شناخت قرآن(کمالی) صفحه 330

بود كه براي مشكلات قرآن به او رجوع مي‌كردند. و به هر حال صحابيان كه اعلم و افضل ايشان أمير المؤمنين علي (ع) است تواناترين مردمند بر شناختن معاني و هدف‌ها و مقاصد قرآن.

در اين مرحله، هر جا از قرآن محتاج بيان بوده از جانب پيغمبر اكرم (ص) بيان شده، هم به دليل عقل و هم به دليل الزام، قوله تعالي: «لِتُبَيِّنَ لِلنَّاسِ ما نُزِّلَ إِلَيْهِمْ».

و هرجا از قرآن كه درباره آن خبر مرفوعي نمي‌يابيم، يا محتاج بيان نبوده و يا بيان شده و خبر آن به ما نرسيده است.

با تصفّح كامل در مأثورات تفسيري ائمه ما- صلوات اللّه عليهم اجمعين- كه همه مرفوع به پيغمبر اكرم به طريق اعلي الاسنادند، آگاهي خواهيم يافت كه براي تفسير و بيان مجملات و مشكلات قرآن كمبودي نمي‌توان يافت. البته اين تصفّح بايد در سطح كليه اخبار آل محمّد (ص) انجام گيرد. اكتفا كردن به تفاسير مأثور مانند «البرهان» يا «نور الثّقلين» كافي نيست و نگارنده با خبري در تفسير برخورد كرده كه آنها را در اين دو تفسير مأثور نيافته است و بعون اللّه تعالي نمونه‌اي از آنها را در ضمن مطالب آينده خواهد آورد.

اينك نمونه‌اي از تفسير در مكتب نبوي.

پيغمبر اكرم (ص) فرمود:

خبر شنيدن مانند ديدن نيست. خداوند به موسي خبر داد به آنچه قومش درباره گوساله انجام داده بودند، موسي الواح را پرت نكرد اما وقتي به چشم خود ديد چه كرده‌اند الواح را پرت كرد كه شكستند. «1»

توضيح:

اخبار خداوند به موسي (ع) در سوره طه، آيه 84 است، قوله تعالي: «فَإِنَّا قَدْ فَتَنَّا قَوْمَكَ مِنْ بَعْدِكَ وَ أَضَلَّهُمُ السَّامِرِيُّ»، و القاء الواح در سوره اعراف، آيه 150، قوله تعالي: «وَ لَمَّا رَجَعَ مُوسي إِلي قَوْمِهِ غَضْبانَ أَسِفاً قالَ بِئْسَما خَلَفْتُمُونِي مِنْ بَعْدِي أَ عَجِلْتُمْ أَمْرَ رَبِّكُمْ وَ أَلْقَي الْأَلْواحَ». و معلوم است كه اين استخراج، هر چند براي عالم فن امكان دارد، اما دشوار است.