- مقدمه ناشر 1
- مقدمه نویسنده 2
- جلسه 1 3
- اشاره 3
- روایات دجال 4
- دجال در منابع اهل سنت 5
- اشاره 5
- روایت دجال طبق نقل صحیح مسلم 7
- دجال در منابع شیعه 9
- اشاره 9
- روایت کمال الدین وتمام النعمه در مورد دجال 9
- تضعیف روایت دجال 9
- پرسش اصبغ بن نباته از دجّال و پاسخ امیرالمومنین علیه السلام 11
- ادامه روایت کمال الدین مرحوم شیخ صدوق 12
- جلسه 2 15
- بیان مجمع البحرین در معنای دجال 15
- اشاره 15
- محور اول: معنای دجال 15
- نکاتی در مورد دجال 15
- بیان لسان العرب در معنای دجال 16
- محور دوم: روایات 18
- قیام های قبل از ظهور، مقبول و یا مردود؟ 23
- اشاره 23
- دیدگاه اول 23
- جلسه 3 23
- دفاع از مختار ثقفی 24
- ارزیابی روایت 24
- نتیجه گیری در خصوص روایات دجال در کتب اربعه 26
- اشاره 27
- اشاره 27
- محور سوم: روایات دجال در کتب خاصه، غیر از کتب اربعه 27
- جلسه 4 27
- مجموعه ورّام و مؤلف آن 27
- نتیجه کلام علامه مجلسی در مورد مجموعه ورام 28
- روایت دجال در مجموعه ورام 28
- مجموعه ورام از دیدگاه علمای رجال 29
- علت عنایت علمای شیعه به روایاتِ از طریق اهل سنت 29
- جلسه 5 31
- نکته ای در تعداد روایات در خصوص دجال 31
- علمایی از شیعه که به نام طبرسی شناخته می شوند 31
- اعتبار کتاب إثبات الهداه بالنصوص و المعجزات 34
- تردستی دجال 37
- جلسه 6 37
- اشاره 37
- ویژگی ها و شمایل ظاهری دجال 37
- اشاره 39
- علمای شیعه و استدلال به دجال 39
- متن خطبه امیر المؤمنین علیهم السلام طبق بیان ابن میثم بحرانی 41
- اشاره 43
- جلسه 7 43
- نکاتی مختصر در مورد شخصیت منذربن جارود 44
- اشاره 46
- ادامه روایت در بیان اقدامات دجال 46
- ماجرای محاوره امام حسن علیه السلام با پادشاه روم 47
- بررسی شخصیت و جایگاه فرات کوفی 51
- جلسه 8 51
- آثار زیدی ها در یمن 52
- اشاره 52
- دیدگاه علامه مجلسی در مورد فرات کوفی 52
- چرا کتب رجالی شیعه، از فرات کوفی نام نبرده اند؟ 52
- دیدگاه علمای رجال در خصوص معلی بن خنیس 58
- شاهد بحث در روایت (محل کشته شدن دجال) 58
- جلسه 9 58
- نتیجه گیری در مورد ابن خنیس 59
- تعارض بین دو روایت در مورد دجال 61
- جواز و عدم جواز تسمیه امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف در عصر غیبت 63
- روایات تفسیری بحث دجال 65
- اشاره 65
- جلسه 10 65
- طبری و تفسیرش 66
- احمدبن حنبل از دیدگاه ذهبی 67
- اختلاف طبری با احمد بن حنبل 68
- تفسیر طبری از دیدگاه ذهبی 69
- آیا طبری شیعه است ؟ 70
- طبری از دیدگاه ذهبی 70
- طبری از نظر شیعه 71
- کعب الاحبار، تنها از نظر معاویه معتبر است 72
- جلسه 11 74
- اشاره 74
- قتل دجال به نقل از منابع شیعه 74
- اشاره 74
- علم ائمه اطهار علیهم السلام در اعتراف مخالفین 77
- ایمان تمامی اهل کتاب به عیسی علیه السلام قبل از رجعت 79
- دیدگاه مرحوم مجلسی اول 82
- اشاره 82
- اشاره 82
- دجال از نظر علمای اهل سنت 82
- جلسه 12 82
- نتیجه 84
- نافع بن ازرق کیست؟ 87
- ترجمه کلام مرحوم صدوق 89
- دیدگاه شیخ مفید 90
- دیدگاه شیخ طوسی 91
- دیدگاه ابن بطریق 92
- بیان مرحوم اربلی در کشف الغمه 93
- جلسه 13 94
- بیان مرحوم مجلسی ذیل روایت 94
- روایت مصابیح السنه 96
- اشاره 97
- بیان برخی از معاصرین در مورد دجال 97
- روایت نافع 97
- احتمالات در خصوص شخص دجال 98
- احتجاج به وجود دجال برای اثبات عمر طولانی امام عصر عجل الله تعالی فرجه الشریف 102
- اشاره 102
- روایات دجال در کتاب های اهل سنت 102
- جلسه 14 102
- اشاره 102
- اشاره 103
- روایت اول: روایت ابو سعید خدری 103
- بیانی در مورد حضرت خضر علیه السلام 106
- خضر و الیاس، دو پیامبر جاودان 110
- جلسه 15 111
- اشاره 111
- طول عمر امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف و استدلال به عمر خضر علیه السلام 111
- اشاره 112
- کلامی از امام حسن مجتبی علیه السلامدر پاسخ به فرد سائل 112
- اشاره 114
- زنده بودن خضر علیه السلام در عصر ائمه اطهار علیهم السلام 114
- روایت، طبق نقل اصول کافی 114
- روایتی دیگر: امام عسکری علیه السلام و معرفی جانشین خود 115
- بیان علامه طباطبایی در مورد حضرت خضر و ذوالقرنین 119
- ادامه بحث علامه طباطبایی در خصوص زندگی و حیات خضر علیه السلام 122
- جلسه 16 122
- روایت دوم: روایت نواس بن سمعان 128
- جلسه 17 131
- چرا در کتاب های عامه از دجال، به مسیح دجال تعبیر می شود؟ 131
- محل خروج دجال 132
- آیا دجال از ناحیه اصفهان است؟ 133
- اشاره 133
- روایت اول ( خروج دجال از اصفهان) 133
- اشاره 133
- وصف قریه یهودیه اصفهان در معجم البلدان 135
- جلسه 18 137
- اشاره 137
- روایت دوم 137
- نزال بن سبره در طرق روایات شیعه و اهل سنت 138
- روایت سوم 138
- روایت پنجم 140
- روایت چهارم 140
- روایت طبق نقل ابن ابی شیبه 140
- اشاره 140
- روایت ششم 141
- روایت طبق نقل مسند احمد 141
- بررسی شخصیت ذکوان اباصالح 142
- تضعیف روایت به واسطه وجود ذکوان 143
- تجلیل اهل سنت از ذکوان 143
- یحیی بن سعید قطان؛ پدر علم رجال اهل سنت 144
- بررسی شخصیت حرب بن شداد 144
- اشاره 146
- جلسه 19 146
- احتمال خروج دجال از مناطق دیگر (مرو، بلخ، سجستان و…) 146
- سجستان (سیستان) 147
- ارادت مردم سجستان به امیر المؤمنین علیه السلام 148
- خروج دجال از سیستان طبق نقل شیخ صدوق 149
- روایت خروج دجال از سجستان 149
- دیدگاه مؤلف کتاب "عقیده المسیح الدجال فی الادیان" 150
- اشاره 151
- روایت نواس بن سمعان 151
- تحلیل سعید ایوب از روایت 152
- بیان مصنف عبدالرزاق در مورد خروج دجال 153
- دیدگاه اول: دجال جریان است، نه یک شخص 155
- آیا دجال شخص است یا جریان؟ 155
- اشاره 155
- دیدگاه دوم: دجال شخص است، نه جریان 156
- خروج دجال، قبل از ظهور یا بعد از آن؟ 158
- اشاره 158
- جلسه 20 158
- دیدگاه سید بن طاووس در مورد روایات ابن عباس 158
- روایت خروج دجال بر اساس نقل ابن شهر آشوب 160
- روایت خروج دجال طبق نقل منتخب الانوارالمضیئه 161
- ابهام در زمان خروج دجال، قبل یا بعد از ظهور 163
- اشاره 163
- بررسی دیدگاه مرحوم صدر در مورد جریان بودن دجال 163
- نقد توجیهات شهید صدر در مورد روایت صحیح مسلم 163
- بررسی و نقد دیدگاه مرحوم صدر 171
- اشکالاتی چند بر نظریه جریان بودن دجال 174
- اشاره 174
- بیان مرحوم صدر در جلد سوم (تاریخ مابعد الظهور) 176
- اشکال بر شهید صدر 177
- روایات مورد استناد مرحوم صدر 181
- نتیجه نهایی 183
- کتابنامه 186
الزمان و کذلک إبلیس اللعین و لا تصدقون بمثل ذلک لقائم آل محمد عجل الله تعالی فرجه الشریف مع النصوص الوارده فیه بالغیبه و طول العمر و الظهور بعد ذلک للقیام بأمر الله عز و جل و ما روی فی ذلک من الأخبار التی قد ذکرتها فی هذا الکتاب و مع ما صحّ عَنِ النَّبِی صلی الله علیه و آله و سلم إِذْ قَالَ: کُلُّ مَا کَانَ فِی الْأُمَمِ السَّالِفَهِ یکُونُ فِی هَذِهِ الْأُمَّهِ مِثْلُهُ حَذْوَ النَّعْلِ بِالنَّعْلِ وَ الْقُذَّهِ بِالْقُذَّهِ، و قد کان فیمن مضی من أنبیاء الله عز و جل و حججه معمرون أما نوح علیه السلام فإنّه عاش ألفی سنه و خمسمائه سنه و نطق القرآن بأنه لبث فی قومه أَلْفَ سَنَهٍ إِلَّا خَمْسِینَ عاماً.
ترجمه کلام مرحوم صدوق
مصنّف این کتاب رحمه الله می گوید:
اهل عناد و انکار امثال این خبر را (که در صحاح سته آن ها آمده است) تصدیق می کنند و درباره دجّال و غیبت و مدّت عمر طولانی و ظهورش در آخر الزّمان آن ها را روایت می کنند. امّا اخبار قائم عجل الله تعالی فرجه الشریف و این که او مدّتی طولانی غیبت می کند و آن گاه ظاهر می شود و زمین را پر از عدل و داد می کند، از آن پس که آکنده از ظلم و جور شده باشد؛ تصدیق نمی کنند؛ با وجود آن که پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم و ائمه معصومین علیهم السلام به نام و غیبت و نسب او تصریح کرده اند و از طولانی بودن غیبت او خبر داده اند و مقصود آن ها خاموش کردن نور خدای تعالی و باطل ساختن امر ولی اللَّه است؛ امّا خدای تعالی نورش را تمام می سازد، اگر چه مشرکان را ناخوش آید و بیش ترین احتجاج آن ها در امر انکار امر حجّت عجل الله تعالی فرجه الشریف این است که می گویند اخباری که شما در این باره روایت می کنید، ما روایت نکرده ایم و آن ها را نمی شناسیم.
ملحدین و براهمه و یهود و نصارا و گبران، همین را می گویند که ما آنچه را شما مسلمانان درباره معجزات و دلایل پیامبر خود روایت می کنید، صحیح نمی دانیم؛ زیرا آن ها را نمی شناسیم و روایت نکرده ایم و