القاب مهدوی: بررسی و تحلیل القاب مهدوی در دیوان (الدرر المکنونه) صفحه 88

قدرت از ذات حق تعالی است. اگر خداوند، لحظه ای حضرتش را یاری نکند، توان ادامه فعّالیت را ندارد. ازاین رو، حضرتش در برابر ذات الهی، کمال خشوع و خضوع و ترس را دارد. (1)

الخلف الصالح

عنوان « الخَلَف الصالح » از دیگر القاب مشهور حضرت مهدی؟عج؟ می باشد که در بیت اول دیوان الدرر المکنونه به آن اشاره شده است.

«خَلَف» از نظر صرفی مصدر «خَلَفَ » بر وزن « فَعَل » می باشد و از نظر لغوی ضد قُدّام (روبرو) و به معنای پس و پشت سر، عوض و جانشین خوب است و یا به معنای قرنی که به دنبال قرنی دیگر آید و چیزی که به جای چیزی دیگر نصیب انسان شود و این چیز ممکن است خوب باشد یا بد. پیرامون معنای لغوی «خَلَف» بین لغویین اختلاف نظر وجود دارد، زیرا اکثر لغویین قائلند که «خَلَف» با فتح لام به معنای جانشین خوب و فرزند صالح و «خَلْف» با سکون لام به معنای جانشین بد و فرزند غیر صالح می باشد، لکن برخی از لغویین نظری خلاف رأی اکثریت دارند و عده ای هم تفاوتی در معنای این دو واژه نمی دانند. (2)

همان طور که قبلا بیان شد، «الخلف الصالح» از القاب مشهور حضرت مهدی؟عج؟ است که هم ائمه هدی؟عهم؟ وهم علما ومحدّثین به این لقب حضرت اشاره نموده اند. از جمله روایتی است که از امام جعفر صادق علیه السلام نقل شده که فرمود:

الْخَلَفُ الصَّالِحُ مِنْ وُلْدِی وَ هُوَ الْمَهْدِیُّ اسْمُهُ م ح م د وَ کُنْیَتُهُ أَبُو الْقَاسِم یَخْرُجُ فِی آخِرِ الزَّمَان؛ (3)خلف صالح از فرزندان من است، اوست مهدی، اسم او م ح م د و کنیه اش ابو القاسم و در آخر الزمان قیام می کند.

امام رضا علیه السلام هم فرمود:

الْخَلَفُ الصَّالِحُ مِنْ وُلْدِ أَبِی مُحَمَّدٍ الْحَسَنِ بْنِ عَلِیٍّ وَ هُوَ صَاحِبُ الزَّمَانِ وَ هُوَ الْمَهْدِیُّ؛ (4) خلف صالح فرزند ابا محمد حسن بن علی است و او همان صاحب الزمان است و

1- نشانه هایی از دولت موعود، ص101.

2- لسان العرب، ج9، ص84؛ مفردات الفاظ القرآن، ص293؛ مجمع البحرین، ج5، ص49؛ کتاب العین، ج4، ص266.

3- بحارالانوار، ج51، ص24.

4- بحارالانوار، ج51، ص43.