شناخت قرآن(کمالی) صفحه 214

«وَ ما يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ إِلَّا اللَّهُ وَ الرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ يَقُولُونَ آمَنَّا بِهِ كُلٌّ مِنْ عِنْدِ رَبِّنا.» (آل عمران: 7) در اينجا دو مطلب مهمّ هست:

اوّل، آيا «و الرّاسخون» عطف است بر «الّا اللّه» يا مستأنفه است؟

دوّم، آنكه راسخين در علم كيانند؟

آنان كه مستأنفه بودن را ترجيح مي‌دهند به دلايل زير استناد مي‌كنند:

1- به آنكه مذهب اكثر صحابه و علما چنان است. و ما جواب مي‌دهيم كه اين مرحّج مردود است: اوّلا به عدم التزام به مادون الاجماع. ثانيا به عدم صحّت، زيرا هم اخبار مستفيضه از ائمه ما- صلوات اللّه عليهم اجمعين- دالّ بر معطوفه بودن است، هم بسياري از علماي بزرگ فريقين معطوفه بودن را ترجيح داده‌اند، چنانچه خواهيم گفت.

2- قرائت ابن عبّاس، و ابيّ بن كعب: و يقول الرّاسخون في العلم»، كه مردود است به شذوذ و متروكيّت.

3- چون پيغمبر اكرم افضل راسخين است، و در قرآن همه جا براي تكريم، نامش جدا گانه ذكر شده، مانند:

آمَنَ الرَّسُولُ بِما أُنْزِلَ إِلَيْهِ مِنْ رَبِّهِ وَ الْمُؤْمِنُونَ كُلٌّ آمَنَ .... (البقرة: 285) و قوله تعالي:

ثُمَّ أَنْزَلَ اللَّهُ سَكِينَتَهُ عَلي رَسُولِهِ وَ عَلَي الْمُؤْمِنِينَ. (التوبة: 26) و قوله تعالي:

لكِنِ الرَّسُولُ وَ الَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ. (التحريم: 8) در اينجا هم اگر «و الرّاسخون» معطوفه باشد بايستي گفته شود: «و ما يعلم تأويله الّا اللّه و الرّسول و الراسخون في العلم»، و اين استدلال مردود است به دو وجه:

اوّل، وجود نظاير آن در قرآن، قوله تعالي:

شَهِدَ اللَّهُ أَنَّهُ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ وَ الْمَلائِكَةُ وَ أُولُوا الْعِلْمِ قائِماً بِالْقِسْطِ. (آل عمران: 18) و نفرمود: الملائكة و الرّسول و اولوا العلم.

دوّم، كه خود از معجزات بياني قرآن است، اين است كه اخبار از شخص به