القاب مهدوی: بررسی و تحلیل القاب مهدوی در دیوان (الدرر المکنونه) صفحه 99

رایه الهدی

این لقب در بیت 35 ذکر شده است. «رایه» اسم جامد غیر مصدری از ریشه «ریی» می باشد. در «رایه» ابدال صورت گرفته، بدین گونه که هرگاه دو حرف علّه در یک واژه باهم بیایند و هر دو متحرک وماقبل مفتوح باشند، اعلال هر دو باهم جایز نیست، زیرا در یک واژه دو اعلال پیاپی انجام نمی پذیرد، بلکه اعلال یکی از آن دو حرف و تصحیح دیگری واجب است، البته اعلال حرف دوم سزاوارتر می باشد مانند: الحیا و اعلال عین الفعل (حرف اول) و تصحیح لام الفعل در این گونه واژه ها شاذ است، مانند: غایه، رایه. در لسان العرب ذکر شده که «رایه» به معنای علم و پرچم و اصل آن همزه است یعنی «راءه» لکن عرب این چنین استعمال نمی کند. (1)

«رایه الهدی» از القاب مهدوی می باشد که علامه میرجهانی به آن اشاره نموده و در متون اسلامی این لقب تحت عنوان «ناشر رایه الهدی» ذکر شده است. چنان که در دعای ندبه آمده:

«أَیْنَ صَاحِبُ یَوْمِ الْفَتْحِ وَ نَاشِرُ رَایَهِ الْهُدَی؛ (2) کجاست صاحب روز ظفر و برافرازنده پرچم هدایت؟».

هم چنین در زیارت سرداب مقدس آمده:

«السَّلَامُ عَلَیْکَ یَا صَاحِبَ الْفَتْحِ وَ نَاشِرَ رَایَهِ الْهُدَی؛ (3) سلام بر تو ای دارنده پیروزی و برافرازنده پرچم و نشانه هدایت».

در متون اسلامی تنها امام مهدی ؟عج؟ ملقب به «رایهالهدی» نمی باشند، بلکه این لقب برای امام علی علیه السلام هم ذکر شده است؛ چنان که در شب معراج خداوند عزّوجل درباره علی بن ابی طالب علیه السلام سفارشی به پیامبراکرم؟ص؟ کرد و فرمود:

إنّ علِیّاً رایهُ الهُدی بَعدَک و إمامُ أولیائی و نورُ مَن أطاعَنی ، و هُوَ الکلمهُ الّتی ألْزَمْتُها المتّقینَ «و ألزمَهم کلمهَ التّقوی» مَن أحبَّهُ أحبَّنی ، و مَن أطاعَهُ أطاعَنی؛ (4) همانا علی بعد از تو، پرچم هدایت و پیشوای دوستان من و روشنایی (راه ) کسانی است که مرا اطاعت می کنند. اوست آن کلمه ای که پرهیزگارآن را ملزم به همراهی آن کردم. هر

1- شرح ابن عقیل، ج2، ص527؛ لسان العرب، ج14، ص251.

2- بحارالانوار، ج99، ص107؛ صحیفه مهدیه، ص249.

3- صحیفه مهدیه، ص616؛ بحارالانوار، ج99، ص107.

4- بحارالانوار، ج24، ص176.