شناخت قرآن(کمالی) صفحه 293

الجّنة ولد زنا و لا ولد ولده»، بنابر آنكه قطعي الصدور باشد، معارض آن است و بايد حديث را رها كرده و كان لم يكن به حساب آورد.

اينك دلايل متقني از سنّت، كه تكليف ما را در مواجهه با تعارض كتاب و سنّت به وضوح معين مي‌كند و راه شناسايي حديث را به ما ياد مي‌دهد، و معنا در حد استفاضه و بلكه تواترند:

1- أمير المؤمنين (ع) فرمود: متوقف ماندن در موردي كه شبهه هست بهتر است از فرو رفتن در هلاكت. و روايت حديثي را ترك كني بهتر است كه نادانسته و حساب ناكرده حديثي نقل كني. براي هر حقي، حقيقتي هست و هر امر صوابي، نوري دارد. آنچه با كتاب خدا موافق است بگيريد و آنچه مخالف كتاب الله است رها كنيد. «1»

2- پيغمبر اكرم (ص) در ضمن خطبه‌اي در مني يا مكه فرمود: اي مردم، آنچه از من به شما رسيد كه موافق كتاب الله بود من گفته‌ام، و آنچه از من به شما رسيد كه مخالف كتاب الله بود من آن را نگفته‌ام. «2»

3- امام صادق (ع) به «محمّد بن مسلم» فرمود: اي محمّد، هر چه روايت به تو رسيد، چه از نيكوكار و چه از بدكار، و موافق قرآن بود آن را بگير، و هر چه روايت به تو رسيد، چه از نيكوكار و چه از بدكار، كه مخالف قرآن بود آن را رها كن. «2»

بسيار جالب است كه امام (ع)، «محمّد بن مسلم» را تعليم مي‌دهد تا از سند روايت مرعوب نشود و اگر با قرآن مخالف باشد آن را به دور اندازد.

4- امام محمّد باقر (ع) فرمود: بر روايات ما تصديق مكنيد مگر آنچه را كه موافق كتاب الله و سنت پيغمبر ما باشد. «4»

5- پيغمبر اكرم (ص) فرمود: به زودي دروغ بر من خواهند بست، چنانچه بر آنان كه پيش از من بودند. هر حديثي كه به شما رسيد موافق كتاب خداوند بود حديث من است، امّا هر چه مخالف كتاب الله بود حديث من نيست. «5»

6- امام صادق (ع) فرمود: هر چيزي بايد به كتاب الله و سنت عرضه شود و هر حديثي كه موافق كتاب الله نيست مزخرف است. «6»

7- امام صادق (ع) فرمود: هر چه حديث از ما به شما رسيد كه كتاب الله آن را تصديق نمي‌كرد باطل است. «6»

توضيح:

در اينجا شرط قبول حديث دشوارتر است و تنها عدم تعارض كافي نيست، بلكه بايد شاهد و مؤيّدي از قرآن هم داشته باشد.

8- امام صادق (ع) فرمود: هر كس حق را از قرآن نفهميد، فتنه‌ها را منكوب نكرده است «6».

______________________________
(1) بحار، ج 2: 243. شناخت قرآن(كمالي) 322 توضيح: ..... ص : 322
(2) همان مأخذ، ج 2: 244.
(4) بحار، ج 2: 244.
(5) همان مأخذ، ج 2: 227.
(6) همان مأخذ، ج 2: 242.