اسلام فراتر از زمان‌ صفحه 90

اما در مورد شب و روز چون با هم فاصله چنداني ندارند و دقيقاً پشت سر هم قرار گرفته‌اند مي‌گويد شب از روز پيشي نمي‌گيرد مي بينيم اين دو تعبير در اينجا بسيار حساب شده است.

نظام نور و ظلمت در زندگي بشر:

در آيات فوق اشاره به دو موضوع كه از مهمترين مسائل زندگي انسانهاست به عنوان دو آيت از آيات الهي شده است: موضوع تاريكي شب، و موضوع خورشيد و نور آفتاب.

اين رامي دانيم كه نور لطيفترين و پر بركت‌ترين موجودات جهان ماده است،

و تمام انرژيهاي روي كره زمين (جزانرژي ناشي از شكستن هسته اتمها) همه از نور آفتاب مدد مي‌گيرد كه اگر او نبود همه جا خاموش و بي‌روح، بي‌نور و بي‌حركت و مرده بود.

تاريكي شب با اين كه بوي مرگ و فنا مي‌دهد از نظر تعديل نور آفتاب و تأثير عميق آن در آرامش جسم و جان و جلوگيري از خطرات تابش يك نواخت نور خورشيد نيز يك امر حياتي براي انسانها محسوب مي‌شود، كه اگر تناوب شب و روز نبود حرارت در كره زمين آنچنان بالا مي‌رفت كه همه چيز را آتش مي‌زد، چنانكه در كره ماه كه شبها و روزهاي طولاني دارد (هر كدام به اندازه پانزده شبانه روز كره زمين است) روزهايش گرمائي كشنده، و شبهايش سرمائي نابود كننده دارد.

بنا بر اين هر يك از اين دو (نور و ظلمت) آيتي است عظيم از آيات الهي. «1»

... وَ جَعَلَ الَّيْلَ سكَناً وَ الشمْس وَ الْقَمَرَحُسبَاناً ذَلِك تَقْدِيرُ الْعَزِيزِ الْعَلِيمِ (96) «2» او شكافنده صبح است؛ و شب را مايه آرامش، و خورشيدو ماه را وسيله حساب قرار داده است؛ اين، اندازه‌گيري خداوند تواناي داناست!

سپس اشاره به نعمت و نشانه عظمت خود كرده: و خورشيدو ماه را وسيله حساب در زندگي شما قرار داد (و الشمس و القمر حسبانا).

حسبان (بر وزن لقمان) مصدر از ماده حساب، به معني حساب كردن است، و در