شناخت قرآن(کمالی) صفحه 201

توضيح:

گاهي همه قرآن به إحكام توصيف شده، علي الاطلاق، زيرا همه آن محكم و متقن و هماهنگ است؛ قوله تعالي:

كِتابٌ أُحْكِمَتْ آياتُهُ ثُمَّ فُصِّلَتْ مِنْ لَدُنْ حَكِيمٍ خَبِيرٍ. (هود: 2) و گاهي همه آن به متشابه توصيف شده، علي الاطلاق، زيرا همه آن همانند است؛ قوله تعالي:

اللَّهُ نَزَّلَ أَحْسَنَ الْحَدِيثِ كِتاباً مُتَشابِهاً. (الزمر: 23) اينجا تشابه به معني همانندي در احكام و اتقان، و سلامت از تفاوت و تعارض است، قوله تعالي:

وَ لَوْ كانَ مِنْ عِنْدِ غَيْرِ اللَّهِ لَوَجَدُوا فِيهِ اخْتِلافاً كَثِيراً. (النّساء: 82)

تعريفات متشابه در اخبار

اشاره

اينك مي‌پردازيم به تعريفاتي از متشابه كه از پيغمبر اكرم (ص) مستفاد مي‌شود «1»: شناخت قرآن(كمالي) 225 تعريفات متشابه در اخبار ..... ص : 225

ل- از «عايشه» منقول است كه پيغمبر (ص) پس از آنكه آيه: «هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ» را قرائت نمود، فرمود:

چون كساني را ديديد كه در قرآن جدال مي‌كنند اينان كسانيند كه مراد خداوندند از «في قلوبهم زيغ». «2»

دوم- از همين طريق است:

فاذا رأيتم الّدين يتّبعون ما تشابه منه فاولئك الّذين سمّي اللّه فاحذروهم. «3»

تنبيه:

در روايت اوّل، بياني براي اجمال روايت دوم هست، تا اگر متّبع متشابه شناخته نشود، با نشانه‌اي كه در روايت اول ياد شده، شناخته گردد.

______________________________
(1) رواياتي كه از ائمه معصومين (ع) روايت شده در حكم مرفوعه به پيغمبرند، و عدم ذكر كليه اسناد، آنها را در حكم مرسله قرار نمي‌دهد.
(2) تفسير ابن كثير، ج 2: 6.
(3) همان مأخذ، ج 2: 7.