- مقدمه ناشر 1
- مقدمه نویسنده 2
- اشاره 3
- جلسه 1 3
- روایات دجال 4
- اشاره 5
- دجال در منابع اهل سنت 5
- روایت دجال طبق نقل صحیح مسلم 7
- دجال در منابع شیعه 9
- اشاره 9
- روایت کمال الدین وتمام النعمه در مورد دجال 9
- تضعیف روایت دجال 9
- پرسش اصبغ بن نباته از دجّال و پاسخ امیرالمومنین علیه السلام 11
- ادامه روایت کمال الدین مرحوم شیخ صدوق 12
- نکاتی در مورد دجال 15
- جلسه 2 15
- محور اول: معنای دجال 15
- اشاره 15
- بیان مجمع البحرین در معنای دجال 15
- بیان لسان العرب در معنای دجال 16
- محور دوم: روایات 18
- اشاره 23
- قیام های قبل از ظهور، مقبول و یا مردود؟ 23
- دیدگاه اول 23
- جلسه 3 23
- ارزیابی روایت 24
- دفاع از مختار ثقفی 24
- نتیجه گیری در خصوص روایات دجال در کتب اربعه 26
- اشاره 27
- اشاره 27
- جلسه 4 27
- مجموعه ورّام و مؤلف آن 27
- محور سوم: روایات دجال در کتب خاصه، غیر از کتب اربعه 27
- روایت دجال در مجموعه ورام 28
- نتیجه کلام علامه مجلسی در مورد مجموعه ورام 28
- مجموعه ورام از دیدگاه علمای رجال 29
- علت عنایت علمای شیعه به روایاتِ از طریق اهل سنت 29
- علمایی از شیعه که به نام طبرسی شناخته می شوند 31
- جلسه 5 31
- نکته ای در تعداد روایات در خصوص دجال 31
- اعتبار کتاب إثبات الهداه بالنصوص و المعجزات 34
- اشاره 37
- ویژگی ها و شمایل ظاهری دجال 37
- تردستی دجال 37
- جلسه 6 37
- اشاره 39
- علمای شیعه و استدلال به دجال 39
- متن خطبه امیر المؤمنین علیهم السلام طبق بیان ابن میثم بحرانی 41
- جلسه 7 43
- اشاره 43
- نکاتی مختصر در مورد شخصیت منذربن جارود 44
- ادامه روایت در بیان اقدامات دجال 46
- اشاره 46
- ماجرای محاوره امام حسن علیه السلام با پادشاه روم 47
- جلسه 8 51
- بررسی شخصیت و جایگاه فرات کوفی 51
- آثار زیدی ها در یمن 52
- دیدگاه علامه مجلسی در مورد فرات کوفی 52
- چرا کتب رجالی شیعه، از فرات کوفی نام نبرده اند؟ 52
- اشاره 52
- دیدگاه علمای رجال در خصوص معلی بن خنیس 58
- جلسه 9 58
- شاهد بحث در روایت (محل کشته شدن دجال) 58
- نتیجه گیری در مورد ابن خنیس 59
- تعارض بین دو روایت در مورد دجال 61
- جواز و عدم جواز تسمیه امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف در عصر غیبت 63
- اشاره 65
- روایات تفسیری بحث دجال 65
- جلسه 10 65
- طبری و تفسیرش 66
- احمدبن حنبل از دیدگاه ذهبی 67
- اختلاف طبری با احمد بن حنبل 68
- تفسیر طبری از دیدگاه ذهبی 69
- آیا طبری شیعه است ؟ 70
- طبری از دیدگاه ذهبی 70
- طبری از نظر شیعه 71
- کعب الاحبار، تنها از نظر معاویه معتبر است 72
- اشاره 74
- اشاره 74
- قتل دجال به نقل از منابع شیعه 74
- جلسه 11 74
- علم ائمه اطهار علیهم السلام در اعتراف مخالفین 77
- ایمان تمامی اهل کتاب به عیسی علیه السلام قبل از رجعت 79
- دجال از نظر علمای اهل سنت 82
- جلسه 12 82
- دیدگاه مرحوم مجلسی اول 82
- اشاره 82
- اشاره 82
- نتیجه 84
- نافع بن ازرق کیست؟ 87
- ترجمه کلام مرحوم صدوق 89
- دیدگاه شیخ مفید 90
- دیدگاه شیخ طوسی 91
- دیدگاه ابن بطریق 92
- بیان مرحوم اربلی در کشف الغمه 93
- جلسه 13 94
- بیان مرحوم مجلسی ذیل روایت 94
- روایت مصابیح السنه 96
- بیان برخی از معاصرین در مورد دجال 97
- اشاره 97
- روایت نافع 97
- احتمالات در خصوص شخص دجال 98
- احتجاج به وجود دجال برای اثبات عمر طولانی امام عصر عجل الله تعالی فرجه الشریف 102
- اشاره 102
- جلسه 14 102
- روایات دجال در کتاب های اهل سنت 102
- اشاره 102
- اشاره 103
- روایت اول: روایت ابو سعید خدری 103
- بیانی در مورد حضرت خضر علیه السلام 106
- خضر و الیاس، دو پیامبر جاودان 110
- جلسه 15 111
- اشاره 111
- طول عمر امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف و استدلال به عمر خضر علیه السلام 111
- کلامی از امام حسن مجتبی علیه السلامدر پاسخ به فرد سائل 112
- اشاره 112
- اشاره 114
- زنده بودن خضر علیه السلام در عصر ائمه اطهار علیهم السلام 114
- روایت، طبق نقل اصول کافی 114
- روایتی دیگر: امام عسکری علیه السلام و معرفی جانشین خود 115
- بیان علامه طباطبایی در مورد حضرت خضر و ذوالقرنین 119
- جلسه 16 122
- ادامه بحث علامه طباطبایی در خصوص زندگی و حیات خضر علیه السلام 122
- روایت دوم: روایت نواس بن سمعان 128
- جلسه 17 131
- چرا در کتاب های عامه از دجال، به مسیح دجال تعبیر می شود؟ 131
- محل خروج دجال 132
- اشاره 133
- اشاره 133
- روایت اول ( خروج دجال از اصفهان) 133
- آیا دجال از ناحیه اصفهان است؟ 133
- وصف قریه یهودیه اصفهان در معجم البلدان 135
- اشاره 137
- روایت دوم 137
- جلسه 18 137
- نزال بن سبره در طرق روایات شیعه و اهل سنت 138
- روایت سوم 138
- روایت پنجم 140
- روایت چهارم 140
- روایت طبق نقل ابن ابی شیبه 140
- اشاره 140
- روایت ششم 141
- روایت طبق نقل مسند احمد 141
- بررسی شخصیت ذکوان اباصالح 142
- تجلیل اهل سنت از ذکوان 143
- تضعیف روایت به واسطه وجود ذکوان 143
- یحیی بن سعید قطان؛ پدر علم رجال اهل سنت 144
- بررسی شخصیت حرب بن شداد 144
- اشاره 146
- جلسه 19 146
- احتمال خروج دجال از مناطق دیگر (مرو، بلخ، سجستان و…) 146
- سجستان (سیستان) 147
- ارادت مردم سجستان به امیر المؤمنین علیه السلام 148
- خروج دجال از سیستان طبق نقل شیخ صدوق 149
- روایت خروج دجال از سجستان 149
- دیدگاه مؤلف کتاب "عقیده المسیح الدجال فی الادیان" 150
- اشاره 151
- روایت نواس بن سمعان 151
- تحلیل سعید ایوب از روایت 152
- بیان مصنف عبدالرزاق در مورد خروج دجال 153
- دیدگاه اول: دجال جریان است، نه یک شخص 155
- اشاره 155
- آیا دجال شخص است یا جریان؟ 155
- دیدگاه دوم: دجال شخص است، نه جریان 156
- خروج دجال، قبل از ظهور یا بعد از آن؟ 158
- جلسه 20 158
- اشاره 158
- دیدگاه سید بن طاووس در مورد روایات ابن عباس 158
- روایت خروج دجال بر اساس نقل ابن شهر آشوب 160
- روایت خروج دجال طبق نقل منتخب الانوارالمضیئه 161
- بررسی دیدگاه مرحوم صدر در مورد جریان بودن دجال 163
- اشاره 163
- ابهام در زمان خروج دجال، قبل یا بعد از ظهور 163
- نقد توجیهات شهید صدر در مورد روایت صحیح مسلم 163
- بررسی و نقد دیدگاه مرحوم صدر 171
- اشاره 174
- اشکالاتی چند بر نظریه جریان بودن دجال 174
- بیان مرحوم صدر در جلد سوم (تاریخ مابعد الظهور) 176
- اشکال بر شهید صدر 177
- روایات مورد استناد مرحوم صدر 181
- نتیجه نهایی 183
- کتابنامه 186
الزمان و کذلک إبلیس اللعین و لا تصدقون بمثل ذلک لقائم آل محمد عجل الله تعالی فرجه الشریف مع النصوص الوارده فیه بالغیبه و طول العمر و الظهور بعد ذلک للقیام بأمر الله عز و جل و ما روی فی ذلک من الأخبار التی قد ذکرتها فی هذا الکتاب و مع ما صحّ عَنِ النَّبِی صلی الله علیه و آله و سلم إِذْ قَالَ: کُلُّ مَا کَانَ فِی الْأُمَمِ السَّالِفَهِ یکُونُ فِی هَذِهِ الْأُمَّهِ مِثْلُهُ حَذْوَ النَّعْلِ بِالنَّعْلِ وَ الْقُذَّهِ بِالْقُذَّهِ، و قد کان فیمن مضی من أنبیاء الله عز و جل و حججه معمرون أما نوح علیه السلام فإنّه عاش ألفی سنه و خمسمائه سنه و نطق القرآن بأنه لبث فی قومه أَلْفَ سَنَهٍ إِلَّا خَمْسِینَ عاماً.
ترجمه کلام مرحوم صدوق
مصنّف این کتاب رحمه الله می گوید:
اهل عناد و انکار امثال این خبر را (که در صحاح سته آن ها آمده است) تصدیق می کنند و درباره دجّال و غیبت و مدّت عمر طولانی و ظهورش در آخر الزّمان آن ها را روایت می کنند. امّا اخبار قائم عجل الله تعالی فرجه الشریف و این که او مدّتی طولانی غیبت می کند و آن گاه ظاهر می شود و زمین را پر از عدل و داد می کند، از آن پس که آکنده از ظلم و جور شده باشد؛ تصدیق نمی کنند؛ با وجود آن که پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم و ائمه معصومین علیهم السلام به نام و غیبت و نسب او تصریح کرده اند و از طولانی بودن غیبت او خبر داده اند و مقصود آن ها خاموش کردن نور خدای تعالی و باطل ساختن امر ولی اللَّه است؛ امّا خدای تعالی نورش را تمام می سازد، اگر چه مشرکان را ناخوش آید و بیش ترین احتجاج آن ها در امر انکار امر حجّت عجل الله تعالی فرجه الشریف این است که می گویند اخباری که شما در این باره روایت می کنید، ما روایت نکرده ایم و آن ها را نمی شناسیم.
ملحدین و براهمه و یهود و نصارا و گبران، همین را می گویند که ما آنچه را شما مسلمانان درباره معجزات و دلایل پیامبر خود روایت می کنید، صحیح نمی دانیم؛ زیرا آن ها را نمی شناسیم و روایت نکرده ایم و