القاب مهدوی: بررسی و تحلیل القاب مهدوی در دیوان (الدرر المکنونه) صفحه 74

بُنِیَ الإسلامُ علی خَمسٍ: علی الصّلاهِ و الزّکاهِ و الحجِّ و الصّومِ و الولایهِ و لم یُنادَ بِشَی ءٍ کَما نُودِیَ بِالوِلایَهِ...؛ (1) اسلام روی پنج پایه استوار شده است: نماز، زکات، حج، روزه و ولایت. و هرگز به چیزی امر نشده، آن چنان که به ولایت امر شده است.

سپس امام صادق علیه السلام اضافه می فرماید:

ولی مردم چهار پایه اش را پذیرفتند و ولایت را ترک کردند. به خدا قسم اگر کسی همه شب ها را با نماز و عبادت بگذراند و همه روزها را روزه بگیرد و بدون ولایت از دنیا برود، نماز و روزه ای از او پذیرفته نمی شود.

با توجه به این روایت، پذیرفتن ولایت امامان معصوم؟عهم؟ موجب قبولی عبادات می گردد. هم چنین در روایات، اهل بیت؟عهم؟ تشبیه به «بیت اللّه» شده اند، و این گویای این نکته است که سعادت انسان ها در گرو اطاعت از اهل بیت می باشد، زیرا باید سراغ کعبه رفت و آن را طواف کرد.

پیامبراکرم؟ص؟ به مولا علی علیه السلام فرمودند: «مَثَلُکُم یا علیُّ مَثَلُ بَیْتِ اللّهِ الحَرامِ؛ (2) مثل شما مثل خانه خداست».

پس می توان گفت که مقصود علامه از آوردن واژه «حجّ» به عنوان لقب مهدوی بیانگر آن است که شرط قبولی حجّ مسلمانان، پذیرفتن ولایت امام معصوم علیه السلام است.

الحُجَّه

این لقب مهدوی سه بار در اشعار القاب مهدوی دیوان الدرر المکنونه تکرار شده و تحت عناوین «الحُجَّه» در بیت ده و «الحُجَّه البالغه» در بیت 53 و «الحُجَّه المعبود» در بیت 59 ذکر شده است.

«الحُجَّه» اسم جامد از ریشه «حجج» و در لغت به معنای دلیل و برهانی روشن که در هنگام مخاصمه، بیانگر صحت ادعای یکی از طرفین منازعه است، می باشد. این دلیل و برهان، «حُجّه» نامیده شد، زیرا «حَجَّ» به معنای قصد کردن و «حُجّه» در مخاصمه مورد قصد قرار می گیرد و به وسیله ی آن می توان به حق مطلوب رسید. جمع آن، «حُجَج» و «حِجاج»

1- اصول کافی، ج3، ص30.

2- خصائص الائمه، ص77.