داستان های قرآن صفحه 379

در قرآن مجید به صراحت نامی از حضرت خضر - علیه السلام - نیامده، ولی طبق روایات متعدد، منظور از آیه 65 سوره کهف (که مربوط به داستان موسی و مرد عالم است و قبلاً در زندگی موسی - علیه السلام - ذکر شد) حضرت خضر - علیه السلام - است، که خداوند او را در آیه مذکور چنین توصیف کرده است:

«فَوَجَدا عَبْداً مِنْ عِبادِنا آتَیناهُ رَحْمَة مِنْ عِنْدِنا وَ عَلَّمْناهُ مِنْ لَدُنَّا عِلْماً؛ موسی و یوشع، در آن جا بنده‌ای از بندگان ما را یافتند که رحمت و موهبت عظیمی از سوی خود به او داده، علم فراوانی از نزد خود به او آموخته بودیم.»

بنابراین خضر مطابق این آیه، از بندگان خاصّ خدا است که مشمول رحمت مخصوص الهی بوده از جانب خداوند علم لدنّی داشت.

مطابق پاره‌ای از روایات، نام او «تالیا بن ملکان» بود، و خضر لقب او است، زیرا خضر به معنی سبزی است و او هر کجا گام می‌نهاد به برکت قدومش زمین سرسبز می‌شد.

از بعضی از روایات استفاده می‌شود که او از پیامبران بود، چنان که در بعضی آیات سوره کهف (مانند آیه 82 کهف: «ما فَعَلْتُهُ عَنْ أَمْرِی» و مانند آیه 80 «فَأَرَدْنا» این مطلب را تأیید می‌نماید.)

و طبق روایات متعدّد، حضرت خضر - علیه السلام - از یک عمر طولانی تا قیامت برخوردار است و هم اکنون زنده می‌باشد.(1) او از یاران ذو القرنین بود که در شرح حال ذو القرنین ذکر خواهد شد.

و از امام باقر - علیه السلام - نقل شده فرمود: «خضر - علیه السلام - پیامبر مرسل بود، خداوند او را به سوی قوم خود فرستاد، او آنها را به توحید و ایمان به پیامبران و رسولان و کتابهای آسمانی دعوت کرد و معجزه او این بود که در هر کجا از چوب خشک و زمین خالی از گیاه می‌نشست، آن چوب و زمین، سرسبز و خرّم می‌شد. از این رو او با اسم خضر (که به معنی سبز است) نامیده شد.

او از نوادگان حضرت نوح - علیه السلام - بود، و سلسله نسب او را چنین نوشته‌اند: «تالیا بن ملکان بن عابر بن ارفخشد بن سام بن نوح.»(2)

در رابطه با حضرت خضر - علیه السلام - روایات و داستان‌های بسیاری در کتب حدیث ما آمده، که اگر گردآوری شود، کتاب قطوری خواهد شد. به عنوان نمونه در این جا نظر شما را به چند ماجرا از زندگی آن حضرت جلب می‌کنیم:

1. بردگی خضر - علیه السلام - از تاجر بازار