شناخت قرآن(کمالی) صفحه 521

وَ إِنْ كُنْتُمْ فِي رَيْبٍ مِمَّا نَزَّلْنا عَلي عَبْدِنا فَأْتُوا بِسُورَةٍ مِنْ مِثْلِهِ.

قرآن مجيد از حرف‌ها، كلمات، تركيبات جمله‌ها و محتواي خاصّ خود تشكيل يافته است. اطلاق جزء تشكيلات بر محتواي قرآن اگر چه مجازا به كار رفته است امّا محتوي جزء اعظم شخصيّت قرآن و اعجاز آن است.

بنابراين قبل از ورود در تعريف اعجاز بايد اين اركان اربعه مورد مطالعه قرار گيرند.

حرف‌

اشاره

حرف چيست؟ حرف كه خشت بناي كلمات و جمله‌ها و زير بناي فهماندن و فهميدن است آوايي است حسّي كه از حنجره خارج شده و تا خروج از لب و دهان با برخورد به فضاي دهان و نواحي زبان و دندان‌ها و لب‌ها به شكل خاصّ و متمايزي شنيده مي‌شود.

قيد حسّي را براي آوا از آن جهت آورديم كه صوت عقلي و صوت نفساني هم اصطلاح مي‌شود كه به جاي خود گفته خواهد شد.

خشت بناي قرآن هم حرف است، حروفي كه در لسان عربي مستعمل است، حروفي كه مفردات آن در دسترس همه است، امّا به دست قدرت خداوندي بنيان عظيمي به نام قرآن با آن ساخته شده است كه هيچ معماري مانند آن نتواند ساخت.

ستاره‌ها از ذرّات است و منظومه‌ها از ستاره‌ها و كهكشان‌ها از منظومه‌ها و كيهان از كهكشان‌ها، و اين همه از اراده خداوند.

كلمات از حروف است و جمله‌ها از كلمات و سوره‌ها از جمله‌ها و قرآن از