؤلف کتاب "عقیده المسیح الدجال فی الادیان" 150
- اشاره 151
- روایت نواس بن سمعان 151
- تحلیل سعید ایوب از روایت 152
- بیان مصنف عبدالرزاق در مورد خروج دجال 153
- دیدگاه اول: دجال جریان است، نه یک شخص 155
- آیا دجال شخص است یا جریان؟ 155
- اشاره 155
- دیدگاه دوم: دجال شخص است، نه جریان 156
- اشاره 158
- خروج دجال، قبل از ظهور یا بعد از آن؟ 158
- دیدگاه سید بن طاووس در مورد روایات ابن عباس 158
- جلسه 20 158
- روایت خروج دجال بر اساس نقل ابن شهر آشوب 160
- روایت خروج دجال طبق نقل منتخب الانوارالمضیئه 161
- نقد توجیهات شهید صدر در مورد روایت صحیح مسلم 163
- اشاره 163
- ابهام در زمان خروج دجال، قبل یا بعد از ظهور 163
- بررسی دیدگاه مرحوم صدر در مورد جریان بودن دجال 163
- بررسی و نقد دیدگاه مرحوم صدر 171
- اشاره 174
- اشکالاتی چند بر نظریه جریان بودن دجال 174
- بیان مرحوم صدر در جلد سوم (تاریخ مابعد الظهور) 176
- اشکال بر شهید صدر 177
- روایات مورد استناد مرحوم صدر 181
- نتیجه نهایی 183
- کتابنامه 186
ریشه این حرف به ابن منادی بر می گردد.
و هو کبیر قد سمع من جدّه و عباس الدوری، و من عبد الله بن أحمد، لکن ما رأینا أحدا أخبرنا عن وجود هذا التفسیر، و لا بعضه و لا کراسه منه؛
یک جزوه از این تفسیر را هم برای ما نقل نکرده اند؛ … .
و لو کان له وجود، أو لشئ منه لنسخوه؛ و لإعتنی بذلک طلبه العلم و لحصلوا ذلک، و لنقل إلینا؛
اگر چنین تفسیری بود، برای ما نسخه برداری می کردند و طالبین علم به دنبالش می رفتند و برای ما ازآن نقل می کردند.
و لإشتهر، و لتنافس أعیان البغدادیین، (علمای بغداد)، فی تحصیله، و لنقل منه ابن جریر؛ فمن بعده فی تفاسیرهم، و لا - والله - یقتضی أن یکون عند الإمام أحمد فی التفسیر ماه ألف و عشرون ألف حدیث؛
اگر احمدبن حنبل (م 240ه-) چنین تفسیری داشت، حتما ابن جریر (م 310ه-) که 60 سال بعد او بود، از تفسیر احمد نقل می کرد.
اختلاف طبری با احمد بن حنبل
طبری با احمدبن حنبل معاصرنبود، بلکه متأخر از ابن حنبل است و علت اختلاف وی با احمد این بود که می گفت احمد بن حنبل فقیه نیست، نه این که مفسر و محدث نباشد. طبری کتاب فقهی نوشت و نام فقها را در آن کتاب ذکر کرد، ولی نامی از احمدبن حنبل به میان نیاورد. سلفی ها وقتی از او به دلیل عدم ذکر نام احمد در کتابش گله کردند؛ گفت: احمد فقیه نیست.
به همین جهت، سلفی ها به بهانه توهین به احمد بن حنبل (فقیه ندانستن احمد) با او درگیر شدند و بعد (طبق نقل ابن اثیر) با همکاری اراذل و اوباش خانه اش را سنگسارکردند. او دیگر نتوانست از خانه