اسلام فراتر از زمان‌ صفحه 65

آگاه باشيد كه آفرينش و تدبير (جهان) براي او (و به فرمان او) است.

پر بركت (و زوال ناپذير) است خداوندي كه پروردگار جهانيان است.

در اول آيه پس از ذكر آفرينش جهان هستي و نظام شب و روز و آفرينش ماه و خورشيد و ستارگان به عنوان تأكيد مي‌گويد: آگاه باشيد آفرينش و اداره امور جهان هستي تنها به دست او است (الا له الخلق و الامر).

در اين آيه براي بشر معبود حقيقي و واقعي را با ذكر صفات خاصش معرفي مي كند تا آنها كه حقيقت جو هستند قبل از فرارسيدن رستاخيز در همين جهان او را به روشني بشناسند،

3- .. وَ أَوْحي في كلِّ سماءٍ أَمْرَها ... فصلت: 12 ... و آنچه را مي‌خواست در هر آسماني مقدر فرمود.

خلق و امر چيست؟

در اين كه منظور از خلق و امر چيست، ميان مفسران گفتگو است، اما با توجه به قرائني كه در اين آيه و آيات ديگر قرآن موجود است استفاده مي‌شود كه منظور از خلق آفرينش نخستين، و منظور از امر قوانين و نظاماتي است كه به فرمان پروردگار در عالم هستي حكومت مي كند و آنها را در مسير خود رهبري مي نمايد.

اين تعبير در حقيقت پاسخي است به آنها كه چنين مي‌پندارند خداوند جهان را آفريده و آن را به حال خود واگذارده و كناري نشسته است، و به تعبير ديگر عالم هستي در ايجادش نيازمند به خدا است، اما در بقا و ادامه حيات نيازي ندارد!.

اين جمله مي‌گويد: همانطور كه جهان در حدوثش نيازمند به او است در تدبير و ادامه حيات و اداره‌اش نيز وابسته به او مي‌باشد، و اگر لحظه‌اي لطف خدا از آن گرفته شود نظامش به كلي از هم گسسته و نابود مي‌گردد.

بعضي از فلاسفه مايلند كه عالم خلق را عالم ماده و عالم امر را عالم ماوراء ماده بدانند، زيرا عالم خلق جنبه تدريجي دارد و اين خاصيت جهان ماده است و عالم امر جنبه دفعي و فوري دارد و اين خاصيت جهان ماوراء ماده است چنانكه