داستان های قرآن صفحه 361

آری راه، بسیار باریک است. باید از درگاه خدا همواره استمداد نمود، و گرنه یک لحظه هوسرانی، یک عمر پشیمانی را به دنبال خواهد آورد.

5. عُرَفا گویند (چنان که در اشعار مثنوی آمده): گر چه قرار گرفتن یونس - علیه السلام - در شکم ماهی یک نوع مکافات بود، ولی همان معراج او بود که عجایب دریا را دید، و ساخته و تربیت شد و پاک و با صفا بازگشت. اگر معراج پیامبر اسلام - صلّی الله علیه و آله - در آسمانها بود، معراج یونس در دریاها بود. برای خدا بالا و پایین فرقی ندارد.

بنابراین باید هم چون یونس - علیه السلام - در سختی‌ها و شدّتها با گفتن: «لا اله الا اللهُ سُبْحانَکَ اِنّی کُنْتُ مِنَ الظّالِمِینَ» خود را به معراج ببریم، و در ملکوت اعلی سیر کنیم تا نجات یابیم.

به قول یکی از عرفا؛ یونس - علیه السلام - در چهار تاریکی امتحان شد:

1. تاریکی ذلّت 2. تاریکی بیم و عقوبت 3. تاریکی دریا و تلاطم 4. تاریکی شکم ماهی.

پیامبر - صلّی الله علیه و آله - فرمود: «لا تُفَضِّلُونِی عَلی یونُسَ بْنِ مَتّی؛ مرا (در این جهت که یونس ترک اولی کرد و در شکم ماهی قرار گرفت) بر او ترجیح ندهید»

گفت پیغمبر که معراج مرا *** نیست بر معراج یونس اجتبا(6)

آنِ من بالا و آن او نشیب *** ز آن که قرب حق برون است از حسیب

قرب نی بالا، نه پستی رفتن است *** قربِ حق از حبس هستی رستن است

نیست را، چون جای بالایست و زیر *** نیست را نه رود و نه زود و نه دیر