القاب مهدوی: بررسی و تحلیل القاب مهدوی در دیوان (الدرر المکنونه) صفحه 81

اما باقی لقب ها یعنی «حمد، حامد، حمید» در متون اسلامی به عنوان لقب امام زمان؟عج؟ معرفی نشدند و فقط در کتاب الهدایه الکبری ذکر شدند: «اسْمُ الْخَلَفِ الْمَهْدِیُّ الثَّانِی عَشَرَ مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ وَ الْحَمْدُ وَ الْحَامِدُ وَ الْحَمِیدُ وَ الْمَحْمُود». (1)

شاید علت نامگذاری حضرت مهدی؟عج؟ به «حمد» و مشتقاتش توسط بزرگان دین از این جهت باشد که حمد، حامد، حمید و محمود از صفات حضرت حق است و امام هم مقام خلیفه اللهی را دارد و این مستلزم آن است که امام متصف به صفات باری تعالی باشد.

الحَکَم

این لقب و مشتقاتش یعنی «الحاکم» و «الحکیم» در بیت 23 ذکر شده است. «الحاکم» اسم فاعل از ریشه «حکم» و به معنای قاضی و داور می باشد. «الحَکَم» اسم جامد غیر مصدری و «الحکیم» صفت مشبهه بر وزن فَعیل است، لکن این دو از حیث معنا با «الحاکم» مشترکند پس هر سه معنای فاعلیت یعنی قاضی، داور و حکم کننده را دارند وهمه آن ها از صفات الهی هستند. لغویین در مورد واژه «حکیم» گفته اند که به معنای صاحب حکمت و دانایی هم می باشد. (2)

در متون اسلامی این سه عنوان از القاب مهدوی نیست، بلکه از اسامی خداوند متعال است و همان طور که گذشت چون امام خلیفه خداوند است، پس باید متصف به صفات الهی باشد.

الحلیم

علامه این لقب را در بیت سیزده ذکر کرده است. «حلیم» صفت مشبهه از ریشه «حلم» بر وزن فعیل می باشد و از اسماء الهی است که در لغت به معنای بردبار، صبور و شکیبا است و اهل لغت جمع آن را «حُلَماء» ذکر نمودند. (3)

در اعمال نیمه شعبان در دعا برای امام زمان؟عج؟ می گوییم:

اللّهمّ بحقّ لیلتنا و مولودها ... سیف اللّه الّذی لا ینبو و نوره الّذی لا یخبو و ذو الحلم

1- الهدایه الکبری، ص328.

2- لسان العرب، ج12، ص140؛ مجمع البحرین، ج6، صص46- 47.

3- لسان العرب، ج12، ص146؛ تاج العروس، ج16، ص167.