القاب مهدوی: بررسی و تحلیل القاب مهدوی در دیوان (الدرر المکنونه) صفحه 54

درود و سلام و برکاتت را بر سرور دادگر دانشمند فروفرست، آن عامل به کمال رسیده و دارای فضل و بخشنده».

الباسط

این لقب در بیت های 7 و 31 دیوان الدرر المکنونه ذکر شده است. «باسط» اسم فاعل از ریشه «بسط» که در لغت به معنای گستراننده و فراخ کننده می باشد، آن را از اسمای الهی خواندند، زیرا باری تعالی فراخی دهنده رزق و روزی می باشد. (1)

صاحب کتاب الهدایه الکبری، «باسط» را از القاب مهدوی معرفی کرده و مرحوم نهاوندی در العبقری الحسان علت نامگذاری حضرت را به «باسط» تبیین می کند که چنانچه خود فرمودند که فیض آن حضرت مانند آفتاب به همه جا می رسد و هرموجودی را در بر می گیرد و در آن زمان عدالت و امنیت چنان فراگیر می شود که گرگ و گوسفند، گاو و شیر، و مار و انسان در امان هستند و با همدیگر زندگی می کنند. (2)

بدر البدور

این لقب در بیت هفده آمده است. «بَدر» از نظر صرفی، مصدر در معنی فاعل می باشد، لکن در نظر راغب بهتر است که «بدر» ریشه لغت باشد و سپس معانی مختلف از آن ظاهر شود. به قرص ماه در نیمه هر ماه«بَدْر» می گویند برای اینکه در آن شب، در طلوع کردن بر غروب خورشید پیشی می گیرد و نیز در نامگذاری قرص ماه به «بدر» گفته اند که در آن شب به« بَدرَه» شباهت دارد زیرا « بَدْرَه» کیسه ای چهار گوش و چرمی است که پر از پول می کنند و به شکل کُره ای در می آید. پس «بدر» در لغت به معنای ماه درخشان و ماه شب چهارده می باشد. (3)

در حکایات و روایات، حضرت مهدی؟عج؟ به ماه شب چهارده تشبیه شده است. حذیفه بن یمان نقل می کند که پیامبراکرم؟ص؟ درباره ی رضایت اهل آسمان و زمین از خلافت جهانی حضرت مهدی؟عج؟ چنین فرمودند:

1- تاج العروس، ج10، ص193؛ لسان العرب، ج7، ص258.

2- الهدایه الکبری، ص328؛ العبقری الحسان، ج2، ص98.

3- تاج العروس، ج6، ص64؛ لسان العرب، ج4، ص94؛ مفردات الفاظ القرآن، ص110.