پاورقی:
------------------------------
1) سوره آل عمران، آیه 131. منبع: مصابیح القلوب به نقل گلزار اکبری
پاسخ اشکالات کندی به قرآن
پاسخ اشکالات کندی به قرآن
اسحاق بن حنین کندی مردی نصرانی و مانند پدرش حنین بن اسحاق از فیلسوفان مشهور است که به موجب آشنایی به زبان یونانی و سریانی، فلسفه یونان را به عربی ترجمه کرد. فرزند وی یعقوب بن اسحاق نیز بزرگترین حکیم عرب است که جملگی نزد خلفای عباسی با عزت و احترام میزیستند.
کندی فیلسوف نامی عراق در زمان خویش دست به تألیف کتابی زد که به نظر خود تناقضات قرآن را در آن گرد آورده بود. او چون با فلسفه و مسائل عقلی و افکار حکمای یونان سر و کار داشت بر طبق معمول با حقایق آسمانی و موضوعات دینی چندان میانهای نداشت و به موجب غروری که با خواندن فلسفه به او دست داده بود به تعالیم مذهبی به دیدهی حقارت مینگریست. اسحاق کندی آن چنان سرگرم کار کتاب "تناقضات قرآن" شده بود که به کلی از مردم کناره گرفته، پیوسته در منزل با اهتمام زیاد به آن میپرداخت.
روزی یکی از شاگردان او در سامرا به حضور امام حسن عسکری - علیه السّلام - شرفیاب شد. حضرت به وی فرمود:‚ در میان شما شاگردان اسحاق کندی یک مرد رشید با شهامتی پیدا نمیشود که این مرد را از کاری که پیش گرفته باز دارد؟ شاگرد مزبور گفت: ما چگونه در این خصوص به وی اعتراض کنیم یا در مباحث علمی دیگری که استادی چون او بدان پرداخته است ایراد بگیریم! او استاد بزرگ و نامداری است و ما توانایی گفتگو با او را نداریم.
حضرت فرمود: اگر من چیزی به تو القا کنم میتوانی به او برسانی و درست به وی بفهمانی؟
گفت: آری. فرمود: نزد استادت برو و با وی الفت بگیر و تا میتوانی در اظهار ارادت و اخلاص و خدمتگزاری نسبت به او کوتاهی نکن، تا جایی که کاملاً مورد نظر وی واقع شوی و او هم لطف و عنایت خاصی نسبت به تو پیدا کند. وقتی کاملاً با هم انس گرفتید به وی بگو: مسئلهای به نظرم رسیده است میخواهم آن را از شما سؤال کنم، «آیا امکان دارد کلامی که شما از قرآن گرفته و نزد خود معنی کردهاید، گویندهی آن، معنی دیگری از آن اراده کرده باشد»؟ او خواهد گفت: آری ممکن است و چنین چیزی از نظر عقل رو است. آنگاه به وی بگو: ای استاد، شاید خداوند آن قسمت از قرآن را که شما نزد خود معنی کردهاید، عکس آن را اراده نموده باشد، و آنچه شما پنداشتید، معنی آیه و مقصود خداوند که گوینده آن است، نباشد.