شناخت قرآن(کمالی) صفحه 215

وصف نه به اسم، براي تعظيم و تكريم موصوف است، به لحاظ اتّصافش به صفت.

در دو آيه‌اي كه پيغمبر اكرم به نام ذكر نشده است، ملاحظه كنيد كه موصوفين به علم و به رسوخ در علم داراي بزرگترين امتيازات انسان كامل‌اند كه علم است. و صاحبان علم به قول مطلق- چنانچه در آيه اول هست- همان راسخين در علم‌اند، زيرا تا كسي راسخ در علم نباشد به صاحب علم مطلق متصف نخواهد شد. و صاحبان علم مطلق و راسخين در علم همانا پيغمبر اكرم و عترت اويند، و معلوم است كه معيّت و اتّصال معنوي پيغمبر با عترتش غير از معيّت با عامّه مؤمنين است. و شمول اولوا العلم و الرّاسخون في العلم نسبت به پيغمبر و عترت او چنان عالي و چشمگير است كه ما را به اعجاز بياني قرآن معترف مي‌سازد.

توضيح:

از لحاظ قواعد نحوي، مرجّحي براي احد القولين نمي‌توان يافت، بنابراين مرجح را بايد در سياق كلام و سنّت و عقل جستجو كرد.

ادله قائلين به معطوفه بودن:

1- اگر مراد مقابله حظّ زائغين با حظّ راسخين بود بايد گفته مي‌شد: «و امّا الرّاسخون في العلم يقولون».

2- اگر مستأنفه باشد قيد رسوخ در علم بيجا است، زيرا بسياري از مؤمنين بي علم سليم الاعتقاد نيز مي‌گويند: «آمنّا به كلّ من عند ربّنا»، زيرا مي‌دانند كه چنين اعتقادي از ضروريّات دين است و اختصاصي به راسخين ندارد، چنانچه «مجاهد» گفته است:

اگر راسخين در علم در اين مورد هيچ امتيازي نداشته باشند جز آنكه بگويند آمنّا، چه مانعي دارد كه غير راسخين هم بگويند، و آنوقت فرقي ميان راسخين و غير راسخين نباشد.

3- دعاي پيغمبر (ص) در حقّ ابن عبّاس كه فرمود:

«اللّهمّ فقّهه في الدّين و علّمه التّأويل.» «1»

و همچنين اخبار مستفيضه دالّ بر آنكه ائمه معصومين- صلوات اللّه عليهم